Latest / BNR Boardroompanel | BNR / Arcadis weigert opnieuw bod van WSP

Transcript

Arcadis weigert opnieuw bod van WSP · BNR Boardroompanel | BNR

0:03
Speaker 1: In vergelijking met een eerdere verkiezing... zijn Duitse bedrijven stil
0:05
Speaker 1: over de winst van AFD. En zelfs een verhoogd bod
0:09
Speaker 1: op Arcadis kan niet overtuigen. WSP, de Canadese belager, haakt af.
0:13
Speaker 1: Dat en meer bespreek ik met de leden van het Bordrompanel.
0:15
Speaker 1: Marielke Engbers is hier, universitair docent governance en strategie. en
0:21
Speaker 1: Helene Vlet van Doord, hoogleraar Finitieel Recht en Governance... aan
0:23
Speaker 1: de Erasmus Universiteit, commissaris bij verschillende bedrijven... en organisaties, onder
0:27
Speaker 1: andere ST Microelectronics. Welkom, leden van het panel. Dank je.
0:31
Speaker 1: En we kunnen ons ook omdopen tot Arcadis-panel... want de
0:34
Speaker 1: vorige strapats hebben we ook besproken hier. Inmiddels is er
0:36
Speaker 1: nieuw nieuws, want WSB Global staakt zijn pogingen... om het
0:39
Speaker 1: bedrijf over te nemen. Het werd afgelopen dinsdag bekend. Het
0:42
Speaker 1: Canadese bedrijf had langere tijd interesse in Arcadis... maar het
0:46
Speaker 1: bod is nu afgewezen. Voor de tweede keer zou je
0:49
Speaker 1: ook kunnen zeggen... Dat ze bij Arcadis gegokt hebben en verloren.
0:52
Speaker 1: Misschien wel in de hoop dat WSP wat dieper in
0:55
Speaker 1: de bouwde zal tasten. Marie-Lieke
0:57
Speaker 2: Oh, ik kijk er heel anders naar. Maar daar zit
0:59
Speaker 2: mijn bias. Daar moet ik wel meteen bij beginnen. Want
1:02
Speaker 2: ik kan me voorstellen dat ze blij zijn dat het
1:04
Speaker 2: niet doorgaat. En dan kijk ik vooral namelijk naar de aandeelhouders.
1:08
Speaker 2: Want de grootste aandeelhouder is Lovink Laan Foundation. Dat zijn
1:12
Speaker 2: de werkdiensten? die in feite voor de duurzaamheid van de
1:17
Speaker 2: organisatie gaat... en ook voor het belang van de medewerkers.
1:21
Speaker 2: En dat maakt deze casus, vind ik, zo superinteressant... in
1:24
Speaker 2: vergelijking met andere, denk ik, toch grote organisaties... waar aandeelhouders
1:28
Speaker 2: vaak misschien wel op de meer korte termijn gericht zijn...
1:32
Speaker 2: En daarom vind ik deze casus zo... Er zijn er
1:34
Speaker 2: namelijk twee. Je hebt Lovinglaan
1:35
Speaker 1: dat is die grote aandeelhouder. En dan is er nog
1:37
Speaker 1: een andere werknemersstichting... die ook een beschermingsconstructie kan optuigen... in
1:40
Speaker 1: geval van een overname of een vijandige overname. Dus je
1:43
Speaker 1: moet wel door wat heen voordat je het definitief binnen
1:45
Speaker 2: hebt. En ik vind dat eigenlijk dus wel een positief idee...
1:48
Speaker 2: zonder dat ik de feiten ken. Dus misschien is het
1:50
Speaker 2: wel heel financieel heel dom... en daar kan ik geen
1:53
Speaker 2: oordeel over vellen... maar vanuit het grote plaatje hoe je
1:56
Speaker 2: kijkt naar al dit soort overnames... en waar we normaal
1:59
Speaker 2: allemaal naar kijken... naar rendement en naar de cijfers... denk
2:03
Speaker 2: ik dat het cultuurelement hier heel belangrijk in is. Want
2:06
Speaker 2: Arcadis is een bepaald type bedrijf. WSP heeft een andere governance,
2:11
Speaker 2: het is one tier... En ik denk dat we onderschatten
2:14
Speaker 2: wat zo'n one-tier structuur, dat is een governance-structuur versus de
2:17
Speaker 2: two-tier die wij in Nederland hebben, de waarden die in
2:20
Speaker 2: zo'n organisatie zitten. Dat
2:21
Speaker 1: wordt gezegd door WSP, die aandeelhouders waar we het hier
2:23
Speaker 1: over hebben en die werknemersstichting, die krijgen ook in de
2:26
Speaker 1: nieuwe constructie nog steeds bestaansrecht. Ze zullen een deel van
2:30
Speaker 1: hun aandeelhoudersbelang wel moeten inleveren, ze worden kleiner, maar het
2:32
Speaker 1: is niet zo dat we daarmee willen afrekenen.
2:34
Speaker 2: Nee, maar dat wordt makkelijker gezegd dan gedaan. Ik denk
2:36
Speaker 2: heel erg aan Boeing, die ging fuseren... en wat te
2:39
Speaker 2: doen met de cultuur is gebeurd. En probeer dat dan
2:41
Speaker 2: maar eens even weer terug te krijgen in het oude gelid.
2:44
Speaker 2: En ik heb dus, ik zeg al, een bias eigenlijk
2:46
Speaker 2: misschien wel tegen fusies... omdat we over het algemeen denk
2:48
Speaker 2: ik ontzettend makkelijk... stappen over de consequenties voor de cultuur...
2:52
Speaker 2: en hoe duur het is om culturen te fuseren.
2:55
Speaker 1: Ik vroeg het aan Marie-Lieke, Ellen, omdat ik in analyses lag...
2:58
Speaker 1: met een beetje meer cash, was misschien ook wel... die
3:00
Speaker 1: grote aandeelhouder Loving Klaan overstag gegaan... en had er in
3:03
Speaker 1: ieder geval gesproken kunnen worden. Zou dat kunnen
3:05
Speaker 3: Ja, ik vind het interessant dat Arcadis de deur... echt
3:10
Speaker 3: helemaal dicht heeft gehouden. Ze hebben niet eens gesproken. VEB
3:15
Speaker 3: stelt vragen. En om twee op één volgende biedingen... om
3:24
Speaker 3: dan niet eens een gesprekje aan te gaan. Dat vind
3:27
Speaker 3: ik best een gok, zal ik maar zeggen... van het
3:30
Speaker 3: bestuur van Arcadis. Je zag gisteren ook de reactie op
3:35
Speaker 3: de beurs... ten aanzien van de koers. Er
3:38
Speaker 1: krabbelde iets op. Er krabbelde
3:40
Speaker 3: uiteindelijk iets op... maar was nog steeds wel negatief aan
3:43
Speaker 3: het eind van de dag. Dus als je het bekijkt...
3:47
Speaker 3: en ik kijk dan even naar langetermijn duurzame waardecreatie...
3:53
Speaker 1: Is een andere bias dan die van Marie Lieke? Of
3:55
Speaker 1: komt dat wel overeen?
3:56
Speaker 3: Nou, ik denk dat het twee aspecten zijn. Want het
4:00
Speaker 3: interessante is, het bod is afgewezen... omdat er onvoldoende geld
4:03
Speaker 3: werd geboden... en vanwege de cultuurverschillen. Dus ik denk dat
4:07
Speaker 3: we elkaar mooi aanvullen hier. Maar het is natuurlijk zo,
4:11
Speaker 3: want heb je nu als bedrijf een strategie... die ervoor
4:16
Speaker 3: zorgt dat al die werknemers die jij probeert om mee
4:20
Speaker 3: te nemen... in de toekomst van het bedrijf, dat daar
4:23
Speaker 3: ook voor gezorgd wordt? Of dat het toch ingewikkeld blijkt
4:27
Speaker 3: te zijn om op eigen kracht verder te
4:30
Speaker 1: gaan? Dat idee is er natuurlijk wel, want anders had
4:32
Speaker 1: je wel dat gesprek aangeknoopt, toch
4:33
Speaker 3: Nou ja, maar ik hoop dat ze achteraf gelijk krijgen,
4:37
Speaker 3: zal ik maar zeggen... En niet dat ze over een
4:41
Speaker 3: jaar of twee denken... het lukt ons toch zelfstandig niet.
4:45
Speaker 3: En als die beurskoers niet opkrabbelt... kijk, WSP heeft nu
4:49
Speaker 3: twee biedingen gedaan. Misschien komt er straks, again, ik hoop
4:54
Speaker 3: het niet... komt er straks een partij die aanzienlijk minder...
5:00
Speaker 3: goed voor de toekomst van Arcadis in de wedstrijd zit.
5:03
Speaker 3: En dan moeten ze eigenlijk wel. Dus ik hoop dat
5:09
Speaker 3: dit een verstandig besluit zal zijn geweest. Dat ze niet
5:11
Speaker 3: eens het gesprek zijn aangegaan
5:14
Speaker 1: Maar dat had je onder alle omstandigheden wel gedaan? Dat
5:17
Speaker 1: gesprek
5:20
Speaker 3: Het lijkt een serieuze partij. En juist omdat je die
5:25
Speaker 3: verantwoordelijkheid hebt... om een strategie te bepalen die echt... goed
5:30
Speaker 3: is voor de toekomst... vind ik het altijd een risico
5:33
Speaker 3: om überhaupt niet te praten
5:35
Speaker 2: Ja, en ik denk dat een gesprek aangaan... maar daar
5:37
Speaker 2: wordt het interessant van... is er een goede reden geweest
5:39
Speaker 2: om het gesprek niet aan te gaan... omdat je dan
5:41
Speaker 2: misschien een deur opendoet... waardoor je bang bent dat je
5:43
Speaker 2: in het gesprek verpletterd wordt. We hebben gewoon heel veel
5:47
Speaker 2: informatie niet... En je hoopt natuurlijk dat deze twee perspectieven...
5:51
Speaker 2: waar wij het allebei over hebben... dat daar goed over
5:53
Speaker 2: wordt gepraat in die boord. We hebben een snippetje
5:55
Speaker 1: informatie... van de nog redelijk recent aangetreden CEO. Die zegt,
5:59
Speaker 1: ik heb dit als vijandig ervaren. Voel me er niet
6:02
Speaker 1: prettig bij
6:03
Speaker 2: Dat is inderdaad een plukje informatie. Maar is dat dan
6:07
Speaker 2: een bias van haar? Heeft ze goed geanalyseerd? Dat mag
6:11
Speaker 2: je hopen. En je zou eigenlijk als buitenstaander willen horen...
6:14
Speaker 2: dat ze die twee scenario's hebben uitgerekend... en dat jij
6:17
Speaker 2: overtuigd wordt dat wij hier niet allebei... die perspectieven hier
6:19
Speaker 2: hoeven op tafel te leggen... maar dat zij dat al
6:21
Speaker 2: hebben gedaan en dat ze een afgewogen oordeel neerleggen. Maar ja,
6:25
Speaker 2: misschien hebben ze dat wel gedaan en weten we het
6:26
Speaker 2: gewoon niet.
6:27
Speaker 3: Het kan heel goed zijn. En wat ik al zei,
6:29
Speaker 3: ik hoop het. Ik hoop het echt. Want weer vanuit
6:33
Speaker 3: het aspect vaderlands trots... denk ik, het is natuurlijk een
6:35
Speaker 3: prachtig bedrijf. Laten we wel wezen.
6:37
Speaker 1: Maar het is niet voor niks ook een prooi geworden...
6:40
Speaker 3: Het is niet voor niks ook een prooi geworden. En
6:41
Speaker 3: dat is mijn angst daarvoor. Kijk, die koers die staat laag.
6:47
Speaker 3: Er is onderwaardering. Wellicht dat de aandeelhoudersstructuur er ook voor zorgt.
6:52
Speaker 3: Dat er onderwaardering is.
6:54
Speaker 1: Het belang van die werknemers
6:55
Speaker 3: bedoel je? Omdat er relatief weinig handel is in dat aandeel.
7:02
Speaker 3: Als blijkt, en dat gaan we nu zien, dat omdat
7:05
Speaker 3: die werknemers zich zo actief in het middel van die
7:08
Speaker 3: stichtingen zo actief bemoeien met de toekomst van het bedrijf,
7:14
Speaker 3: dat andere partijen denken van nou ja, weet je, ik
7:17
Speaker 3: kan hier niks
7:17
Speaker 2: mee, dus ik laat het links liggen. Dit is precies
7:21
Speaker 2: waarom ik het eigenlijk wel een leuke casus vind zonder
7:23
Speaker 2: persie te weten hoe het goed is. Ja, dat is eindeloos.
7:26
Speaker 2: Het is gewoon interessant dat cijfers altijd meer macht hebben...
7:31
Speaker 2: dan wat we niet in waarde kunnen uitdrukken. En cultuur
7:34
Speaker 2: is heel moeilijk in waarde uit te drukken. Daar moest
7:36
Speaker 2: ik de hele tijd aan denken aan Boeing. Ik heb
7:38
Speaker 2: laatst die documentaire Freefall gezien. Wat er is gebeurd na
7:41
Speaker 2: die fusie. En hoe dan de macht, diegene die niet
7:44
Speaker 2: eens in formele papieren... de hoogste macht had, de macht
7:47
Speaker 2: pakte in cultuur. Dus opeens werd efficiency de driver. En
7:50
Speaker 2: is die hele cultuur die er oorspronkelijk was, ook een engineers...
7:54
Speaker 2: Cultuur is gewoon aan gort gegaan. En nu moeten ze
7:56
Speaker 2: het allemaal hebben over de speak-up culture. Ik kan je vertellen,
7:59
Speaker 2: een speak-up culture... dat je dat überhaupt moet introduceren, is
8:02
Speaker 2: een teken aan de wand... dat er een vetprobleem is.
8:05
Speaker 2: Vanuit dat perspectief denk ik van wauw, wat leuk als werknemers...
8:09
Speaker 2: macht hebben in een stichting en aandelen. En wat dat
8:12
Speaker 2: dan doet in dit soort besluitvorming... zonder te weten of het...
8:16
Speaker 2: het juiste besluit is. Maar hoe weet je dat? Als
8:18
Speaker 2: je
8:18
Speaker 1: beursgenoteerd bent, hoe transparant zou je dan moeten zijn? Ik
8:20
Speaker 1: sprak er eerder over met, al aangehaald, de Vereniging van Effectenbezitters,
8:24
Speaker 1: de VEB. De adjunctdirecteur Joost Schmet was niet te spreken
8:28
Speaker 1: over deze gang van zaken.
8:29
Speaker 4: Als aandeelhouder neem je risico en dan wil je dat
8:31
Speaker 4: een onderneming zich echt tot het uiterste inspannen om waarde
8:34
Speaker 4: te creëren. En een onderneming moet ook rekening houden met
8:38
Speaker 4: andere belangen, waaronder die werknemers. En bij Arcades hebben die
8:41
Speaker 4: heel veel macht. Maar er moet wel duidelijk zijn dat
8:44
Speaker 4: de belangen van aandeelhouders serieus meegewogen zijn. En dat is
8:47
Speaker 4: gewoon niet duidelijk. Volgende week is er een
8:50
Speaker 1: Capital Markets Day, meen ik, waarin dus een uitgelezen kans
8:52
Speaker 1: wordt geboden om aan te geven hoe ze dan de
8:54
Speaker 1: toekomst willen aanvliegen. Helene, is dat het moment waarop de
8:57
Speaker 1: CEO moet zeggen, dit is waarom we voor deze keuze staan?
9:02
Speaker 3: Ik denk dat voor zover zij dat nog niet in
9:06
Speaker 3: haar script had staan... dat ze daar wel toe wordt
9:08
Speaker 3: uitgenodigd door de mensen die aanwezig zullen zijn
9:12
Speaker 2: En door de Raad van Commissarissen mag je hopen... dat
9:13
Speaker 2: die dat gesprek al heel goed gevoerd hebben met elkaar.
9:16
Speaker 2: Ik hoop dat zij naar
9:18
Speaker 3: buiten ging met de afwijzing. Dat daar die challenge ook
9:21
Speaker 3: al is geweest. Maar de Capital Markets Day is natuurlijk
9:23
Speaker 3: het feestje van het bestuur. Daar speelt de Raad van
9:25
Speaker 3: Commissarissen geen rol. Maar er
9:27
Speaker 1: is wel een druk... staan op een bedrijf om nu
9:30
Speaker 1: zelfstandig aan te tonen... dat het beter af is op
9:33
Speaker 1: eigen kracht.
9:33
Speaker 3: En dat is wat ik bedoel. Dus ik hoop dat
9:35
Speaker 3: ze daarin slagen. En dat ze niet achteraf denken... misschien
9:40
Speaker 3: hadden we toch
9:40
Speaker 2: iets anders moeten aanpakken. Ik zou haar adviseren die cultuurelement...
9:43
Speaker 2: niet alleen qua cultuur van medewerkers... maar ook die governancecultuur
9:46
Speaker 2: die uit One Tier voortvloeit... om die ook te adresseren.
9:50
Speaker 1: We gaan naar een andere slepende kwestie in deel 2.
9:52
Speaker 1: BNR
9:55
Speaker 2: Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
10:00
Speaker 1: Marielke Engbers en Helene Fletcher zijn de leden van het Boardroompanel.
10:03
Speaker 1: Het Amerikaanse Paramount Skydance is tot een overeenstemming gekomen met
10:07
Speaker 1: twaalf Amerikaanse staten over de overname van Warner Bros. Die
10:10
Speaker 1: staten probeerden eerder via de rechter die overname in ieder
10:12
Speaker 1: geval tijdelijk tegen te houden, maar er is nu een
10:14
Speaker 1: schikking getroffen. En daarmee ligt de weg ook vrij voor
10:18
Speaker 1: een miljardendeal die de mediawereld... gaat veranderen, 110 miljard dollar
10:22
Speaker 1: is ermee gemoeid. En ik las nog even over de
10:24
Speaker 1: inzet van de openbaar aanklager. Het idee was dat beide
10:27
Speaker 1: bedrijven zelfstandig zouden moeten voorbestaan... en dat er een aantal
10:29
Speaker 1: televisiekanalen in de verkoop zouden gaan. En nu is er
10:32
Speaker 1: dan dus deze schikking met wat, mijn interpretatie... boterzachte afspraken
10:37
Speaker 1: over wat er in Amerika geproduceerd... en gedistribueerd gaat worden. Dus, Helene,
10:42
Speaker 1: Paramount lacht in zijn vuistje
10:44
Speaker 3: Ja, dat weet ik niet. Ik weet ook niet hoe
10:46
Speaker 3: boterzacht die afspraken zijn... Er moet een bepaald bedrag worden geïnvesteerd,
10:52
Speaker 3: er moet een minimum aantal films worden geproduceerd, daar staat
10:56
Speaker 3: een boete op. Er komt een groot fonds voor medewerkers,
11:02
Speaker 3: want efficiency betekent in de praktijk dat mensen... Het pand
11:07
Speaker 3: moeten verlaten. En natuurlijk een van de belangrijke punten was
11:12
Speaker 3: die journalistieke vrijheid. Die geborgd zou moeten worden.
11:15
Speaker 1: Daar komt
11:16
Speaker 3: niet alleen een raad van toezicht, maar ook nog een toezichthouder.
11:19
Speaker 3: Die daar toezicht op gaat houden.
11:21
Speaker 1: Je krijgt nu twee verschillende nieuwskanalen, CBS en CNN, die
11:25
Speaker 1: beide dezelfde moeder hebben. En we weten dat in het
11:27
Speaker 1: kamp van Paramount, waar Trump nooit ver weg is, met
11:30
Speaker 1: name CNN er gekleurd op staat.
11:33
Speaker 3: Nou, gelukkig hebben we nog een rechter die zo af
11:35
Speaker 3: en toe iets roept. In Amerika. En toch ook Trump
11:41
Speaker 3: weer terug naar huis
11:42
Speaker 1: zit. Dus het is niet helemaal niks wat er is
11:43
Speaker 1: bij werkstelligen? Het is niet helemaal niks
11:48
Speaker 3: Kijk, deze bedrijven hebben denk ik wel een uitdaging richting
11:52
Speaker 3: de toekomst. Dus ook, ze zullen wat moeten... Maar met
11:57
Speaker 3: jou vraag ik mij af of deze afspraken helemaal in
12:04
Speaker 3: beton zijn gegoten. Als ze in schikking is, dan zal
12:09
Speaker 3: met name ten aanzien van die journalistieke vrijheid, daar zien
12:14
Speaker 3: we nu dat mediabedrijven wel degelijk op de barricade gaan.
12:18
Speaker 3: Dat beschouw ik dan maar even vanuit mijn Nederlandse perspectief
12:22
Speaker 3: als een goed teken. Dus ik hoop dat het in
12:26
Speaker 3: beton gegoten is en niet boterzacht. Er
12:28
Speaker 1: was ook nog een claim van de schrijvers die zich
12:31
Speaker 1: hadden verenigd om deze miljarden deal nog tegen te gaan.
12:35
Speaker 1: Die hebben nu gezegd, nou dat laten we schieten, want
12:37
Speaker 1: het is wel zo min of meer een gelopen race. Marie-Lieke,
12:40
Speaker 1: waar staan we nu in dit proces?
12:42
Speaker 2: Ja, ik kijk er natuurlijk heel erg vanuit mijn perspectief
12:45
Speaker 2: het ongezegde naar. En ongezegde gaat over macht. En vanuit
12:48
Speaker 2: macht zou ik bijna de stelling willen poneren, om het
12:51
Speaker 2: eventjes hier scherp te zetten. Want elke regel boterzacht is
12:54
Speaker 2: als je te maken hebt met mensen met macht. Dus
12:57
Speaker 2: als ze niet die regels respecteren, dat zien we nu
12:58
Speaker 2: een beetje in Trump. Ik kijk nu naar de governance
13:01
Speaker 2: ook weer van Trump. Warner. Paramount neemt het over. Dan
13:08
Speaker 2: heb je een soort succession gevoel krijg ik. Als je
13:10
Speaker 2: kijkt naar de voorzitter van de board... is ook de chair.
13:14
Speaker 2: De chair is ook de CEO. Dus je hebt daar
13:16
Speaker 2: heel veel machtconcentratie bij. Hoe heet die? David Ellison. De
13:21
Speaker 2: vader zit op de achtergrond mee te trekken. Die de
13:24
Speaker 2: topman is van Oracle. Dus dan denk ik... Ik krijg
13:26
Speaker 2: dus wat ik al zeg, succession. Er zit dus heel
13:28
Speaker 2: veel machtconcentratie. Vriend van Trump,
13:30
Speaker 1: donateur
13:30
Speaker 2: van Trump. Ja, hij is een vriend van Trump, republikeins.
13:34
Speaker 2: David is wat neutraler lijkt het. Zit ook in die
13:37
Speaker 2: succession dingen. En het gaat wel over media. Dus als
13:41
Speaker 2: je het over democratie hebt, dan gaan bij mij alle
13:44
Speaker 2: alarmbellen af. En dan, als er dan vanuit bedrijfseconomische perspectieven...
13:49
Speaker 2: regels worden, of afspraken worden gemaakt... Ja, het toezicht houden.
13:53
Speaker 2: Ik zit natuurlijk in het toezichtsland... en ik kijk dus
13:55
Speaker 2: hoe toezicht omgaat met macht. En zolang wij niet macht
13:58
Speaker 2: als expliciet onderwerp maken van toezicht... dus dat in governance
14:02
Speaker 2: codes het woordje macht overal terugkomt... maak ik me ernstig
14:05
Speaker 2: zorgen over die tegenmacht. Ja, ik
14:10
Speaker 3: vind het interessant. Ik weet niet of je hebt geluisterd
14:12
Speaker 3: naar de speech... van de Finse president opnieuw naar de
14:18
Speaker 3: Verenigde Naties... En noem mij naïef, maar dat dit soort
14:24
Speaker 3: mensen dan gewoon eigenlijk... Want het gaat, zoals jij terecht zegt,
14:29
Speaker 3: om het ongezegde, Marie-Lieke. Hij formuleert het heel netjes, maar...
14:34
Speaker 3: Ik denk dat zolang we dit soort mensen hebben... die
14:39
Speaker 3: zich uitspreken en ongelooflijk het podium krijgen... dat het zo'n
14:43
Speaker 3: vaart niet zal lopen uiteindelijk. Maar het is zeker zo
14:51
Speaker 3: dat we nu zien... en ik zie dat helemaal als jurist... Ja,
14:57
Speaker 3: regels die staan of vallen bij hoe machthebbers daarmee omgaan.
15:04
Speaker 3: En als je rechtelijke macht, wat we steeds meer zien,
15:07
Speaker 3: rechtelijke macht wegzet en zoals het internationaal strafhof nu wordt
15:13
Speaker 3: benaderd door Trump, ja. Dat
15:16
Speaker 2: is
15:17
Speaker 3: het fundament van onze
15:20
Speaker 2: samenleving. En dat is de trend die ik dus zie.
15:22
Speaker 2: Dus ik kan die trend niet loskoppelen van deze neiging
15:26
Speaker 2: om die fusie. Dus dat is nog meer machtsconcentratie. En
15:30
Speaker 2: dan gaan die staten dus eigenlijk een bedrijfseconomische voorwaarde stellen.
15:34
Speaker 2: Terwijl ik veel meer denk in... Er is
15:37
Speaker 1: geprijsd om helemaal te vertrekken uit Californië. Daar
15:40
Speaker 2: stonden banen op het
15:40
Speaker 1: tel en dan worden zaken vloeibaar
15:43
Speaker 2: Ja, ja, ja. Dus de economische macht is natuurlijk altijd
15:46
Speaker 2: heel groot... en die wordt heel slim benut door mensen die...
15:50
Speaker 2: ik denk ook, misschien niet eens altijd bewust, maar wel
15:52
Speaker 2: macht willen
15:53
Speaker 3: Ja, maar als je kijkt naar hoe nu de Amerikaanse
15:56
Speaker 3: beurs is samengesteld... het zijn zeven grote bedrijven... die bijna
16:01
Speaker 3: allemaal in dezelfde sector zitten... Ik hou mijn hart vast,
16:05
Speaker 3: als er eentje gaat rollen... dan gaan ze alle zeven.
16:07
Speaker 3: Dan moet je kijken wat er gebeurt. Dus dit gefuseerde bedrijf...
16:14
Speaker 3: ik heb het niet precies op het netvlies... maar die
16:16
Speaker 3: zal daar waarschijnlijk ook als een hele grote speler... ook
16:21
Speaker 3: heel veel macht gaan krijgen met alle gevolgen van die.
16:25
Speaker 3: Is dit goed voor de samenleving als dat je onderliggende
16:28
Speaker 2: vraag is? Dat is mijn
16:28
Speaker 3: onderliggende vraag. Ik vraag het me af
16:30
Speaker 2: Want ook als je kijkt naar media... Ik weet dat
16:32
Speaker 2: bij Netflix wilden ze op een gegeven moment wel... Ik
16:34
Speaker 2: zie het als een cultuuroorlog. Dus bij Netflix wilden ze
16:37
Speaker 2: op een gegeven moment... meer diversiteit in de programmatuur. Dus
16:41
Speaker 2: we moeten niet dat cultuuroorlogelement hierin onderschatten. Dus als in
16:45
Speaker 2: de top wat meer rechtsconservatief zit... dan denk ik dat
16:50
Speaker 2: we dat gaan merken.
16:51
Speaker 1: Ik rol hem even door naar iets dichter bij huis.
16:53
Speaker 1: Tot slot namelijk in Duitsland. Er zijn verkiezingen geweest in deelstaten.
16:56
Speaker 1: De AFD heeft dik gewonnen. En het FD constateerde eerder
17:00
Speaker 1: deze week... dat in tegenstelling tot eerdere verkiezingen... met name
17:03
Speaker 1: het kleinere bedrijfsleven, maar toch ook de grotere CEO's... zich
17:07
Speaker 1: minder in het publieke debat hebben gemengd. Terwijl uit onderzoek
17:10
Speaker 1: blijkt dat werkgevers... een tamelijk belangrijke rol kunnen spelen bij
17:13
Speaker 1: het vertrouwen in de democratie. Want werkgevers worden vertrouwd door medewerkers...
17:17
Speaker 1: en als die medewerkers een bepaald verhaal horen... als die
17:19
Speaker 1: bepaalde waarden meekrijgen... dan zou dat ook het fundament van
17:22
Speaker 1: de democratie kunnen verstevigen. Hoe politiek of maatschappelijk geëngageerd zou
17:27
Speaker 1: je als bedrijf... of als bestuurder van een groot bedrijf
17:30
Speaker 1: in Lenne moeten zijn?
17:32
Speaker 3: Ik denk dat je het op verschillende manieren kunt aanvliegen.
17:36
Speaker 3: Je mengen in politiek is natuurlijk altijd gevaarlijk, denk ik.
17:40
Speaker 3: Tegelijkertijd is het onderliggende argument... wat gaat een AFD-regering doen
17:47
Speaker 3: voor het vestigingsklimaat... de mogelijkheid om hoog gekwalificeerde buitenlandse medewerkers
17:54
Speaker 3: aan te trekken. Eigenlijk de discussie die wij in Nederland
17:57
Speaker 3: ook hebben gehad rondom ASML.
17:59
Speaker 1: Maar dan trek je de economische kaart? Nou, want
18:02
Speaker 3: ik denk als je het puur politiek doet... dan uiteindelijk
18:07
Speaker 3: heb je als bestuur van een onderneming... en raad van
18:10
Speaker 3: commissarissen als je toezicht houdt... Heb je natuurlijk, en dan
18:13
Speaker 3: kom ik weer. Heb je de taak om het bedrijf
18:18
Speaker 3: duurzaam en voor lange termijn waarde te laten creëren. Toch
18:21
Speaker 1: noemde het FD ook, ik dacht een chemiebedrijf. Dat in
18:24
Speaker 1: een donker verleden betrokken was bij het verstrekken van cyclon B.
18:30
Speaker 1: Dat is ruim zo groot toegepast in concentratiekampen. De bestuurder
18:33
Speaker 1: daarvan zegt, we hebben op basis van de geschiedenis de
18:35
Speaker 1: plicht om ons uit te spreken. En om ervoor te
18:36
Speaker 1: zorgen dat dergelijke zaken zich nooit meer zullen herhalen. Dus
18:39
Speaker 1: mij zul je altijd horen.
18:41
Speaker 3: Maar ik denk dat... Dit is natuurlijk specifiek voor Duitsland.
18:43
Speaker 3: En dit is echt een... Maar dit is echt een
18:47
Speaker 3: cultureel argument. En ik moet zeggen... Vanuit de historie... Van
18:53
Speaker 3: het bedrijf waarvan hij CEO is... Vind ik het wel
18:56
Speaker 3: heel goed... Dat hij daar zoveel afstand van neemt. En
19:00
Speaker 3: kan ik me dat ook voorstellen. En kan ik me
19:02
Speaker 3: ook voorstellen... Dat je in die specifieke situatie... Ook echt
19:06
Speaker 3: daarmee wil breken. Want dat is ook wat... je klanten,
19:10
Speaker 3: je medewerkers en je hele infrastructuur van jou verwachten.
19:15
Speaker 2: Ja. Maar ja, wie zwijgt stemt toe, hè? Dus niks
19:18
Speaker 2: zeggen is ook politiek. Ik denk dat dat belangrijk is
19:20
Speaker 2: om mee te starten. Dus je kunt denken van ja,
19:22
Speaker 2: politiek bedrijven als bedrijf... daar moet je buiten blijven. We
19:25
Speaker 2: hebben hier in
19:25
Speaker 1: Nederland geen uitgebreide geschiedenis wat dat betreft.
19:28
Speaker 2: Nee, maar gewoon überhaupt, je zou kunnen zeggen... niet iets
19:30
Speaker 2: zeggen terwijl er hele foute dingen gebeuren... is in principe onethisch, hè?
19:34
Speaker 2: Als je... als het fout is. En dat is natuurlijk
19:37
Speaker 2: de vraag hoe je dat ervaart. En wat ik denk
19:39
Speaker 2: ik voor mezelf... twee onderscheiden zou willen maken... het is
19:43
Speaker 2: niet een links-rechts discussie... maar het is een rechtsstatelijk... steun
19:47
Speaker 2: je de democratie en dus de rechtsstaat... ben je ook
19:49
Speaker 2: voor regels of ben je zo gefrustreerd dat je die
19:52
Speaker 2: regels voor mij is de rechtsextremisten om het zo maar
19:57
Speaker 2: even te zeggen die zijn niet altijd pro-democratie
19:59
Speaker 1: Het is wel de
20:00
Speaker 2: uitkomst van een democratisch proces.
20:01
Speaker 1: Het is namelijk gewoon
20:02
Speaker 2: een verkiezing geweest. Maar goed, ik zie het meer dus
20:06
Speaker 2: wel als iets wat niet democratisch is. Dat kan je
20:08
Speaker 2: in perspectief verschillen. En dan heb je goede reden als
20:11
Speaker 2: bedrijf om op te staan. Want je hebt als bedrijf
20:14
Speaker 2: een goede democratie nodig. Je moet goede markten hebben, spelregels
20:18
Speaker 2: moeten gebruiken. gewaardeerd worden. Maar er is nog iets anders.
20:21
Speaker 2: Er is volgens mij een verschil tussen grote corporates... die
20:24
Speaker 2: behoefte hebben aan een goed vestigingsklimaat... of de bakker op
20:27
Speaker 2: de hoek
20:29
Speaker 2: En daar moeten we veel meer naar kijken. Wat is
20:31
Speaker 2: de frustratie van die bakker? En die gaan waarschijnlijk mee
20:35
Speaker 2: met die retoriek... van eindelijk gaat iemand voor mij zorgen.
20:39
Speaker 2: Dus ik denk dat het wel CEO's, zeker van corporates,
20:43
Speaker 2: verwacht mag worden... dat ze gaan uitleggen hoe ook die
20:45
Speaker 2: bakker afhankelijk is van die corporates... en van de democratie
20:48
Speaker 2: en dus de rechtsstaat in zijn geel. Dus meer pedagogisch bijna,
20:52
Speaker 2: maar ja
20:53
Speaker 1: Hoe regels mij weer in de weg zitten. Ik dank
20:54
Speaker 1: jullie voor al jullie expertise, jullie biases. Zijn altijd welkom
20:58
Speaker 1: hier in het Boordroompanel. Marielijke Engbers, universitair docent governance en strategie...
21:02
Speaker 1: verbonden aan de schrijver van het boek Eenzaam aan de Top.
21:04
Speaker 1: Helena Vletter was er gelukkig ook. Hoogleraar Financieel Recht en
21:07
Speaker 1: Governance aan de Erasmus Universiteit. En commissaris bij onder andere STMicroelectronics.
21:12
Speaker 1: Dank voor jullie komst. Tot de volgende keer.