Latest / 8. Gün 25. Saat / Tapınaklar inşa eden o ilk kadın firavunlar - Mısır'ın anaları

Transcript

Tapınaklar inşa eden o ilk kadın firavunlar - Mısır'ın anaları · 8. Gün 25. Saat

0:09
Sekizinci gün 25 saatten selamlar millet ben Fırat umarım
0:13
oldukça iyisindir. Şimdi seni bu bölümde binlerce
0:17
yıl geriye götüreceğim şaşırma ama bu sefer sahnede kadınlar
0:21
var hem de kraliyet tacıyla asa ile tahla bildiğin kraliçeler
0:26
ama öyle günümüzün magazin figürleri değil bunlar
0:28
instagramda pos. 'De taç kafasına değiller.
0:32
Bu kadınlar ülke yönetti, abi karar verdi, savaş açtı,
0:36
diplomasi yaptı, tapınak inşa ettirdi.
0:39
Düşün antik mısır gibi erkek egemen bir toplumda kadınlar
0:43
defalarca kez tahta çıkmış. Biz de bu bölümde bunu
0:48
konuşacağız. Bugünün modern dünyasında hala
0:50
kadın lider görünce biraz sert değil mi ya çok hırslı sanki
0:54
falan diyen tipler var. 2.010 altıda hilary clinton'un
0:56
yaşadıkları mesela kadın yılların politikacısı ama
0:59
sürekli sesi kıyafeti 100 ifadesi konuşuluyordu.
1:03
Bir de bakıyorsun milattan önce 3 binlerde merneyik çıkmış, ben
1:07
ülke yönetirim demiş ve yönetmiş.
1:11
Kara kuni isimli bir mısır bilimci var, işini bilen kadın
1:14
son arkeolojik verilerle 6 tane güçlü kraliçenin hikayesini
1:18
çıkarıyor. Önümüze merni nefer soback
1:21
hatsuth, nefertiti, tavus red ve bildiğimiz cleopatra, bunlardan
1:27
nefes ve kleopatra'yı çokça duyduğunuzu düşünüyorum.
1:30
Hepsi başka başka dönemlerde ama ortak noktaları var.
1:34
Kriz döneminde sahneye çıkıyorlar.
1:36
Erkekler ortadan kaybolduğunda ya da işler sarpa sardığında ya
1:40
oğlum bir kadın bulalım da. Dümeni o tutsun deniyor.
1:43
Yani ben şöyle bir düşünüyorum, kadın haklı kriz çözmeye daha mı
1:46
yatkın acaba? Yani bak ben demiyorum, tarih
1:49
diyor o zamanın adamı diyor. Şimdi sırayla bu 6 kadının kim
1:53
olduğuna neler yaptığına bir bakalım.
1:55
Hikayeler öyle düz değil, ha ihanet var, zeka var, güç
1:59
oyunları var. Bir de tabii şu soru hep
2:01
aklımızda kalıyor, kadınlar bu kadar iyi liderlik edebiliyorsa
2:05
neden bugün hala sayıları bu kadar az hazırsan merni ile
2:09
başlayalım? Ilk kadın firavun hem de sistem
2:12
onu resmen tanımamışken. Mail attan önce 3 binlerdeyiz.
2:32
Kuzey mısır, güney mısırı tokatlayıp birleştiriyor ortaya
2:36
dünyanın ilk ulus devletlerinden biri çıkıyor.
2:40
Antik mısır, çöl kalkan gibi koruyor.
2:43
Nil Nehri besliyor topraklar verimli altın çok tam bir
2:48
bereketli hilal versiyon 20. Ve işte bu bolluk içinde bir
2:52
sistem kuruluyor. Ilahi krallık yani kral dediğin
2:56
sadece kral değil, tahmin edeceğiniz üzere tanrının
2:59
yeryüzündeki temsilcisi, yani yarı tanrı, insan, tanrı, yarı
3:04
ceo gibi düşün. Şimdi diyeceksin ki iyi de abi
3:06
bu kral erkek değil miydi hep? Haklısın sistem baba oğul
3:11
zinciri üzerine kurulu. Mitolojiye göre o stres vardı.
3:14
Hani ilk kral ilk çöllü ilk her şey onun oğlu hursa geçti taht
3:19
yani kural net baba verir oğul alır kadınlara yok öyle bir
3:23
direkt geçiş hakkı ama işte orada devreye başka bir figür
3:26
giriyor işsiz. Hem o sirisin karısı hem kız
3:30
kardeşi antik mısır'a özgü karmaşık bir aile yapısı bu ama
3:34
mesele o değil, mesele şu işsiz annelik, koruyuculuk ve kutsal
3:38
kadınlık figürü olarak piramit duvarlarına bile kazınmış
3:42
kraliçeler ana kraliçeler, kral anneleri hep onun arka tipinden
3:47
türemiş. Amaç ne?
3:49
Krallığın devamını sağlamak, yani erkek doğurmak bir görev
3:53
kadının gücü o doğurganlıkta şekilleniyor.
3:56
Kral da işini sağlama almak için 10 tane kadın alıyor.
4:00
Tabiri caizse hani ne olur ne olmaz diye ama işte öyle her şey
4:04
planlandığı gibi gitmiyor. Hani bugünkü holdinglerde bile
4:08
CEO vefat edince işler karışır ya burada da aynı sülale tük
4:12
edince bam kriz oluyor ve o anlarda perde arkasından bir
4:17
kadın çıkıveriyor. Sahneye ve bak bu kadınlar öyle
4:20
gölgede kalmıyor. Her zaman kimisi perdeyi yırtıp
4:23
tahta oturuyor. Kimisi genç kralın adına ülkeyi
4:26
yönetiyor. Mesela merni resmen ilk kadın
4:29
yönetici oğlan da hakkında merni ülkeyi çekip çeviriyor.
4:33
Adını net olarak kral listelerine yazmasalar.
4:36
Mezarına bakınca anlarsın, krallara layık bir cenazesi
4:40
olmuş yani resmen değil de fiilen firavun kadın ama işin
4:44
acı tarafı şu, bu kadınlar çoğu zaman geçici çözüm gibi
4:47
görülmüş. Idare et kanka sonra bırak
4:50
kafası yani ülkeyi krizin içerisinden çıkarıyorlar ama
4:54
sonra tarih onlara diyor ki ya sen bir kenarda dur artık
4:56
seninle işimiz bitti bitti. Bir kısmının ismi bile silinmiş
4:59
taşlardan sanki hiç yaşamamış gibi.
5:02
Şimdi bu bölümü şöyle bağlıyım, mısır ilahi erkeklik üzerinden
5:06
ilerleyen bir sistem kurdu ama. Kadınlar her zaman o sistemin
5:09
içindeki boşluklarda yükselmeyi bilmişler.
5:12
Ne zaman ortalık karışsa bir kadın geliyor, düzeni sağlıyor,
5:16
belki kısa sürüyor, belki hatırlanmıyor ama onlar
5:19
oradaydı, merni de başladı bu iş.
5:21
Ama esas hikayeyi gerçekten yeni başlıyor.
5:23
Şimdi o kadının sahneye nasıl çıktığını bir de yakından
5:27
konuşalım. Çünkü olaylar baya entrika game
5:29
of thrones'a trans trans oyunları game of thrones'a taş
5:35
çıkartır şimdi. Dilim sürçebiliyor, kusura
5:38
bakmayın. Bazen olabiliyor.
5:40
Çok fazla konuştuğum için bunları anlatırken konuşmak
5:43
zorunda kaldığım için dil kayabiliyor.
5:45
Memleketin yeni kralı 2 yaşında bezli yani e ne yapacaksın abi
5:49
yönetsin mi diyeceksin yok tabi orada annesi devreye giriyor
5:53
işte merni böylece bir anlamda tahtta oturan kişi oluyor kralın
5:58
annesi ama aslında koca ülkenin fiilen lideri, bunu da öyle
6:02
lafla değil, taşlara kazınmışlar.
6:04
Palermotaşı diye meşhur bir yer var.
6:07
Krallık tarihini yazmışlar, üstüne orada erkek kralların
6:10
arasında merni de kralın annesi olarak duruyor.
6:14
O dönem için bu sistemin içine bir kadının adı geçiyor demek
6:17
dile kolay yani imkansız gibi bir şey ama merni zaten güç
6:21
ortamında büyümüş. Babası kral, diğer onun yanında
6:24
sarayda büyümüş. Siyaset tapınak tören ne varsa
6:27
görmüş bunlara alışkın bir kadın, sonra babası ölünce taht
6:31
kardeşi diyete geçiyor. Sonra kardeşiyle evleniyor.
6:34
Yani hem kız kardeş hem kraliçe antik mısırın kafası farklıydı,
6:39
alışık olun bizde olmaz böyle şeyler ama orada bu bayağı norm
6:43
olmuş durumda. Zaten bir kaç tane daha kraliçe
6:46
de bu durumu göreceksiniz. Birazdan duyacaksınız, daha
6:48
doğrusu neyse. Diyet birkaç yıl sonra ansızın
6:52
ölüyor. Geride minicik bir oğul den daha
6:54
konuşmayı yeni söküyor. Belki yönetim yok.
6:57
O sırada merni geçiyor direksiyona ama önce kocasını
7:00
gömüyor. Şimdi hem kardeşi hem kocası
7:03
değişik bir şey. Şimdi burada biraz duralım.
7:05
Çünkü mısır'da o dönemde kral mezarı öyle taş koyduk, dua
7:09
ettik gibi değil yani bildiğin kanlı ritüel mezara kral'la
7:12
beraber 500 600 kişi gönderiliyor.
7:16
Bu kralın eşleri, hizmetçileri, saraylılar kimi isteyerek kimi
7:21
hayır diyemeden niye? Çünkü bu bir nevi temizlik kral
7:25
öldü, ortalık karışmasın. Potansiyel tehditleri alalım
7:29
götürelim taktiği ve merni bu oyunu çok iyi oynuyor.
7:32
Diyetin mezarının çevresi dolu kadınlar, adamlar, çocuklar
7:37
muhtemelen dinin üvey kardeşleri, hani haremden
7:40
olanlar merni diyor ki oğlumun geleceğini garanti altına alırım
7:45
ben ve alıyor. Sonra da oturuyor.
7:47
Yönetimin başına 67 yıl boyunca ülkeyi yönetiyor ama sadece
7:52
yönetmiyor. Oğlunu da kral olmaya
7:54
hazırlıyor, iyi de hazırlamış. Çünkü denin sonraki yıllarda
7:58
yaptığı askeri başarılar taşlara kazınmış.
8:01
Az önce dedim diyen bu denin babası, yani merni'in hem erkek
8:05
kardeşi hem de kocası diyen den de.
8:08
Bunların oğlu ve merni kundak'taki dannie savaşa
8:11
hazırlıyor. Savaşan nerden çıktı ya krallığa
8:14
hazırlıyor. Bir yandan da ülkeyi yönetiyor.
8:17
Merni yaklaşık 50 yaşında ölüyor ve bakın bu önemli kral
8:21
mezarıyla gömülüyor. Yanında da 120 sadık insan,
8:24
kimisi hizmetkar, kimisi saray danışmanı hep birlikte
8:28
gönderilmiş, öbür tarafa yani merni asla resmen kral ilan
8:32
edilmemiş, unvan olarak kral değil.
8:35
Ama fiiliyatta her şey o aslında burada sağlam da bir güvence
8:40
var. Bu şey meselesi.
8:41
Birilerinin saray elemanlarının eleman nerden çıktı ya saray
8:45
çalışanlarının krallığa ya da yöneten kişiyle birlikte
8:48
gömülmesi durumu aslında o yöneten kişinin kendini güvence
8:52
altına almasıyla alakalı. Çünkü o kişi öldüğünde sen de
8:54
gireceksin ve buna göre o kişinin güvenliğini, sağlığını
8:57
daha çok düşünüyorsun. Yani böyle düşünmüşlerdir.
9:00
Herhalde yanılmıyorsam ben olsam o dönemde kraliyette
9:04
çalışıyorsun. Olsam yani kral ölmesin diye her
9:07
şeyi yapardım herhalde. Çünkü onunla birlikte gömülücem
9:10
konuya geri dönüyorum. Hiçbir zaman kral olmamış mernid
9:14
ama o cam tavanı ilk kıran merni olmasa da o bayrağı alıp duvarı
9:19
paramparça eden başka biri olacak.
9:21
Neferü soback futbolcu ismi gibi ya şimdi sevgili dinleyenler
9:25
takipçilerim kulaklığınızı biraz daha sıkıştırın.
9:29
Çünkü mısır sarayının iç oda sıcaklığına gireceğiz.
9:32
Üstten turistik bakış yok. Resmen ailenin aile içi whatsapp
9:37
grubundayız. Kim kiminle evlendik, kimin
9:38
çocuğu kime kaldı dramasına umarım hazırızdır.
9:42
Çünkü antik mısır'da kraliyet kanı saf kalsın diye aile
9:45
fertleri birbirine göz kırpıyor. Mitolojik referans da hazır o
9:49
siris abimiz. Karısı kız kardeşi isis'le
9:52
gümbür gümbür aşk yaşayıp orusu dünyaya getirmiş ya işte
9:56
allahım. Bize de böyle nasip et kafası
9:58
ama sonuç ortada tahtı kimseye kaptırmamak için aile ağacı
10:03
resmen çember çiziyor. Fakat aynı DNA yı döndür döndür.
10:07
Sonunda sürpriz yumurta çıkıyor. Kemik deformasyonların nörolojik
10:10
sorunlar, hatta kısırlık, en popüler örnek tutan kamun,
10:15
modern city taramalarıyla adamın sol ayağının bildiğin çarpık
10:19
olduğu bastona gezdiği ortaya çıktı.
10:21
Yani altın sandukan var ama ayak bitik bu sadece mısırlılara mı
10:26
özgü dersen tarihin spoilerları var.
10:28
Absburg lar da aynı hobiyi 16 nesil boyunca sürdürmüş.
10:31
Sonunda kim geliyor? Charles 2 çene önde krallık
10:35
çökte yani çöküşte pardon yani su içi evlilik sandığımız kadar
10:40
havalı değil biliyoruz bugün yani akraba evliliği dediğimiz
10:43
olay kraliyet düzeyinde olduğu için soy içi evlilik demek
10:47
zorunda hissediyorum kendimi gamalı gen havuzu yüzünden.
10:52
Adamcağız, kronik hastalıklar, kısırlık ne ararsan var.
10:55
Allah tan kısır olmuş da bu geleneği sürdürmemiş.
10:58
Şimdi dönelim tekrar mısır'a 12 hanedanın star kralı amenem hat,
11:04
üçüncü amerem hat uzun ömürlü projeci bir abiydi. 2 piramit
11:09
kanal çalışması falan lakin kral yani.
11:13
Saray diliyle konuşayım lakin kraliyet işi içeriden yürüsün
11:17
diye kardeş evliliğini abartınca oğlu ammenem hat 4 steril
11:22
çıkıyor, çocuk yok velihat yok. Ülke kime kalacağız modunda tam
11:27
bu boşlukta sahne ışıkları neferü sobeke patlıyor nefes
11:32
sobeck hem kralın kızı hem kralın eşi yani oda kardeşine
11:35
varıyor. Mısır versiyonu kardeş
11:37
yandıramı. Ilk kez resmi unvanla kral ben
11:41
oldum diyen kadın da nefes meşruiyet kasmak için babasının
11:45
havadaki dev tapınak labirent kompleksini tamamlıyor.
11:49
Kendi adını granit sütunlara falan kazıyor.
11:51
Bakın, ben soydan gelmeyeyim. Torpil değil demeye getiriyor
11:54
bir anlamda. Ama kader nasıl diyeyim.
11:58
Netflix senaristi gibi tahta çıktığının üçüncü yılında nil
12:02
çekiliyor. Kuraklık kıtlık baş gösteriyor.
12:05
Halk oğlum pirinç nerede pilav nerede derken sarayda da elitler
12:09
taht kapma yarışında nefes devlet ambarlarını açıp karnını
12:13
doyuramayan köylüye buğday veriyor.
12:16
Ama kulis entrikasını susturmak öyle kolay değil. 4 koca yıl
12:21
sadece o kadar koca dediğime bakmayın.
12:23
Bir devlet için çok küçük bir süre bu bildiğiniz üzere sonra
12:27
gizemli bir perde kapandı hali cesur kraliçe ölüyor.
12:31
Ardında erkekvaris bırakmadığı için hanedan da finish tarih
12:35
kitapları suspus adını mırıldanan az ama kısacık sürede
12:40
bile kadın kral olmaz lafını taş devrinden çıkarıp paramparça
12:45
etmiş bu kadın bugünün. Bağlayayım, şirketin patronu
12:48
ölse yönetim kurulu ya bizim ayşe cfio geçici baksın der mi?
12:52
Büyük ihtimalle evet kriz anında işi toparlayanın cinsiyeti secen
12:57
screen de kalmakta. Bu böyle oluyor.
12:59
Hep nefes oback de tam olarak bu sistem patrili ne hal ama işler
13:04
sarpa sarınca kim tutacak bu dümeni sorusunun cevabı gayet
13:08
net en hazır en tecrübelik kimse.
13:11
Ve bazen o kişinin sakal takmasına bile gerek yok.
13:15
Şimdi bu nefürüz sobek erkmez göçtüğü hanedan 404 verdi.
13:19
Kadın yönetici defteri kapandı diye düşünenler oldu.
13:22
Al sana pilot tweet sahne ışıkları bu kez hadhep sütun
13:26
üzerine dönüyor. Öyle romantik spotlught falan
13:29
değil bu resmen hellopolis projectörü yani milattan önce
13:33
1.005 yüzlerdeyiz millet tut mos bir adından.
13:38
Yani birinci tutmos adın da kılıcı levye gibi kullanan bir
13:41
kral düşün levanta nuhya'ya dalmış sınırları genişletmiş,
13:45
mısırın kasasını ağzına kadar altına doldurmuş adam ölünce
13:49
tahsililesi yine ikiye ad olabi gibi karışıyor.
13:52
Büyük kızı hadhepsu daha çocukken yüksek Kahire yapılmış,
13:57
yani küçücük yaşta tapınakların CVO, su gibi.
13:59
Sonra baba göçüp gidince tahta verimli kardeş ikinci tutması
14:03
oturuyor. At şefsu da hem kardeşin karısı
14:06
oluyor hem de devletin gerçek beyni kardeş 2 yudum nil suyuna
14:10
bakamadan giderayak harem'den doğan mini üçüncü tutması
14:14
bırakıyor. Çocuk daha lego çağında
14:16
biyolojik anne yok ortada ülke kim bakar bu yavruya diye
14:20
panikte cevap belli teyze üvey anne daima hazır kurtarıcı kadın
14:26
önce saray elitlerine avucunu ağlıyor, nasıl mı bunları?
14:30
Tapula boğuyor. Arkeologlar diyor ki bu dönemde
14:32
heykel kabartma lüks eşya yağmış, gökten yani bir tür
14:37
firavuniasyon paketi kendim buldum.
14:40
Firavuni yani hadheput güzelce sus payı verip destek kitlesini
14:44
büyütüyor. Halk tarafında PR makinesi
14:47
çalışıyor. Değirel baharı deki milyonlarca
14:51
yıl tapınağı var ya hani fotoğraflarını tepede görüyorsun
14:55
duvarlara tanrılarla. El sıkışırken kendini
14:57
resmettiriyor. Yani bu değirel baharı deki
15:00
tapınak. Bu arada haç epsut tapınağı
15:01
olarak geçiyor. Bir de siva'daki kudretli amun
15:05
kahini üzerine bu kızcağız ilahi seçilmiş cümlesini okutuyor.
15:09
Canlı yayında kutsal olay yani çocuk kral dokuzuna basınca gel
15:13
bakayım yanıma otur diyor ve resmen kendini ortak kral ilan
15:17
ediyor. Hatce tören sonrası kafaya piron
15:20
sakalı takmışlığı da var. Instagram filtresi gibi değil.
15:23
Bildiğin keçi sakalı postiş takmış kadın yetmedi.
15:27
Basının mirasını takip edip yine nu ya kuşa seferler düzenliyor.
15:31
Aynı zamanda kızıldeniz'i aşıp punta ticaret filosu yolladığı
15:35
anlatılır. Yüksek risk yüksek getirili
15:38
girişim sermayesi kadındaki kafa elitler, keyifte sıradan halk
15:43
nil taşkını tam zamanında geldi diye şükür de şirket raporu
15:46
parlak ama gel. Gelelim devri kapatınca tarih
15:50
kitaplarını yazanlar tahmin edin kimler?
15:53
Biz erkekler yeğeni üçüncü tutmus büyüyüp de tam yetkiyi
15:58
alınca bana yıllarca ortak olduğu silelim şu hatunu moduna
16:02
giriyor, sen bak besle büyüt al gelsin karga gözünü oysun
16:07
heykeller kırılıyor, yazıt dar kazanıyor.
16:10
Modern araştırmalar nefret etti de parçaladı.
16:13
Klişesinin abartı olabileceğini söylüyor.
16:16
Heykeller, kimi ritüellerle devre dışı bırakılmış olabilir
16:19
diyorlar. Yani bu araştırma 2.025 tarihli
16:22
bu arada yeni çıktı. Cambly okta bunu bulabilirsiniz
16:26
diye after life of hadhepsu statury yani hadheput'un
16:30
heykellerinin ölümünden sonraki yaşamı gibi bir çevrede de
16:35
bulabilirsiniz. Gayet güzel bir araştırma olmuş.
16:38
Neyse, yine de taş mermer ve granit inanından vazgeçmiyor
16:42
deirel bahar'daki teraslar hala dimdik.
16:45
Üst katlardaki o siri heykelleri hadheput'un ben varım, buradayım
16:49
oğlum diye bağırıyor adeta. Üstelik son kazılarda 1.500 taş
16:55
blok daha çıkmış, üzerlerinde rengarenk sahneler cam canlı
16:58
duruyor. Tarih toprak altından bile kadın
17:01
sesini bastıramıyor arkadaş. Peki bu bize ne diyor?
17:05
Şu kriz anında erkek çizelgesi bozulunca sistemi ayakta tutan
17:09
yine kadınlar olmuş, modern zamanda da tablo çok değişmiyor.
17:13
Jakkinda ardern örneği yanlış telaffuz etmiyorsam pandemi
17:17
terör saldırısı deprem derken yeni zelanda'yı oldukça dingin
17:20
bir tonda yönetmiş bir kadın. Ama nüfus soback gibi yoruldum
17:24
deyince ardından kadın lider dayanamıyor, abi geyiği de
17:28
bırakıldı. Yani milattan önce de milattan
17:31
sonra da kural aynı başarıysan anaç kararlıysan, diktatör,
17:35
araton yok. Kadın yöneticilerde yani onlara
17:38
yakıştırılan yaftalanan tabirlerde diyorum ama
17:41
hadheput'un sakalı boşuna değil parantez açıp diyor ki rol ne
17:45
gerektiriyorsa onu takarım ama oyunu ben yönetirim.
17:49
Biz de sekizinci gün 25 saatte bu dersi ceb.
17:53
Koyup devam ediyoruz. Yolumuza şimdi Berlin deki mısır
17:57
müzesine her yıl yarım milyon insanı çeken o meşhur neferti
18:01
büstüne bakıp ulan vay be kadının kemik yapısına bak
18:04
diyenleri görüyorsun ya işte o güzellik algısı buz dağının
18:07
sadece çilli burnu kardeşim büst hala Almanya mısır arasında İade
18:13
edin. Yok bizde kalsın kavgasının
18:15
ortasında geçen ekimde kahireden bir arkeolog büst evine dönsün
18:19
deyince alman tarafı yine diklenmiş yani kadın öldü gitti
18:22
ama politik. Hala trend topic, şimdi bu
18:26
zamanı tekrar geriye saralım. Milattan önce 1.350 civarı
18:30
tahtta dördüncü amenov var. Böyle bir kral var, huzurlu,
18:34
zengin, memleket güllük gülistanlık durumunu devralmış
18:38
ama adamın aklında tek ışık kaynağı güneş diskki aten daha
18:42
beşinci yılında set Festivali yapacağım hem de 30 yılı
18:45
beklemeden diye tutturuyor. Şimdi bu athena aslında bir
18:49
tanrı mısır pantolondaki en önemli tanrılardan biri
18:52
rababiliyorsunuz ki ve genellikle şahin başlığı insan
18:56
vücutlu bir güneş tanrısı olarak tasvir edilir.
18:58
Buradaki şey athena buna aten diyorlar aten veya atom ya da
19:02
zentuk o az önce bahsettiğim dördüncü ameno tepe veya
19:06
sonradan aldığı hatta aken ato'nun yani at onun hizmetkârı
19:09
tarafından ortaya çıkarılan bir mısır tanrısı, tıpkı günümüzde
19:13
büyük kitlelere ulaşmış olan bazı ibrahim'i dinlerde.
19:17
Tek tanrı olarak kabul edilen bir tanrı olmuş.
19:20
Bu tanrının somut bir betimlemesi de yok bu arada yani
19:23
buradaki ra ve athena ikisi de aynı güneş tanrısı mı?
19:27
Hayır, şöyle ki ra geleneksel güneş tanrısı yani çok tanrılı
19:31
bir durum varken çok tanrılı bir inanç sistemi varken ra bu çok
19:35
tanrılı inancın bir parçasıydı. Böyle pek çok tanrı ve tanrı
19:40
çanoğlu bu sistemde ra dediğimiz şahıs, tanrıların kralı kabul
19:45
ediliyordu. Zamanla amum gibi diğer
19:47
tanrılarla. Içerik, aminura gibi yeni
19:49
formlar alıyor. Böyle fiziksel temsililen tekrar
19:53
bahsedeyim, başında güneş, tisk ve kobra bulunan, az önce de
19:56
söylediğim gibi şahin başlı bir insan olarak tasvir ediliyor.
19:59
Bu yine keçi sfenx ya da bok böceği dediğimiz capri gibi
20:04
çeşitli fonlarda da görünürmüş mısır dinine göre.
20:07
Ama burada çok tanrılı bir din var.
20:09
Zaten de tek tanrılı bir reformdan sonra gelen tanrı,
20:13
yani firavun akenatonun az önce yine bahsini ettiğim dördüncü
20:17
amen hotin. Sırasında ortaya çıkan kısa
20:21
süren bir tek tanrılı inancın merkezindeki tanrı ve güneş
20:24
tanrısı ama tamamen din rejimi değişiyor.
20:28
Bu noktada set Festivali de şöyle bir şey, antik mısır'da
20:31
firavunun gücünü, hükümdarlığını yenilemek için düzenlenen çok
20:34
önemli bir tören ve festival. Adını da yine erken bir mısır
20:38
tanrısı olan setten alıyor. Firavunun tahta çıkışının 30.
20:42
Yılını kutladığı bir tören. O yüzden adam diyor ki, akenaton
20:46
yani dördüncü amenote ben 30 yılı beklemeyeceğim.
20:49
Çıkacağım bir de aten diye bir tanrı uydurdum.
20:51
Hadi bakalım buna inanın diyor. Yani bugünün ceo'su yıllık
20:54
planlamayı dördüncü adap patlatıyor.
20:56
Bu arada 10 yaş civarındaki karısı nefertiti yan koltukta
21:00
meraklı gözlerle bakıyor. 10 yaş ne diyeyim abi adamın saplantısı
21:05
büyüdükçe büyüyor. Bu arada adını akena ten
21:07
yapıyor. Athenin dostu gibi eski
21:10
tanrıları fişten çekiyor. Tapınak bütçelerini sıfırlıyor.
21:13
Sonra da hadi bakalım toplanın ortada bir yere sıfırdan başkent
21:17
kuruyoruz diyor. Akena ten ya da akkenatom bugün
21:21
bildiğimiz amarna bu adam elitlere rüşvet, sanatkara,
21:25
zorunlu göç, hızlı inşa yüzünden yüzlerce işçi harcanıyor taze
21:29
mezar da çok. Şimdi bazen bazı bölümler
21:32
sonrası bana gelen birkaç yorum ulaşabilen arkadaşlar şunu
21:35
diyor, bazı terimleri açıklamadan geçiyorsun, hani bu
21:38
bazen süre yönetiminden dolayı kaynaklanıyor olabilir ama hak
21:41
verdin bu arkadaşlara bu amarna dediğimiz yer o günün akine ten
21:45
yani başkentinin mısır başkentinin bugünkü adı amar da
21:49
böylece amarlayı da açıklamış olayım ve burada makyaj paleti
21:53
diye tanıtılan nefer titiz sahnenin.
21:56
Arka planından önüne yürüyor. Yavaşça yıllarca onun adı
21:59
duvarlarda eşinin yanında parlıyor.
22:01
Sonra bir anda yıl 12 isimler kazanıyor.
22:05
Sanki kadın buhar olup uçmuş meğerse ölmemiş, sadece level at
22:09
diyor kendine yepyeni bir unvan çekiyor unvanı şöyle, anke
22:14
perure, nefer neferru aten akenaton latenle yani dördüncü
22:19
ameno teleple. Bunların üçü de aynı kişi omuz
22:22
omuza erkek ortak kral bu iddiayı destekleyen yeni
22:25
buluntular 2.020 dörtte yayınlanmış bilim insanları
22:28
kadın kılık değiştirmiş çünkü hiyer.
22:31
Arşiyi kırmak zor diyor. 17 yılın sonunda göçüp gidiyor
22:36
ortalıkta anket perure simenkare diye yeni bir kral beliriyor.
22:42
Kalkanlı freskte bakıyorsun erkek kilitinin altında hafifçe
22:46
süzülen kadın entarisi bir çok akademisyen.
22:49
Bu yine nefertiti üçüncü kostüm değişikliği diyor resmen Netflix
22:53
dizisi her sezonda başka isimle geri dönüyor bu arkadaş.
22:57
Yeni kimliğiyle ilk işi iflasın eşiğine gelen memlekete reset
23:01
atmak akena ton kilit vurulup terk ediliyor.
23:04
Yani bu başkent Hakan atomdan bahsediyorum.
23:07
Kervan mempis e eski saraya geri dönüyor.
23:10
Neferteti yani simen kare amunun koca heykellerini getirip
23:14
aslında ben de çoktanrılıyım merak etmeyin mesajı veriyor,
23:18
hem halkı rahatlatıyor hem de tapınak ekonomisini
23:21
canlandırıyor. Eli sopalı ı hem f yok o
23:23
dönemde. Ilahi kredi lazım sonra sahneye
23:26
8 yaşına bir çocuk sürülüyor. Tutan katen neferteti küçük kral
23:30
adayını yanına çekip bak evladım önce adını senin tutan kamun
23:34
yapalım eski tanrılara selam çakalım diyor.
23:37
Çocuk altın maskesiyle tarihe kazanacak ama arka planda akıl
23:41
hocası yine o gizemli kraliçe. Artırın 1.920 ikide bulduğu
23:46
meşhur mezar hani şu hepimizin masaüstü arka planı tam da nefer
23:51
titinin ayarladığı protokol mezarı burada dev bir parantez
23:55
açmak istiyorum. 2.010 beşte nichols ribs isimli bir adam
23:59
tutum mezarının yani tankamunun mezarının perde duvarının
24:04
arkasına gizli odalar var. Biri de nefretiye ait demiş.
24:07
Yeraltı radarları 2.016 2.018 arasına girip bakıyor.
24:12
Yok kardeşim boş duvar diyorlar. 2.020 birde yeni taramalar umut
24:16
veriyor, yine umut veriyor. Fakat 2.024 sonunda mısır eski
24:20
eserler yüksek konseyi sır yok diye noktayı koyuyor.
24:24
Yani kadın hala saklambaç ustası mezarının yerini çözen çıkmadı.
24:29
Gelelim günümüze neferti büs süs tweeti atsan algoritmasına sanat
24:34
mı tarih mi diye soruyor. Yani popüler kültürdeki yeniden
24:37
dirilişi. Bazı şeylerin, kişilerin
24:40
firmalarını, markaların yeniden adlandırma furyasına benziyor.
24:43
Önce athena tek tanrı, sonra geri dönüş, sonra bir daha
24:46
departman değişikliği. Ama esas mesaj şu, güç patronu
24:51
kimselere kaptırmamak için kılıktan kılağa gir, gerekirse
24:55
sakal, taksuth post sakalla gezdi.
24:58
Neferti de erkek kirtinin altına kalem etek sokuşturmuş birisi
25:03
aynı reçete farklı bölüm. Yani demem o ki bu kadınlar.
25:07
Ülkeyi halkın huzurunda yönetebilmek için erkek
25:10
figürünün altına gizlenmiş kadınlar ama bunu kabul ederek
25:14
ülkeyi de bir şekilde yönetmişler ve bütün bunlar
25:17
olurken güzellik metinden kadının siyasi zekası hep arka
25:22
planda kalıyor. Oysa lüks heykel patlamasının
25:25
piyasaya sürülen hediye, bronzların altın kadehlerin
25:28
arkasında onun cebini doldur, sadakatini kazan stratejisi
25:32
yatıyor. Amarna sanatının o yumuşak
25:35
çizgileri aile sahnelerindeki samimiyetle ondan zaten PR
25:39
ekibinin başı olarak bakın biz de aileyiz, görseli veriyor.
25:43
Arkeologlar akinaten öncesi döneme göre 8 kat fazla taş
25:48
kabartma bulduklarını söylüyor. Şimdi kafanı kaldır.
25:52
Berlin'de büstün cam vitrine bir daha bak.
25:54
O hafif tebessüm var ya belki de siz hala kim olduğunu
25:57
çözemediniz. Eczalarından biri ve koleksiyon
26:00
tartışmaları bitmiyor. Çünkü kim elinde tutarsa o da
26:03
biraz o gücü hissediyor. Repli kamu orijinal mi rap
26:07
patriasyon mu derken nefertiti yine manşet hani diyoruz ya.
26:11
Güçlü kadın figürleri popülerdir ama burada popülerlik hediye
26:15
paketinin dışında içinden devrik tahtlar, kırıktanrılar ve
26:20
stratejik ev taşımalar çıkıyor. Toparlayın biraz karmaşık oldun.
26:24
Nefertiyi anlatmam ama kendisi de çok karmaşık bir kraliçeymiş.
26:28
Çirkin sonuçlar doğuran saplantılı liderlik ders kitabı
26:31
gibi kocasının radikal güneş devrimi ülkeyi çökertiyor.
26:35
O çok tanrılıktan tek tanrılığa geçmekten bahsediyorum.
26:38
Yani amonra'yı bırakıp çok tanrılı sistemi bırakıp.
26:42
Athena geçmesi tek tanrıya bu ülkeyi çökertiyor.
26:45
O ise akılcı manevralarla frene basıyor.
26:48
Sistemin şartlarını yeniden yağlıyor ve bunu yaparken isim
26:52
unvan cinsiyet ne lazımsa güncelliyor.
26:55
Bugün kurumsal hayatta rib yani yeniden markalama denilen şeyin
27:00
tarih öncesi versiyonu. Şimdi bu az önce bahsettiğim
27:03
Hatice param musluğunu açtığı elitleri şımarttı ya.
27:07
Ya da akena ten tek tanrılı devrim diye ülkeyi sallamıştı
27:10
işte o sallantılar. Mısırın makine dairesinde kalıcı
27:14
bir yamukluk bıraktı. Merkezi krallık bir tık
27:17
gevşiyor. Taht odasında sadece kraliyet
27:20
kanı kuralı çatırdıyor. Başka ailelerde yağ nasip diye
27:24
damat gelin kontenjanına giriyor.
27:26
Iyi mi oluyor bilmiyorum ama gen havuzunun biraz ferahladığı
27:29
kesin. Kötü mü oldu?
27:31
Rekabet tavan yaptı. Kulis odaları tapas barına
27:35
döndü. Elitler senin piramidin kaç
27:37
katlı diye birbirini ölçerken saray tarihçileri de boş
27:41
durmuyor. Eski kadın hükümdarların adları
27:44
listelerden tırtıklanıyor. Bir daha öyle çok unvanlı kadın
27:48
çıkmasın diye maddeler bile ekleniyor.
27:50
Ama tarih diyor ki bastırdıkça zembek daha sert fırlar sahne bu
27:55
sefer tavos retin ortam. Bu arada uluslararası orta
27:59
doğuda ticaret hatları genişliyor.
28:01
Göç dalgalarıyla yeni krallığın sınır köyleri, poliglood bir
28:06
meyhaneye dönmüş. Tam bizde sanal post geliyor.
28:09
Dönemi gibi bir karmaşa taos red bu curcuna da seti ikiye eş
28:14
oluyor. Yani ikinci setiye eş oluyor ama
28:16
aynı anda aşağı mısır da amun meselesi diye bir başka adam da
28:21
ben. Alım deyip bayrak sallıyor, iç
28:23
savaş kaçınılmaz ikinci seti kazanıyor ama gözüm arkada
28:27
kalmasın diye güneye baya adlı başlıklı zırhını gönderiyor.
28:31
Bay var ya bay adam memurun vok kapağına çıkmış hali.
28:35
Tepe de kendi heykellerini diktiriyor.
28:38
Iri yarı pozlar sanki firavunla adım adım master classı ikinci
28:42
seti aniden ölünce hemen hamle yapıyor.
28:45
Tahta kas hastalığından mustarip çocuk kral siftahı oturtuyorlar.
28:50
Yan koltukta yanında tavos red var.
28:53
Plan net 2 piyon bir vezir bay arka fonda tahtı sürükleyecek
28:58
fakat tavos red görünen o ki satrançta oldukça iyi yıl 5 bay
29:04
denen adam büyük düşman etiketiyle ortadan kayboluyor.
29:09
Değir el medina'daki işçi köyünde bulunan ostra konda kral
29:13
hayat bolluk, sağlık büyük düşman bayı öldürdü yazıyor.
29:17
Arkeolog piergranded var. Bunun yayınladığı çanak parçası.
29:21
Olayın resmi infaz belgesi aydan dotson bu işe taosret akıl verdi
29:26
diyor. Yani birçok isim kullanıyorum
29:29
ama birileri diyor ki çeşitli tarihçiler, arkeologlar taos set
29:33
bu adamın kellesini aldı. Bu arada 2 yıl geçiyor.
29:37
Siptah 16 yaşında 16 yaşlarında aniden ölüyor.
29:40
Doktor raporu yok. Tabi siyaset dedektifleri
29:43
içerden iş kokusu alıyor ve tavas red hiç eyüp bükmeden tacı
29:48
başına geçiriyor. Ben kralım kardeşim deyip tam
29:51
unvan çekiyor ranın kızı. Ta meritin hanımefendi'si mutun
29:57
tavus eti ilk defa yanında eş oğul vesaire olmadan tek başına
30:03
kadın firavun hem de muhtemelen bilerek planlayarak rakipleri
30:07
birer birer taht dışına iterek bu noktada sistem alarma
30:11
geçiyor. Çünkü kurumsal hafıza kadın kral
30:14
eşittir acil durum diye kodlanmış tavus set yine de kısa
30:18
sürede inşaat projelerine girişiyor.
30:20
Kv 10 dörtte ortak mezarını büyütüyor.
30:23
Bu arada KV 10 dörtte krallar vadisindeki 14 mezar gibi bir
30:27
şey. Yani bu bir kodu aslında
30:29
bilimsel olarak burada dış politikalarla, asyetik valilerle
30:34
flört ediyor ama perde gerisinde set nakında savaş baltalı bir
30:39
paşa güç toplamakta ve bir anda tarihçiler muhtemelen iç savaş
30:44
diyor. Setnat saraya dalıyor, tavus ret
30:47
yok öldü mü? Kaçırıldığımı intihar mı,
30:49
belgesi yok. Şu seknat mısırın 20 hanedanını
30:55
başlatıyor k. Ve 10.
30:56
Dörtteki rolyefler de taus retinetlerini kazıyıp kendini
31:01
oyuyor. Neden büyük ihtimal ilahi soy
31:04
kartı elinde olmayan bir erkek meşru görünmek için önceki
31:08
düzeni kötülemek zorunda ve kazımak zorunda tavus eti hem
31:12
kralsız kadın hem de yabancı kan diye damgalamak işine geliyor.
31:16
Bu noktada tavus reti yargılayanlar onun kurnazlığına
31:20
değil, fazla erkeksi hırsına. Devirmek sptahh sonrası tacı
31:25
kapmak kral yetkisi eline yakışmadı diyorlar.
31:28
Oysa tarih kitaplarında bize büyük düşman bay diye geçen adam
31:32
da aynı tahtoyunun peşinde değil miydi?
31:35
Ama erkek olunca hırslı vezir kadın olunca meşum entrikacı
31:39
etiketi tavus retin geride bıraktığı fiziksel izler bile
31:43
bastırılmaya çalışılmış. Mezarı KV 14 set nak ve oğlu
31:48
üçüncü ramses tarafından yeniden sıvanıp resmediliyor.
31:52
Fethin kartuşları yani kabartma resimleri sökülüyor, yerine
31:55
erkek padişah figürleri kazanıyor.
31:57
Modern kazılar bu katman katman revizyonu tespit edince birileri
32:02
kadını bilinçli silmiş diyorlar. Prenderse patri 1.890 altıda
32:07
tapınağın temelinden sadece birkaç blok görünce önemsizliğe
32:12
kenara atmıştı. Bugün arkeologlar yok, oğlum
32:15
öyle bir şey adam gibi kompleks varmış.
32:17
Söküp götürmüşler diye rapor yazıyor.
32:20
Buradan bugüne ders çıkar, güç dengesi değişince tarihte
32:24
bildiğiniz photoshoplanıyor. Kurumsal üst yönetim
32:27
değiştiğinde internet sayfasında eski siyanun fotoğrafları
32:30
silinir, yerini yenisi alır ya aynı hikaye.
32:33
O yüzden tavus retinetin adı kral listelerinden düşse deirel
32:38
medine'nın duvarları çanak gömleği hala haykırıyor.
32:41
Bu kadın vardı ve oyun kuralını değiştirmişti ve bununla da
32:46
kalınmıyor tabii set akın ger. Oğlu devasa üçüncü ram ses bile
32:51
tavus eti resmi listeden atıp karışıklık zamanı diye çamur
32:55
atıyor. Yani tarih yazan kalemi tutanel
32:57
bakış açısını da belirler. Aynı bugün sosyal medyada kim
33:01
trend olduğu kim shadowban 7 muhabbeti bunun gibi
33:04
düşünülebilir ama öte yandan tavus etin çıkışı mısır siyasi
33:08
yapısını kalıcı olarak genişletiyor.
33:10
Kadınların hatta kraliyet dışı soydan gelen erkeklerin bile
33:13
tahtta hak iddia edebileceği bir kapı aralanıyor.
33:16
Ve o kapıdan yüzyıllar sonra kleopatra yürüyüp geldiğinde
33:21
roma'yı bile nasıl allak bullak ettiğini sen biliyorsun, ben
33:26
biliyorum geldik. Sonunda tarihin en ünlü ama
33:29
aslında yabancı kraliçesi kleopatra mısırın son
33:33
hükümdarıydı ama kanı Yunan makedondu putoles hanedanından
33:39
geliyordu. Bu hanedan büyük iskenderin
33:40
geride bıraktığı ülkede. Ilah kral geleneğini benimsemiş
33:44
ama Yunan usulü entrika ile işin içine katmıştı.
33:48
Yani sarayda kuşkulu bakışlar, zehirli kupalar kaybolan
33:52
kardeşler eksik olmuyordu. Hatıra 14 yaşına gelince babası
33:57
12 putole mayos onu ortak hükümler yaptı.
34:01
Baba ölünce tahta küçük kardeş 13 putoles geçti ve ablayla
34:06
yönetmen deyip kleopatra'yı suriye'ye sürdü.
34:09
Daha koltuğa alışamadan roma'da iç savaş patladı.
34:13
Kardeş yeni komutan pompeius'un tarafını tutunca kendini sezarın
34:18
hedef listesinde buldu. Kleopatra bu fırsatı kaçırmıyor,
34:22
mısır'a gizlice dönüyor. Sezarla gece gece buluşuyorlar.
34:26
Söylentiye göre halıya sarılıp adamın odasına götürülmüş.
34:30
Her neyse sezar zekasından etkilenince 13 püteleme tahtı
34:35
paylaşacaksın diyor. Kral bunu kabul etmiyor ve
34:38
çatışma çıkıyor. Kleopatra sezaryakı suriye'den
34:41
asker topluyor. Bu telemeus boğularak ölüyor ve
34:45
kleopatra bu kez küçük kardeşi 14 putleme.
34:50
Yanına kral oluyor. Daha doğrusu kreopatra bu
34:52
kardeşinin yanına kral yapıyor. Kendisi sarayı sezarla
34:56
paylaşıyor ve hamile kalıyor. Çocuğa sezaryon deniyor.
35:00
Kleopatra bu bebeğin roma karşısında sigorta olacağını da
35:04
biliyordu ama roma başkentinde işler karışık sezar krallık
35:08
havasına girince senatörler bıçakları çekip adam ortadan
35:11
kaldırıyor. Biliyorsunuz ki ve kleopatra tek
35:14
başına kalıyor. Hemen acilen önlem alıyor ve 14
35:17
putolemaio'su zehirliyor ve devamında da minik sezaryonu
35:22
sezardan oğlu sezaryonu resmen ortak kral ilan ediyor.
35:26
Roma'daki yeni güç dengelerini kokluyor.
35:28
Sezarın eski dostu Marcus antonius'la da yakınlaşmaya
35:33
başlıyor. Antonius'la işbirliği hızlı
35:35
ilerledi. O roma'daki siyasi rakiplerine
35:37
karşı mısırın altınını ve tedarik hatlarını kullanmak
35:41
istiyordu. Kleopatra da askeri koruma ve
35:44
nüfus peşindeydi. Birbirlerinin isteklerini
35:46
karşıladılar. Hatta bu ikisinin ikiz çocukları
35:49
bile oluyor. Böylece 2 imparatorluğu
35:51
birleştiren bir aile kurduklarını sanıyorlar.
35:54
Fakat roma Senatosu mısır'a verilen ayrıcalıkları
35:57
hazmedemiyor. Antonius'un siyasi desteği
36:00
eriyince roma yeter diyor ve sefer kararı çıkıyor.
36:03
Milattan önce 31 yılında aktüum deniz savaşında kleopatra
36:08
antonius filosu ağır darbe alıyor ve antonius moral
36:12
bozukluğuyla ordusunu toparlayamıyor.
36:14
Çoğu asker roma tarafına geçiyor, sonunda adam kılıcını
36:18
kendine çeviriyor. Roma birlikleri iskenderiye'ye
36:21
gidip sezaryonu öldürüyorlar. Kleopatra nın diğer çocukları
36:25
esir alınıyor. Kleopatra tüm hamlelerinin boşa
36:28
gittiğini görünce kaçış yolu olmadığını anlıyor ve efsaneye
36:32
göre zehirli bir yılan. Hazırladığı merhemle hamam da
36:36
canına kıyıyor. Böylece mısırın firavunlar çağı
36:39
kapanıyor. Sahne roma imparatorlarına
36:42
kalmış oluyor. Yani basitçe özetleyecek olursam
36:45
aslında burada en ilgi çekeni kleopatranın hikayesi gerçekten.
36:48
Çünkü diğer figürler de çok önemli sezar var.
36:51
Antonius var, roma var, mısır uno estetikten bolca nasibini
36:56
almış yılları var ve kleopatra genç yaşta güçten düşüyor, geri
37:00
dönüyor. 2 liderle ittifak kuruyor romalı 2 liderle her
37:04
ikisini de kaybediyor ve sonunda koca ülke roma'nın eyaleti ol
37:08
veriyor. Ama hala konuşuluyor çünkü
37:10
zekası, cesareti ve pes etmeyen tavrıyla oyunun son ana kadar
37:15
kendi kurallarına göre oynamaya çalışıyor.
37:18
Yavaş yavaş sona yaklaşıyorum ama bu noktada antik
37:21
mısırlıların bir farkı vardı. Kriz büyüyünce duygusal diye
37:25
kenara ittikleri o kadınları apar topar direksiyona oturtmayı
37:29
biliyorlardı. Merni bebek kralı büyüttü.
37:32
Hatsuth ekonomiyi şahlandırdı neferity dini enkazdan devlet
37:37
çıkardı. Tavus ret rakipleri satrançta
37:39
mat ediyor. Kleopatra da roma'nın burun
37:42
direğini sızlatan bir lider. Yani duygusallık dedikleri şey
37:46
aslında bir çeşit radar ittifak nerede bozulur?
37:49
Kralın nabzı nerede düşer, savaşı nereye kadar tolere
37:53
edebilirsin, o ince ayarı yapabilme becerisi ve erkekler
37:56
çoğu kez biz erkekler çoğu kez önce vur sonra bakarız kipiyle
38:00
hareket ederken. Tarih kitapları da o sıcak kafa
38:04
kararlarının açtığı yaraları anlatmakla doldurulmuş durumda.
38:08
Şimdi dön bugüne dünya siyaseti yine ateş topu iklim krizi bir
38:12
yandan ekonomik sallantılar, diğer yandan Amerikan merkez
38:15
bankası faiz artırırken, Afrika boynuzu kuraklıkla boğuşuyor.
38:19
Birinin öfke butonuna basması tüm piyasayı dibe sürüklüyor.
38:23
Biz hala ekran başında lider dediğin yumruğunu masaya vurur
38:27
mu yoksa empatik mi olur? Sorusunu tartışıyoruz.
38:31
Antik mısır dan gelen. Kısa net bazen masaya yumruk
38:34
değil, kalp atışı koymak gerek. Çünkü insanlar korktuğunda
38:37
değil, anlaşıldığında sakinleşiyorlar.
38:40
Yani evet, kleopatra'nın hikayesi hazin bitiyor.
38:42
Anthony kılıcı kendine çeviriyor.
38:44
Sezaryen roma süvarisinin mızrağına takılıyor.
38:47
Ne bileyim yani kraliçe ise zehirle veda diyor.
38:50
Ancak sonuç kaybettin diyerek süreci görmezden gelemeyiz.
38:55
Potansiyelini maksimize etmek, ittifak kurmak, kaynakları
38:58
verimli kullanmak bu meziyetler sayesinde o kadın roma
39:02
imparatorluğunun nere? Ise ortak yönetime zorladı,
39:05
hatalar yapmış mı? Elbette ama aynı hataları yapan
39:08
yüzlerce erkeğin adı askeri deha diye ders kitaplarında kadın
39:12
yapınca trajik aşk hikayesi bölümüne kaydırılıyor.
39:16
O zaman ne yapacağımızı belirleyelim.
39:18
Önce dilimizi güncelleyeceğiz, hırslığı, duygusal kararsız
39:21
yaftalarının kenara koyup vizyoner bağlantı kuran risk
39:25
tartan diyeceğiz. Sonra bu nitelikleri siyaset
39:27
odasında, şirket yönetiminde, mahalle meclisinde kim taşıyorsa
39:31
önünü açacağız. Çünkü tarihin uzun koridorunda
39:34
merdivenleri yalnızca tek cinsin çıkmasına izin verince üst katta
39:39
oksijen de bitiyor. Inovasyonda bunu bir erkek
39:43
olarak söylüyorum ve bu cümlelerimle sekizinci gün 25
39:47
saatin bu bölümü de sonlandırmış oluyorum.
39:49
Sevgili dinleyenler özetle. Kimisi erkek gibi giyinmiş,
39:53
kimisi tanrılarla el sıkışmış, kimisi romalı generalleri bile
39:57
peşinden sürüklemiş ama hepsi o erkek egemen tahtoyunlarının
40:01
ortasında başka bir tarzda liderlik yapmış ve evet her biri
40:05
öldükten sonra isimleri kazanıyor.
40:07
Heykelleri kırılıyor, mezarları karartılıyor ama nafile.
40:12
Çünkü tarih silineni hep toprağın altından çıkarmıştır.
40:16
Kendinize iyi bakın, hoşça kalın.