Latest / Black Hat Ultra / #117 Niewidzialny Turnicki Park Narodowy - Marcin Mystkowski - Black Hat Ultra Podcast

Transcript

#117 Niewidzialny Turnicki Park Narodowy - Marcin Mystkowski - Black Hat Ultra Podcast · Black Hat Ultra

0:03
Witajcie w podcaście Black Hat ultra.
0:10
Zabieram was dzisiaj do dzikiego lasu Las.
0:13
Ten znajduje się na naszej południowo wschodniej granicy
0:16
między Przemyślem a usterkami Dolnymi.
0:18
Na tym to terenie właśnie od prawie 100 lat.
0:21
Różne organizacje próbują stworzyć tur Nicki Park
0:23
Narodowy. Są ku temu dobre powody, bo jest
0:26
to teren dzikiej Puszczy karpackiej, dający schronienie
0:29
wielu chronionym gatunkom roślin i zwierząt.
0:32
Jednak dziś ten obszar ma funkcję lasu gospodarczego, co
0:36
oznacza, mówiąc krótko, że pracownicy zakładów usług
0:39
leśnych. Na zlecenie Lasów Państwowych
0:41
dokonują zakrojonych na szeroką skalę wycinek.
0:45
Rozmawiam z Marcinem myszkowskim pomysłodawcą projektu
0:48
Niewidzialny Kurnicki Park Narodowy.
0:51
Rozmawiamy o tym, dlaczego tak trudno ustanowić park Narodowy w
0:54
Polsce, jakie są siły stojące za tymi decyzjami, jaki jest
0:57
stosunek Lasów Państwowych i co się okazuje?
1:00
Ważniejsze, jakie są obawy społeczności lokalnej?
1:03
Nagrałem ten odcinek, aby pobudzić naszą świadomość tego
1:06
miejsca i przekonać do tego, że każda wizyta tam może uratować
1:09
niejeden pomnik przyrody. Zadbajmy o to, aby tor Nicki był
1:14
widzialny. Posłuchajcie.
1:23
Cześć, Marcin, Witam cię serdecznie cześć dzięki za
1:26
zaproszenie. Dziękuję za odwiedziny.
1:29
Zajmujesz się na codzień tur nickim parkiem Narodowym.
1:32
Przynajmniej jest to jedno z Twoich działań, ale opowiedz
1:36
trochę o sobie, jak w ogóle doszło do tego, że się zająłeś
1:40
tym wspaniałym terenem koło Przemyśla, gdzie są twoje
1:44
korzenie i co cię co Cię, co cię w ogóle przyciągnęło?
1:48
Do tego lasu wspaniałego tak to to to pytanie maratończyka i ta
1:54
odpowiedź też będzie dosyć długa.
1:56
Także także rozsiądźcie się wygodnie w fotelach, bo to nie
2:00
jest takie proste. Dlaczego?
2:01
Dlatego, że przede wszystkim moje korzenie są na niżu
2:07
Mazowieckim. Fillm nie mam wiele wspólnego z
2:11
pogórzem i tamtymi stronami, natomiast no tak coś mnie
2:17
faktycznie przyciągnęło. Myślę, że to jest wieloetapowa
2:20
historia przyciągania. Zaczęło się od no takich
2:25
wartości przyrodniczych i szacunku dla przyrody, którą.
2:29
Ściągnąłem z domu, następnie zacząłem po prostu szwendać się
2:35
po różnych nieużytkach lasach miejsca, które na pierwszy rzut
2:41
oka niewiele oferowały, ale mówiąc krótko szukałem
2:45
samotności, ale tutaj w obrębie Warszawy czy Wyjeżdżałeś?
2:49
Jest różnie. Mam nieźle złożoną Szwecję po
2:55
łaziłem po Norwegii takim moim ulubionym miejscem bez wątpienia
2:59
jest. Kampinoski jak patrzę czasem na
3:02
moją mapę Google maps to po prostu widzę mnóstwo tych
3:06
czerwonych podbijanych. Podobnie teraz wygląda kurnicki.
3:12
Tak to jest to jest moje oczko w głowie, ale zaraz do tego zaraz
3:15
do tego dojdę. No i i tak kampinoski park
3:19
Narodowy stał się dla mnie taką takim tigerem do zainteresowania
3:23
się w ogóle parkami narodowymi i w ogóle ideą fillm ścisłej
3:28
ochrony i takiego połączenia tej koncepcji z jednej strony
3:32
ochrony przyrody ale z 2 strony też ot.
3:35
Wartości na. Na osoby, które chcą się
3:38
zachwycić, tym tym dobrem fills, bo to odróżnia de facto parki
3:44
narodowe od rezerwatów do rezerwatu Nie możesz wejść do
3:47
Parku Narodowego w wyznaczonych miejscach Możesz możesz wejść,
3:50
może zachwycić się możesz robić różne ciekawe rzeczy.
3:53
Fillm i i tak i przyznam, że jeszcze kilka lat temu nie
3:58
słyszałem o tur nickim. Także wiecie, jeżeli wy także
4:04
dla was to też jest pierwsza styczność, to to to Jestem ja
4:09
sprzed kilku lat, także być może kogoś uda się tym tematem
4:13
zainteresować. Potem była książka Adama
4:17
Rybińskiego pod tytułem Hajs gry też bardzo polecam podtytułu
4:21
krajobraz bocznych dróg, co też dużo mówi o także o tym miejscu,
4:26
ale i też o. Jakiejś zajawce właśnie
4:30
schodzenia z tych utartych szlaków fillm i tam jest cały
4:34
rozdział pod tytułem Łyko, który jest poświęcony właśnie pogórzu
4:38
przemyskim temu i tej niesamowitej nie odkrytej
4:42
krainie i w zasadzie to mnie to mnie zacząłem czytać, zbierać
4:48
informacje, przygotowywać sobie wyprawy, bo wtedy właśnie miałem
4:52
taki system wypraw tak, czyli gdzieś tam kilka dni w dziczy
4:58
spanie w hamaku. Yy tak zupełnie zupełnie poza
5:02
poza szlakiem i w międzyczasie wydarzyła się hist.
5:07
Teoria, o której myślę wiele osób w Polsce słyszało, czyli
5:12
blok. Parada wycinki zainicjowana
5:15
przez inicjatywy Dzikie Karpaty i tutaj tutaj łączą się jakby te
5:19
2 wątki, bo ja też na codzień zajmuję się komunikacją
5:22
marketingową. Jestem strategiem, mam swoją
5:25
swoją firmę zajmującą się różnymi rzeczami związanymi z
5:28
komunikacją. I gdy wybuchła pandemia,
5:32
uprzedzałem, że to będzie długa historia, także gdyby wybuchła
5:36
pandemia w 2019. Byłem, że no dobra, coś trzeba
5:42
robić komuś trzeba pomóc, coś się zaangażować.
5:46
To był też taki moment, w którym wiele osób odkrywało po prostu
5:51
swoje swoje okolice. Byliśmy trochę mimo Wszystko
5:55
pozamykanie i to też z moich obserwacji.
5:58
Wiele osób jakby dało taki impuls do do działań właśnie pro
6:05
naturalnych pro przyrodniczych. Sporo osób zainteresowało się po
6:09
prostu lasem, bo w naszej szerokości geograficznej.
6:11
Jednak to miejsce fillm ma największą siłę przyciągania i
6:17
taki od 2019 roku po prostu łączę swoje swoje zajawki
6:22
przyrodnicze z byciem. Na takim gościem od od od od
6:29
kampanii społecznych trochę inicjatywie dzikie Karpaty już w
6:33
tamtym czasie. Coś odpowiadałem, zrobiłem
6:36
stronę, zrobiliśmy kilka, kilka rzeczy.
6:40
Natomiast bezpośrednio blokada była takim punktem wyjścia, że
6:45
dobra, to już nie tylko. Sam zachwyt, ale trzeba się tam
6:50
zaangażować, coś trzeba, coś trzeba zrobić.
6:53
Uczestniczyłeś w tej blokadzie? Uczestniczyłem w blokadzie nie w
6:58
jej pierwszym pierwszym rzucie. Uczestniczyłem to zbyt dużo
7:01
powiedziane. Po prostu spędziłem tam.
7:05
Jakiś czas i w ogóle mam taki pomysł może, bo wiesz, łapię się
7:10
często na tym, że że wszyscy wiedzą, gdzie jest kurnicki,
7:14
więc może opowiedzmy, gdzie jest kurnicki i.
7:18
Czym to się z czym to się je? Więc tak kurnicki to jest
7:24
południowo wschodni kraniec Polski miejsce, które jest na
7:29
styku krawędzi w zasadzie 2 krain to jest pogórze przemyskie
7:33
i góry słonne fillm. I i tak no często to miejsce
7:38
jest mylone, w pewien sposób z bieszczadami tak no bo jest to
7:42
teren, wiesz co jak ja spojrzałem na mapę to dla mnie
7:44
najprostszym w jednym zdaniem można to ująć, że to jest obszar
7:47
między przemyślem a usterkami dolnymi czy to jest fer?
7:49
Tak to jest to jest dokładnie ferii to mówi i to mówi wiele o
7:53
tym o tym miejscu natomiast pod różnymi względami pod względem
7:58
geologicznym, także częściowo względem przyrodniczym jest
8:03
sporo różnic między między właśnie między tur Nickim między
8:07
między Pogórzem, bo w dużym na potrzeby naszej rozmowy B.
8:11
Będę mówił głównie o pogórzu przemyskim, jakby to jest dla
8:15
mnie synonim synonim tur nickiego.
8:20
Więc tak to jest, to jest ten skrawek miejsce często mylone z
8:25
bieszczadami, miejsce nieodkryte, miejsce dzikie w
8:30
przez wiele przez wiele osób zajmujących się naukowo przyrodą
8:37
lasem, siedliskami Fillm no, w zasadzie porównywalne wyłącznie
8:42
z białą wieżą i z. Z bieszczadzkim parkiem
8:46
Narodowym o czymś to świadczy, bo tutaj jednym tchem wymieniam
8:50
po prostu naj najdziksze, najbardziej cenne przyrodniczo
8:54
miejsca w Polsce. Natomiast pogórze przemyskie
8:58
Kurnicki to jest w zasadzie Las gospodarczy.
9:02
W tym momencie tak tak można. Zgodnie z literą prawa, zgodnie
9:07
z klasyfikacjami to jest Las gospodarczy.
9:11
No i teraz i teraz zbliżamy się do do tej do tej blokady, bo
9:15
musicie sobie wyobrazić, że kurnicki fillm.
9:20
To miejsce absolutnie niezwykłe. To to to się od razu czuje na
9:27
sam sam teren projektowanego tur niskiego Parku Narodowego to
9:31
jest około 18000 ha, więc de facto spory.
9:36
Kawałek terenu, ale też nie jakiś niesamowicie rozległy.
9:41
Jesteś w stanie w ciągu kilku dni naprawdę wiele ciekawych
9:45
miejsc miejsc zobaczyć. To jest miejsce, w którym mamy.
9:51
No jeżeli ktoś był w Bieszczadach, na pewno kojarzy
9:53
to miejsce, to kojarzy bieszczady z dużymi jodłami z
9:58
potężnymi bukami. I tak właśnie wygląda między
10:01
innymi tur Nicki Fundacja Dziedzictwo przyrodnicze.
10:06
Które? Która w zasadzie od.
10:10
Długiego czasu już wspiera starania o o powołanie Parku
10:15
Narodowego na tym na tym terenie podczas inwentaryzacji drzew o
10:21
wymiarach pomnikowych. No naliczyła ich grubo ponad
10:25
6000, a według dzisiejszej klasyfikacji, bo tam się
10:28
zmieniły. Trochę trochę te wymiary właśnie
10:32
brzegowe, no myślę, że no. Szacuje się w tym momencie na na
10:36
około 10000 właśnie drzew o wymiarach pomnikowych, więc.
10:40
To jest miejsce, które? No niesamowitą energią z tych z
10:47
tych drzew. No to też to nie są tylko
10:49
drzewa. To są też oczywiście mieszkańcy
10:51
fillm. Mieszkańcy tego tego lasu.
10:55
No i tak jak mówię to. To jest Las gospodarczy, no i
11:00
teraz. Lasy Państwowe mogą przyjść i
11:03
zrobić wycinkę tych pięknych starych drzew.
11:05
Tak po prostu nie tylko mogą, ale po prostu to robią i to
11:08
robią na bardzo dużą skalę. Są tak zwane pule, czyli plany
11:12
urządzania lasu. To są takie wieloletnie plany
11:16
pozyskania drewna na danym na danym terenie i ten i ten pól,
11:20
który jest ustanowiony od 2016 do 26 roku, no po prostu
11:27
zakładał bardzo dużą, bardzo intensywną.
11:31
Wycinkę tak na mapie, która obrazują, która obrazuje tą tą
11:36
skalę wycinek, to po prostu mamy cały teren górnickiego.
11:40
To jest jedna wielka Czerwona plama Fillm osoby które.
11:45
Które pracują przy przy pracach leśnych tak zwani zu lowcy no
11:51
mówią, że po prostu nigdy tak tak, tak się nie cięło w tym w
11:56
tym rejonie i że to jest po prostu jakiś obłęd sól.
11:59
Od czego Jestem zakład usług leśnych o k budziło to budziło
12:03
to niepokój zarówno strony naukowej strony przyrodniczej
12:08
była apele osób, które zajmują się tym właśnie w sposób
12:13
zawodowy, naukowy monitorowaniem siedlisk.
12:17
I oceną po prostu tego, co co wyrabia się na tym na tym
12:21
terenie. Natomiast no kiedy argumenty
12:25
takie grzeczne naukowe przestają przestają w pewien sposób
12:30
rezonować, to czasem po prostu obywatele podejmują inicjatywę i
12:35
coś i coś robią. No i myślę, że myślę, że z
12:39
takiej właśnie. Z jednej strony złości z 2
12:43
strony. Bez bezsilności Tak dokładnie
12:48
zrodziła się zrodziła się blokada projektowanego tur
12:53
Nickiego Parku Narodowego blokada, która ma wymiar głównie
12:58
symboliczny, bo to jest to jest blokada tylko jednego
13:02
wydzielenia. No trudno tak naprawdę garstce
13:05
osób zablokować pracę leśne na całym dużym.
13:10
Dosyć zwartym kompleksie faktycznie wtedy, kiedy kiedy
13:15
inicjatywa inicjowała tą tą tą tą blokadę, trwały tam trwały
13:22
tam prace leśne, padały duże drzewa i to to był.
13:27
To był ten bezpośredni spust do do do tych, do tych działań
13:31
zrobiło się o tym dosyć dosyć głośno też inicjatywa dzikie
13:35
Karpaty. To stoi to jest grupa, to jest
13:39
grupa osób, którzy upominają się właśnie w o zachowanie starych
13:45
drzew. Jak sama nazwa wskazuje, ich
13:49
obszarem zainteresowania jest są przede wszystkim właśnie
13:52
Karpaty, czyli czyli tutaj ten południowo wschodniej,
13:57
południowo wschodnia część Polski.
14:01
I tak wiele osób. Wtedy myślę, że pierwszy raz
14:04
usłyszało o o tur nickim też pojawiały się apele, żeby do tej
14:08
blokady. Blokady dołączać czy ta pogada
14:11
pomogła coś w ogóle dała jakiś efekt i czy było dużo spięć z
14:16
surowcami na na miejscu? Jak to wyglądało?
14:19
Na pewno kilka kilka efektów tych działań jest jest
14:23
zauważalnych, no przede wszystkim ten efekt zwiększenia
14:26
świadomości tego tego miejsca wśród mieszkańców Polski,
14:31
prawdopodobnie również samego, również samego regionu.
14:35
Także to to na pewno trzeba zapisać tutaj jako.
14:39
Jako sukces czy coś, czy coś dała w takim sensie praktycznym?
14:47
Mm, no tak jak powiedziałem, to ma wymiar przede wszystkim
14:51
symboliczny. Tak na.
14:54
Bardziej medialnie to zadziałało.
14:55
Tak zadziałało medialnie. Wiesz ta blokada cały czas trwa,
14:59
są tam osoby, znam te osoby lubimy się szanujemy natomiast
15:05
no i ta ta blokada funkcjonuje, a ona się teraz przeradza i
15:09
przeradza. Jednak w myślę, że coś trochę
15:12
innego właśnie w monitorowanie tego, co się dzieje na terenie
15:16
toruńskiego, to jest na pewno ważne, ważny aspekt w
15:20
informowaniu o tym, jak prowadzona jest ta ta.
15:24
Ta gospodarka Leśna, ja tam na tą na tą blokadę trafiłem.
15:29
Chciałem zobaczyć, chciałem poznać ludzi.
15:31
Chciałem przyjrzeć się temu wszystkiemu od od środka i w
15:37
zasadzie z tych moich wcześniejszych doświadczeń
15:41
przyrodniczych i stej z tego czasu spędzonego na blokadzie.
15:45
Jakby zrozumiałem, że to co robią osoby z inicjatywy jest
15:49
szalenie istotne. Natomiast to nie jest moja
15:52
poetyka. Po prostu tak bo.
15:54
Musicie wiedzieć też, że no to jest to jest południowy kraniec
16:00
tej owianej złą sławą ściany wschodniej.
16:04
To jest fills. W zasadzie sam środek takiego
16:09
najdłuższego i prawdopodobnie najbardziej intensywnego
16:13
konfliktu społecznego z przyrodą w centrum.
16:18
I będąc na blokadzie w bardzo jasny sposób tego doświadczyłem,
16:25
to znaczy ta blokada jest zaraz obok wiazd do lasu.
16:32
Też przy przy jezdni asfaltowej, którą jeżdżą samochody, które
16:39
jadą od makowej. Czy od powiedzmy dużym
16:43
uproszczeniu od Przemyśla do ustrzyk dolnych i czuć było po
16:49
prostu w oczywisty sposób niechęć przejeżdżających osób
16:53
nie mówi o wszystkich, natomiast wiesz, bardzo łatwo przedstawić
16:58
ludzi, którzy przyjeżdżają jakby zewnątrz i coś blokują.
17:02
Nie uniemożliwiają pracę. Wiesz w lesie no Lasy Państwowe
17:09
są znaczącym pracodawc. Są więc łatwo to Wszystko
17:13
przedstawić. Jako kate przyjechali
17:16
ekoterroryści. Tutaj nam mówią, jak mamy żyć.
17:19
To było bardzo, bardzo dojmujące.
17:23
I tak to było. To było dla mnie, to było dla
17:26
mnie może nie traumatyczne, ale zrozumiałem, że potrzebne są też
17:31
inne działania, w tym w tym regionie fills.
17:35
Takie, które umożliwią. Włączenie lokalnej społeczności
17:41
zrozumienie tego, co lokalna społeczność ma do powiedzenia.
17:45
Z tym, że lokalna społeczność was usłyszała jako normalnych
17:49
ludzi z normalnymi argumentami, a nie, że coś im blokujecie.
17:52
Zabieracie? Tak tak tak tak dokładnie więc
17:54
więc ja log dialog, dialog, rozmowa z zrozumienie i no bo
18:01
wiesz bardzo często właśnie te te takie intensywne konflikty
18:06
one mają jakąś swoją fazę ostrą, natomiast między między
18:10
kompromisem a ostrą fazą jest mnóstwo jeszcze tych odcieni
18:13
szarości tych warstw, które. Który trzeba zgłębić, żeby do
18:17
czegoś, żeby do czegoś dojść i tak naprawdę właśnie z tej
18:22
obecności na na blokadzie, jakby pojawił się pomysł zrobienia
18:26
czegoś czegoś innego, nie. Alternatywnego względem
18:30
inicjatywy, bo te działania mimo Wszystko są komplementarne
18:34
rzeszą komplementarne, także z działaniami różnych innych
18:38
organizacji przyrodniczych działających na tym na tym
18:40
terenie, ale. To jest jakby taki brakujący
18:44
element, którego no nie było w tym w tym rejonie, a.
18:51
Starania o utworzenie toruńskiego Parku Narodowego
18:55
sięgają lat osiemdziesiątych, a nawet wcześniejszych.
19:03
I co postanowiłeś, jak postanowiłeś działać?
19:06
W związku z tym w głowie urodził mi się po prostu taki.
19:10
Wspomniałem o tej poetyce. Tak wspomniałem o tych o tych
19:13
słowach, no myślę, że nasze teraz wrócę do tego nasze czasy
19:16
wymagają właśnie trochę nowego języka, trochę nowych pojęć,
19:20
jakby wprowadzania wprowa. Do do do rozmowy, jak i jakiejś
19:25
takiej dodatkowej warstwy i w od początku myśląc o tur nickim o
19:30
tej Puszczy karpackiej rezygnowało mi w głowie słowo
19:34
niewidzialne i w zasadzie niewidzialny tur Nicki Park
19:38
Narodowy. To był w zasadzie sam sam
19:40
początek koncepcji, która przerodziła się w grę
19:44
obywatelską. Pomyślałem sobie, że może już
19:48
dość tego używania tego tego słowa projektowany kurnicki.
19:53
Czas przejść jakby z fazy teoretycznej do fazy praktyki.
20:01
A musicie też wiedzieć, że jakby na gruncie dzisiejszego prawa
20:05
ten park ma bardzo małe szanse na powstanie, jakby musi się
20:08
zmienić prawo. Dlaczego?
20:10
Dlatego, że głos weta ma mają samorządy, to znaczy samorządy
20:17
po prostu. No zazwyczaj fillm w większości
20:22
przypadków na na tutaj, na polskim gruncie podchodzą
20:27
bardzo, bardzo ostrożnie lub wręcz.
20:31
To są przeciwne rozszerzaniu form ochrony przyrody, ponieważ
20:38
uznają to za zagrożenie dla swojego rozwoju i za coś, co po
20:43
prostu jest im niepotrzebne. W jaki sposób założenie Parku
20:47
Narodowego może ograniczać ich rozwój?
20:50
No wiesz, to jest dobre pytanie, ale też, ale też prawdop.
20:58
Nie można na nie na nie na nie długo odpowiadać.
21:00
W największym skrócie nie utarło się w Polsce, że park Narodowy
21:06
jest silną marką, która przyciąga, wokół której można
21:10
budować zupełnie. Zupełnie jest to takie, bym
21:13
powiedział dosyć mocno krzywdzące Puszcza Białowieska
21:17
jest takim magnesem. Wspominałem o tym, że są pewne
21:21
pewne wyłomy, w tym w tym spojrzeniu i tutaj karkonoski
21:24
Park Narodowy też jest bardzo dobrym przykładem.
21:27
Tam jest pełna wola. I i poparcie samorządów, wręcz
21:32
samorząd postuluje rozszerzenie Parku Narodowego także.
21:35
No to jest taki jaskrawy przykład, że można, że można
21:38
inaczej. Wiesz, rezonuje mi w głowie
21:41
takie takie określenie, które niestety nie pamiętam nazwiska,
21:45
ale jeden z samorządowców fillm tamtejszych powiedział, że tutaj
21:48
nigdy nie będzie Eldorado, że tutaj tutaj nigdy nic już więc
21:53
się nie zmieni. Tak więc to jest takie wiesz, to
21:57
jest takie bardzo, bardzo zachowawcze.
21:59
Zachowawcze działanie i to w dużej mierze jakby też obrazuje.
22:05
Część nastrojów społecznych, które które obserwujemy, idę,
22:08
testujemy po prostu w tym w tym regionie, więc jak nic nie
22:13
będziemy zmieniać, to na pewno się nic nie zmieni.
22:15
Dokładnie dokładnie to co i co i to jest taki sposób myślenia, że
22:18
oni na przykład, bo rozumiem w słowie rozwój prawdopodobnie
22:21
zawierają się pieniądze. Ee, czyli co oni uważają, że
22:25
park Narodowy nie jest w stanie wygenerować żadnego przychodu
22:28
dla gmin? Wiesz, to jest to jest
22:31
generalnie taka sytuacja, że. Na tym terenie zresztą też w
22:36
wielu innych miejscach w Polsce Lasy Państwowe są.
22:42
W jakimś stopniu emanacją władzy i tak jest też właśnie na tym,
22:48
na tym na tym terenie zaraz opowiem o tym, jak ta gra
22:51
Obywatelska wygląda, ale jeszcze jeszcze trochę sobie tutaj
22:54
opowiedzmy o samym krajobrazie 100% tego tego terenu to jest
22:59
nadleśnictwo bircza jedną nadleśnictwo mówiąc mówiąc
23:04
najkrócej rządzące tym terenem tak filler, bo jakby musimy też
23:10
wiedzieć, że tak jak wspomniałem, nadleśnictwo jest.
23:13
Czy Lasy Państwowe są znaczącym pracodawcą fillm finansują
23:18
budowę dróg ill przez system różnych dotacji, utrzymują
23:24
relacje z. Z lokalnymi graczami z lokalnymi
23:30
organizacjami bardzo głęboko wchodzą w tą w tą tkankę i tak
23:35
naprawdę to jest jak takie korpo po prostu w małej lokalnej
23:38
społeczności, ale nawet nie w takim wymiarze korporacji
23:44
Nowoczesnej korporacji, która działa, która uczy się, która
23:47
obserwuje, która popełnia błędy, ale wyciąga też wnioski.
23:51
To jest korporacja z 19 wieku Fillm wiesz z takim no.
23:58
Mówię to z takim żalem de facto, bo no Lasy Państwowe zarządzają
24:05
ponad 30 procentami powierzchni Polski i to jest takie, no to
24:09
jest uderzające, to jest państwo w państwie.
24:13
I Lasy Państwowe są no w sposób bardzo radykalny, nieprzejednana
24:19
mamy przeciwne koncepcji Parku Narodowego, czemu?
24:25
Bo bo właśnie zostanie im ta władza odebrana, bo zostanie ją
24:29
odebrana władza. Przede wszystkim to burzy,
24:31
dogmat jest jest jest jest tak zwana zrównoważona gospodarka
24:36
Leśna, trwale zrównoważona gospodarka Leśna, Lasy Państwowe
24:40
zawsze boją się takich takich wyłomów w swojej władzy.
24:44
Bo musimy też wiedzieć, że w kolejce do ostatni park Narodowy
24:49
został powołany w Polsce w 2001 roku.
24:53
Można byłoby zaakceptować taki stan rzeczy, gdyby nie to, że w
24:56
kolejce czekają inne cenne przyrodniczo miejsca.
25:00
Mówię tutaj o Mazurach, mówię tutaj o takiej żywej teraz
25:04
koncepcji Fillm Parku Narodowego Dolnego obiegu odry no jest
25:11
generalnie bardzo dużo miejsc, które, które, które czekają na
25:16
uznanie, objęcie i ochroną, uznanie tak no park Narodowy
25:19
zawsze to jest to jest to, to jest ta najwyższa najwyższa
25:23
forma, ale. No tak w tych wszystkich
25:25
miejscach jest prowadzona gospodarka, która po prostu nie
25:29
nie licuje z tymi walorami przyrodniczymi, który, o których
25:32
tutaj, o których tutaj rozmawiamy w związku z tym.
25:36
No myślę, że to jest, że to jest obawa po prostu o swoją, o swoją
25:40
władzę, bo też warto powiedzieć, że Nadleśnictwa, nadleśnictwo
25:46
Bircza i jakby prace leśne prowadzone czy pozyskanie drewna
25:50
prowadzone w tym terenie fillm jest niedochodowe.
25:55
To jest, to jest największy paradoks, czyli to nawet nie
25:58
chodzi o pieniądze, to nawet to nawet nie chodzi o pieniądze.
26:00
Prawdopodobnie chodzi o pensje dla pracowników tak, ale
26:03
globalnie to przynosi straty. Ten teren dokładnie to Antoni
26:07
Antoni Kostka też osoba, która jest związana z Fundacją
26:10
dziedzictwo przyrodnicze używa takiego słowa, jeżeli powstałby
26:13
tam park Narodowy, to Lasy Państwowe na koniec nie miałby
26:16
więcej pieniędzy, ponieważ to nadleśnictwo jest niedochodowe,
26:20
to znaczy inne Nadleśnictwa z całej Polski po całej pieniądze
26:23
ze specjalnego funduszu. Który to fundusz jest yy, z
26:28
którego funduszu zasilane są Nadleśnictwa, które są
26:31
nierentowne między innymi nadleśnictwo, nadleśnictwo
26:34
bircza. Także no tak jest, to jest to
26:37
faktycznie gigantyczny paradoks. I to był też jeden z tych
26:41
przyczyn ów, które które tak bardzo mnie poruszyły, w tym w
26:45
tym w tym temacie. No bo to nie oszukujmy się
26:48
wszyscy potrzebujemy drewna i na tym jest oparta, oparta, jakaś
26:54
część naszej naszej gospodarki, więc to nie chodzi o to, żeby
26:57
nie pozyskiwać drewna, ale dlaczego z takiego miejsca?
27:00
Dlaczego najstarsze egzemplarze tak, dlaczego?
27:04
Dlaczego z miejsca, w którym to po prostu się nie opłaca?
27:07
Naprawdę idea? Parku Narodowego, jakby nie ma
27:12
tutaj zbyt dużą słabych stron. No i na pewno tą słabą stroną
27:16
jest właśnie nastawienie części lokalnej społeczności, bo da się
27:23
odczuć, że. Nie wszyscy są fanami tego
27:27
pomysłu. Tak mówiąc, mówiąc tak
27:29
najbardziej liberalnie. A jakie są argumenty lokalnej
27:32
społeczności? Przeciw przede wszystkim taki
27:36
taki trzeba sobie podzielić argumenty na te emocjonalne i
27:40
racjonalne ten emocjonalny zawiera się w takim
27:45
stwierdzeniu. Nie powinni tutaj ludzie z całej
27:48
Polski do nas przyjeżdżać i mówić nam, jak mamy żyć.
27:51
To tak w największym skrócie to i tak bardzo mówię.
27:55
To tak tak bardzo grzecznie, bo zazwyczaj zazwyczaj jest to.
27:58
Jest to mówione bardziej dosadnie, bo twierdzą, że
28:02
założenie Parku Narodowego spowoduje, że ich styl życia się
28:05
będzie musiał zmienić. Tak znaczy przede wszystkim
28:07
wiesz, bo co? Bo przecież nadal będą mogli
28:10
chodzić do lasu, jakby tutaj tutaj właśnie warto.
28:14
Warto sobie to to Wszystko, to Wszystko jeszcze skonfigurować i
28:18
opowiedzieć, ponieważ tak są takie są takie parki narodowe, w
28:22
których niewiele można. Natomiast ustawa o parkach
28:25
narodowych jasno reguluje, że. Jeżeli dyrektor Parku Jakby
28:31
podejmie taką decyzję, to można zbierać grzyby można pozyskiwać
28:36
ch. Ust można robić różne rzeczy,
28:40
tak to to to jest w gestii. Tego jak park ma być zarządzany
28:46
jakim parkiem. Generalnie chce chce być to
28:49
działa w zależności od tego, jaki o jakim terenie mówimy, bo
28:53
no i inne na pewno możliwości może zaoferować biebrzański park
28:59
Narodowy, który jest terenem podmokłym, no nie ma tam zbyt
29:02
dużo ścieżek i tak dalej. No nie można tam robić wielu
29:06
rzeczy. Fills oczywistych względów, no a
29:09
inne walory inne możliwości możemy możemy sobie wyobrazić
29:13
tutaj właśnie na terenie na terenie tur nickiego.
29:16
Także jak często słyszę od osób, które mieszkają w otulinie
29:22
parku. No tak, ale nie będzie można
29:24
zbierać grzybów. Nie będzie można zbierać owoców
29:27
lasu. Od razu to to dementuje tak to
29:32
to wcale nie musi tak to wcale tak nie musi wyglądać.
29:35
To wcale nie musi wyglądać tak, że wejście do parku będzie
29:38
biletowane lub coś w tym stylu. Tak, czyli to jest trochę brak
29:42
edukacji tak społeczności lokalnej, że oni nie wiedzą tak,
29:46
ale też, ale też mówiąc uczciwie nie wiele się wydarzyło.
29:53
W przyszłości, by faktycznie nawiązać dialog i taki realny
29:58
kontakt z osobami, które które mieszkają w otulinie
30:03
projektowanego parku i też właśnie na tym skupia się
30:06
projekt, który który zainicjowaliśmy wspólnie z
30:10
garstką osób. Wtedy garstką osób w styczniu 22
30:14
roku. Natomiast jeszcze jeszcze powiem
30:18
o o tym. Wspomniałem o tym argumencie
30:22
emocjonalnym. Ten argument taki już stricte
30:25
związany z pieniędzmi, no myślę, że jest ich kilka.
30:30
Pierwszy podstawowy stan na teraz jest.
30:33
Jest taki, że pracownicy zatrudnieni w lasach państwowych
30:37
versus ich odpowiednicy, osoby zatrudnione w parkach
30:41
narodowych. No ci w z parków narodowych
30:45
zarabiają po prostu znacznie mniej.
30:47
Także można sobie wyobrazić taki taki argument, w którym no to
30:52
same osoby, które mieszkają w okolicy czy są zatrudnione przez
30:56
narody. Dzieciństwo Bircha.
30:57
Jeżeli część z nich miałaby stać się pracownikami parku, to to na
31:01
dzień dobry po prostu będą zarabiali prawdopodobnie gdzieś
31:04
tam w okolicach 30% mniej. No wiadomo, trudno przełknąć
31:08
taką stratę. Taką zmianę natomiast tak no są
31:12
wysuwane takie bardzo konkretne. Postulaty poparte bardzo
31:17
konkretnymi argumentami, by te zarobki zostały różnica w tych
31:22
zarobkach została mocno zniwelowana.
31:25
To to pierwsza sprawa. 2 sprawa no.
31:29
Część osób mieszkających w otulinie faktycznie żyje.
31:34
Z pracy przy wycince przy pracach leśnych.
31:40
Natomiast no warto tutaj powiedzieć o tym, że.
31:44
Jest to praca dosyć słabo płatna.
31:48
Jest to praca niebezpieczna to zaraz zaraz o tym powiem,
31:53
natomiast też tak proponująca bardzo niską stabilizację często
31:58
jest umowa o dzieło lub wręcz praca bez żadnej umowy.
32:04
Co warte podkreślenia i być może to będzie zaskoczeniem dla wielu
32:07
osób jest to najniebezpieczniejszy zawód w
32:10
Polsce. Ginie więcej osób przy przy wy.
32:15
Chince lasu niż w kopalniach fills.
32:19
Dlaczego? No dlatego, że upadają wielkie
32:22
drzewa, dochodzi często do wypadków.
32:24
Do tego mamy choroby zawodowe. Z chociażby Boleriozę, no
32:31
wiadomo praca w lesie, kleszcze i tak dalej także no ta praca
32:36
nie daje zbyt wielu perspektyw i to też czuć podczas rozmów z
32:42
osobami młodymi, mieszkającymi w tych okolicach.
32:45
Oni się oni siebie tam nie widzą.
32:47
Oni w zasadzie Pier. Wszak dorosła decyzja często to
32:52
jest decyzja o wyprowadzce. W związku z tym to też nie jest
32:56
tak, że perspektywy są są jakieś bardzo słoneczne, w tym w tym
33:01
miejscu. Natomiast No wiesz, park
33:04
Narodowy oczywiście też jest znaczącym pracodawcą, ruch
33:08
turystyczny, ruch turystyczny, też projekty przyrodnicze, które
33:15
są często projektami wieloletnimi, także dają.
33:19
Konkretne zajęcie i konkretne źródło dochodów dla osób
33:22
mieszkających czy firm działających w, w tym w tym
33:28
regionie. Ruch turystyczny jest na pewno
33:31
nie do nie do przecenienia fillm lokalna wytwórczość to no teraz
33:38
oczywiście nie można powiedzieć, że nie ma tej lokalnej
33:40
wytwórczości, bo fillm. Wiemy i znamy wiele osób, które
33:46
produkuje sery, produkuje miody, jest miejscowe rękodzieło.
33:50
Zresztą ten teren jest bardzo bogaty kulturowo.
33:53
Co co muszę teraz powiedzieć? Ten teren jest w momencie powoli
33:57
odkrywany przez przez osoby z całej Polski.
34:00
Fills my w trakcie naszych działań też staramy się, żeby
34:05
te, żeby to odkrywanie przed było takie.
34:08
Wiesz w zrównoważony sposób, żeby dużo się mówi o tym, że
34:12
bieszczady są zadeptane. Aquaparki, wiesz różne rzeczy,
34:18
których które może, który byśmy nie chcieli, chyba dla tego
34:22
miejsca. My jako jako osoby z
34:25
wrażliwością przyrodniczą, natomiast no tak, no ruch
34:31
przyrodniczy jest pewną szansą dla tego, dla tego regionu.
34:35
Jest jeszcze jedna rzecz, o której o której często się nie
34:39
mówi, a która dla osób mieszkających w tym regionie
34:42
może mieć duże znaczenie. Cena Ziemi, cena ziemi w
34:48
Bieszczadach takich dobrych miejscach wersus ceny na pogórzu
34:53
przemyskim w zasadzie to jest, to jest to jest kilkakrotnie
34:58
mniej często osoby mieszkające w na na terenie pogórza mają
35:03
jednak trochę trochę tej ziemi skumulowanej, więc być może to
35:08
też to też ten ten ten aspekt ekonomiczny tutaj może mieć
35:12
spore znaczenie in plus. W kontekście Parku Narodowego
35:17
Żut trzeba też tutaj powiedzieć, że J.
35:22
Jest taki trend właśnie. Osadzania się na pogórzu
35:29
przemyskim sam znam wiele osób, które po prostu kupiło tam
35:34
ziemię po budowało się. Czy to są domy całoroczne, czy
35:39
czy, czy bardziej takie bazy wypadowe i wśród tych osób jakby
35:45
nie chcę generalizować, ale może powiem tak, wszystkie osoby,
35:49
które znam, które się przeprowadziły, jakby są
35:52
zauroczone przyrodą. I właśnie ta przyroda była tym
35:55
bezpośrednim magnesem do tego, żeby.
35:57
Wybrać to miejsce na na na swój pierwszy lub 2 dom.
36:08
Tak rzeczywiście te tereny są obłędnie piękne.
36:12
Z tego co wiem, to nasze biegi ultra jeszcze się tam nie
36:16
odbywają, co jest ogromnym moim zdaniem szans.
36:20
Są na nową wspaniałą imprezę. Może uda nam się coś wspólnie
36:23
rozkręcić. W każdym razie powiedz mi,
36:26
wspomniałeś o grze terenowej, którą organizujesz.
36:29
Na czym ona polega? Właśnie to jest.
36:32
To jest gra Obywatelska w niewidzialny Kurnicki Park
36:37
Narodowy. Wspomniałem o tym, że przez lata
36:40
mówiło się o tym terenie jako terenie projektowanego parku.
36:44
W pewien sposób chciałem zerwać z tą z tą teoretycznie nością i
36:49
oddolnie poprzez działania wolontaryjne.
36:53
Pokazać to miejsce osobom z regionu.
36:59
To osobom mieszkającym w pobliskim Przemyślu osobom
37:03
mieszkającym na Podkarpaciu, ale też pokazać mieszkańcom, jakby
37:08
gmin parkowych takiej nazwijmy, co może ciekawego dobrego dziać
37:13
się, jeżeli ten park Narodowy kiedyś stanie się
37:16
rzeczywistością, także gra Obywatelska w tur niski park
37:20
Narodowy jest takim taką sumą z pozoru błahych działań
37:27
niedużych. Niektóre z nich są większe,
37:29
niektóre mniejsze, inne zupełnie w skali mikro.
37:33
Natomiast sum. Ma sprawia, że ten że to miejsce
37:37
staje się widzialne, zaczyna rezonować w nie tylko.
37:45
W głowach osób. Zewnątrz, ale też też wśród
37:50
osób, które które bezpośrednio tam tam mieszkają.
37:53
Zaczęliśmy w styczniu 22 roku. I do tej pory No minęło.
38:01
W tym momencie mamy 13 miesięcy prowadzenia tego tego projektu.
38:07
I udało się zrobić niesamowicie dużo, dużo rzeczy, ale powiem,
38:13
powiem, zanim opowiem o tym, co udało się zrealizować, to
38:16
powiem, bez kogo nie udałoby się nic osiągnąć, bo równocześnie w
38:21
styczniu. Zaczęliśmy tworzyć taką taki
38:26
oddolny ruch wolontaryjne, który nazywa się kwitnąca auto olina.
38:31
Do takie pozyty. Dziwne wyrażenie właśnie miało
38:37
na celu, jakby budowanie takich takich pozytywnych skojarzeń,
38:42
jakby z generalnie z koncepcją z koncepcją parku i i i takiej
38:49
troski po prostu o o to miejsce i kwit.
38:54
Otulina była, jest jest ruchem fillm wolontaryjne m oddolnym na
38:59
pokładzie. Teraz mamy prawie 200 osób z
39:02
całej z całej Polski, ale przede wszystkim w ogromnej większości
39:07
mieszkańców Fillm mieszkańców tego tego regionu, co jest dla
39:12
mnie niesamowitą, niesamowitym powodem do dumy bo.
39:18
Trzeba trzeba powiedzieć, że. Tak teraz osoby mieszkające
39:24
bezpośrednio tam zaczynają się upominać o to, żeby żeby ten
39:29
park Narodowy powstał, nawet jeżeli nie park Narodowy, to do
39:35
cholery po prostu coś tutaj musi się zacząć konkretnego dziać
39:38
tak, bo wiesz, musisz też wiedzieć, że ill.
39:44
Jakby to miejsce jest takim? Mam nadzieję było takim
39:49
synonimem marazmu, no bo z jednej strony mamy.
39:52
Bardzo, bardzo wartościową przyrodę, niezwykle bogatą
39:59
historię. Tak to od ogrodów
40:02
średniowiecznych. Poprzez ikoo Pisarstwo Fills,
40:09
jakby no jest niesamowity jest jest niesamowicie bogaty
40:13
kulturowo, ten ten teren i jednocześnie bardzo niewiele się
40:16
o nim mówiło. Bardzo niewiele się działo, nie
40:19
było żadnej praktycznej animacji kulturowej na tym na tym
40:25
terenie, więc to, co my robimy, to jest właśnie przełamywanie
40:28
tego marazmu, że tor Nicki może być seksi.
40:31
Po prostu kurnicki może być seksi.
40:34
I to jest i to jest właśnie taki wyraz tej troski o przyrodę, o
40:39
kulturę i te 2 te 2 nitki się bardzo ze sobą ze sobą wiążą.
40:44
I właśnie i właśnie to jest punktem wyjścia do do do
40:47
działań, które realizujemy w ramach gry Obywatelskiej.
40:51
Myślę, że takim takim, najbardziej takim najciekawszym
40:55
przykładem tych działań, które które podejmowaliśmy, to z
40:59
zrealizowaliśmy. 4 mikro festiwale fillm staramy się
41:03
oddawać ten cykl przyrody także był wiosenny mikro festiwal.
41:08
Był letni jesienny, teraz jesteśmy chwile dosłownie po po
41:13
zakończeniu zimowego mikro festiwalu odbywa się to w
41:17
formule fills spacerów przyrodniczych fills spotkań z
41:22
przyrodą, ale też spotkań z opowieściami z kulturą.
41:27
Jak wspomniałem, bardzo bogatą tego tego regionu i takim
41:32
największym wydarzeniem zdecydowanie, które udało nam
41:34
się przeprowadzić i na które już teraz mogę was także.
41:39
Poprosić zaprosić to były wianki wianki w czerwcu zeszłego roku.
41:45
No wiecie, musicie, musicie sobie zwizualizować, że jesteśmy
41:49
grupą ludzi, którzy mamy niewielkie oczekiwania.
41:53
Natomiast na wianki przy 300 osobach przestaliśmy liczyć nie
41:59
i co było po prostu takim momentem.
42:04
Jakby największej satysfakcji to, że faktycznie przyjechali
42:08
turyści, ale też przyszli ludzie miejscowi tak widzieli.
42:12
I, że coś się dzieje? Często też przyjąłem sobie taką
42:16
zasadę, że z każdym się Witam z każdym zamieniam 2 czy 3 słowa.
42:20
I właśnie jak przychodziły osoby bezpośrednio z rybotycze, czyli
42:24
z takiego miasteczka, obok którego odbywa się ta impreza,
42:27
to zawsze wszyscy mówili z, a tylko przyszedłem.
42:31
Przyszłam zobaczyć, co tu się dzieje, nie, a potem widziałem
42:35
ich pół godziny później, jak Pis sobie piwko ruszali nóżką
42:40
rozmawiali atmosfer. Na otwartości po prostu
42:43
towarzyszyła temu wszystkiemu i to było i to było wspaniałe.
42:47
To jest właśnie i teraz to co my robimy tą grą, to jest to jest
42:52
stworzenie takiej przestrzeni do tego, żeby ludzie mogli ze sobą
42:56
rozmawiać, żeby żebyśmy mogli fillm.
42:59
Pewne mity obalać, żebyśmy mogli się do siebie zbliżyć.
43:03
Wiecie, park Narodowy może kiedyś tak, ale to i tak musi
43:07
się zacząć od od tego, że musimy się zgodzić, że warto po prostu
43:11
o to, o to miejsce się upomnieć i to jest to nie ma, to nie ma
43:15
barw politycznych, to nie ma to to to nie ma jakiegoś zakresu do
43:20
graficznego, po prostu to trzeba oddolnie wypracować fillm także
43:25
także tak poza tym w ramach Obywatelskiej gry w park
43:29
Narodowy. Tworzymy szla.
43:31
I oznakowania różnych ciekawych miejsc, które które na terenie
43:37
projektowanego tur nickiego są tych miejsc jest bardzo, bardzo
43:41
dużo też chętnie zaraz o tym opowiem kilka słów więcej, ale
43:46
powiedz jeszcze o tych szlakach, sami je tworzycie czy fills
43:48
porozumieniem z P kiem. No właśnie tutaj jest tutaj jest
43:52
ciekawa historia, bo mamy na pokładzie osoby, które należą do
43:56
przemyskiego PTU nie są to ill to co to co tworzymy, to są
44:01
szlaki wirtualne, nie są one w ciągnięte w tą taką oficjal.
44:07
Sieć PQ natomiast na naszych na naszych mapach które, które
44:13
które powstają, czy to właśnie siłami kwitnącej otuliny czy
44:18
inicjatywy dzikie Karpaty, te szlaki są są pozaznaczane fills?
44:23
To też jest wyraz tego, że no myślę, że w ciągu tego
44:27
ostatniego roku zrobiliśmy więcej dla promocji tego regionu
44:31
i nadal. Jakiegoś rytmu dla osób chcących
44:35
odkrywać to miejsce niż Lasy Państwowe przez ostatnie 2
44:38
dekady, bo tak są 3 szlaki na tym na tym terenie, ale te
44:44
szlaki są praktycznie nie do przejścia fatalnie oznakowane,
44:47
więc jak jesteście sobie w załóżmy w kampinoskim Parku
44:51
Narodowym albo Białowieży i widzicie szlaki co 200 300 m
44:56
odpowiednio oznakowane tamtego nie ma nie to to to w ogóle
44:59
odnaleźć się na tych szlakach to jest.
45:03
To jest to to to jest rzecz niemożliwa.
45:06
I to też jest właśnie takie taki potwierdzenie takiego
45:10
systemowego wpuszczania Fills Spuszczania na na to miejsce
45:14
zasłone niewidzialności, tak żeby najlepiej, żeby nikt się
45:17
tutaj nie interesował, żeby nikt nie przyjeżdżał te drzewka, my
45:21
sobie będziemy drzewka tak zamieniać powolutku to cenne
45:25
miejsce w plantacje i w zasadzie tyle.
45:28
No więc my próbujemy to odwrócić super fillm czy jeszcze jakieś
45:33
inne są siły, które oddolnie działają w w na tamtym obszarze
45:38
i i was wspierają? No właśnie to to, co
45:41
powiedziałem, czyli to tworzenie takiej platformy do tego,
45:45
żebyśmy mogli się poznawać, żebyśmy mogli się integrować.
45:48
Faktycznie przyciąga r. Różne ciekawe osoby i
45:53
organizacje i w zasadzie często jest tak, że jedno podanie dłoni
45:58
prowadzi nas do kolejnego, do kolejnego i do kolejnego takim
46:02
świetnym przykładem jest Fillm Uniwersytet Ludowy w nowych
46:06
sadach. Nowe sady to są to jest właśnie
46:10
o. Otulina fillm tego
46:13
projektowanego tur Nickiego Parku Narodowego.
46:15
Są tam niesamowite osoby, które zajmują się właśnie.
46:21
Pielęgnowaniem tych tradycji kulturowych tego tego regionu
46:27
bardziej jest ona bardzo bogata właśnie na styku Fillm świata
46:32
zachodniego i Wschodniego. Mamy tam mnóstwo cerkwi.
46:36
Fillm jak wspomniałem, jest ikoną o pisarstwo fills.
46:41
Jednym z osób, jedną z niesamowicie ważnych osób w tym
46:46
Uniwersytecie Ludowym jest Antoni Pilch.
46:49
Osoba, no jedyny znany mi lutni insta.
46:54
Osoba, która która. No po prostu poprzez śpiew
47:00
poprzez muzykę opowiada historię tego tego regionu i takich
47:05
takich punktów. Takich okazji do spotkań jest,
47:09
jest jest jest bardzo dużo. Innym przykładem jest dom
47:14
ukraiński w Przemyślu, który po wy.
47:18
Duchu wojny w Ukrainie też nabrał zupełnie innego wymiaru.
47:26
No ta działalność powiedz. Jest teraz dużo bardziej
47:30
intensywna z racji tego, że udzielają.
47:34
Wsparcia osobom, które które uchodzą z Ukrainy, fillm i tutaj
47:40
też okazało się, że mamy bardzo wielu, bardzo wiele osób, z
47:44
którymi właśnie możemy tą kulturę o tej kulturze
47:48
opowiadać. Zresztą też warto powiedzieć, że
47:52
w okresie śre. A także później to było takie
47:56
ten teren, to było takie multikulti.
47:59
Obok siebie mieszkały osoby. Polacy, Żydzi rusini, którzy
48:06
mają niedużo wspólnego z tymi z Rosją jako taką, ale właśnie z
48:10
terenami fillm dzisiejszej dzisiejszej Ukrainy fillm.
48:16
Były tam fale kolonizacyjne, także mamy.
48:21
Sporo śladów po osadnikach niemieckich, także absolutnie.
48:27
Absolutna mieszanka, tak i ludzie są na to historyczne
48:31
dowody, że to są, że to są. To jest historia.
48:37
Dobrych sąsiedzkich relacji, więc oczywiście to, co wydarzyło
48:43
się w 20 wieku, też szaleństwo nacjonalizmów.
48:47
Jakby to Wszystko przekreśliło. Natomiast natomiast tak dało
48:52
Radę żyć obok siebie we względnej harmonii, jakby
48:55
kooperować i my właśnie te te ślady w dużej mierze też
49:01
odkrywamy. Staramy się do tych tradycji też
49:03
w jakimś stopniu nawiązać, a powiedz, to są jakieś działania
49:08
odgórne. Ee, czyli gdzieś na poziomie nie
49:11
wiem ministerstwa i czy to w ogóle ma sens, skoro i tak
49:14
najpierw muszą się zgodzić władze lokalne na to, żeby coś
49:19
się tam wydarzyło w ogóle? No cóż, tutaj z kolei chciałoby
49:24
się swoją zasłonę milczenia na to na to spuścić, bo faktycznie
49:30
tych działań odgórnych jest niewiele, a jeżeli są to są to
49:34
działania, które są wyrażają sprzeciw.
49:37
Co prawda w trakcie kampanii wyborczych zarówno tej
49:43
prezydenckiej, jak i parlamentarnej, temat parków
49:46
narodowych był podnoszony. Jesteśmy fillm.
49:51
W zasadzie w roku wyborczym i wiadomo, że nic się nie
49:54
wydarzyło w tym w tym aspekcie. Zresztą tak jak wspomniałem,
49:57
musi się zmienić prawo, żeby parki narodowe mogły mogły
50:02
faktycznie powstawać. W jakim aspekcie, żeby odebrać
50:04
właśnie władzę samorządom lokalnym o promowaniu tych
50:09
najważniejszych decyzji tak zgadza się na chwilę obecną
50:14
samorządy mają prawo weta. Także, no po prostu bez bez
50:21
zmiany tutaj po prostu te parki finalnie nie powstaną.
50:24
Też warto tutaj powiedzieć, że w 96 roku brakowało tylko jednego
50:29
podpisu do powołania toruńskiego Parku Narodowego.
50:34
I czego zabrakło Fills wtedy były takie tłumaczenia ministra
50:40
Żelichowskiego, że zabrakło pieniędzy, czyli nikt nie
50:44
kwestionował walorów przyrodniczych.
50:46
Była rada naukowa. Przy Ministerstwie.
50:51
Pozytywnie zaopiniowała projekt Parku Narodowego, zniszczył.
50:55
Równocześnie miało powstać. Miał powstać magurski park
50:58
Narodowy i kurnicki Park Narodowy i minister powiedział w
51:02
96 roku, no niestety nie mamy pieniędzy.
51:05
W związku z tym powstanie tylko magurski magurski faktycznie
51:08
powstał dzisiaj dzisiaj jest parkiem Narodowym, zresztą nie
51:12
tak daleko tur nickiego, natomiast od 96 roku myślę, że
51:19
każdy. Na jakiś obraz Polski w tamtym
51:23
czasie? No staliśmy się zdecydowanie
51:25
bogatszym krajem. To tak, to nie jest tak, że mamy
51:28
mniej pieniędzy. No od tamtego czasu pieniądze
51:33
się nie znalazły. Na na na na powołanie tego tego
51:39
miejsca. Dobrze, powiedz, co my biedni
51:48
słuchacze tego podcastu możemy zrobić na codzień.
51:51
Nie wiem, może jakąś petycję. Wiem, że możemy podpisać, a
51:54
jeżeli uważasz, że nie ma sensu walka o ten o park Narodowy, bo
51:59
tak powiedziałeś trochę, że nie wierzysz w to do końca.
52:02
To może co możemy właśnie zrobić, żeby podnieść
52:05
świadomość, że takie miejsce w ogóle istnieje na polskiej
52:08
mapie? To może to może tak zaraz powiem
52:12
co co warto zrobić, natomiast wiem, że wiele osób słuchających
52:18
biega duże długie dystanse są jesteście maratończyka mi, więc
52:23
to nie jest tak, że nie wierzę w powołanie parku, tylko ta meta
52:28
jest bardzo daleko. Po drodze jest wiele innych
52:31
drobnych kroków, które my możemy zrobić.
52:34
Ja też wiem, że każdy każdy marzy o jakiejś formie
52:38
sprawczości. Chcemy się do czegoś do czegoś.
52:40
Przyczynić więc wśród wielu różnych możliwości działań.
52:47
Myślę, że jest jedna najważniejsza.
52:50
To jest obecność. To jest.
52:54
Obecność w takim wymiarze fizycznym to znaczy po prostu
52:57
przyjedźcie do tego miejsca. Odkryjcie je, zobaczcie.
53:03
Jakie jest niezwykłe? Dlaczego warto je chronić?
53:09
Z Warszawy jeździ się 4,5 godziny przez cały czas
53:13
autostradą można trochę ponad fillm niespełna 5 godzin
53:18
dojechać pociągiem z Warszawy do Przemyśla, wsiąść na rower i po
53:24
prostu przeżyć niesamowitą przygodę żół mówiło się kiedyś
53:29
rzuć Wszystko i przeprowadzić się w bieszczady.
53:32
My to paraf rozkazujemy, rzuć Wszystko i przeżyj przygodę w
53:36
tur nickim. To jest naprawdę dobre miejsce
53:38
do przeżycia takiej takiej przygody.
53:40
Zresztą tutaj na marginesie powiem, że można wędrować przez
53:45
2 czy 3 dni. Naprawdę nie spotkać nikogo,
53:48
więc już jest niewiele takich miejsc, które oferują tego typu
53:52
możliwości doznania, więc obecność jest kluczowa, jest
53:57
najważniejsza. No bo wiecie, to też jest tak,
54:00
że jeżeli przyjedziecie, zachwycie się tą przyrodą,
54:04
będziecie spali w lokalnej agroturystyce.
54:07
Fills, kupicie coś w. Restauracji tam niezbyt dużo
54:14
restauracji. Muszę powiedzieć, ale ale tak
54:16
można można jakiś polecam bardzo bar solarium w wojskowej,
54:22
naprawdę pyszne zupy. Każda wasza obecność jakby
54:25
zostawi taki też ekonomiczny ślad w tym w tym miejscu i
54:28
będzie takim żywym dowodem, że. I taką pocztówką z przyszłości,
54:34
że jest inny scenariusz, po prostu dlatego dlatego miejsca
54:39
po. To po 2 tutaj szczebelek niżej.
54:42
Oczywiście można po prostu się interesować w tym miejscem.
54:45
Tak fills jest są media społecznościowe, jesteśmy tam
54:50
bardzo aktywni. Polecam niewidzialny kurnicki
54:53
park Narodowy na Facebooku na Instagramie można śledzić
54:56
poczynania inicjatywy dzikie Karpaty, która kontynuuje swoją
55:00
pracę i i walkę w dużej mierze o to, o to miejsce są organizacje
55:07
takie jak Fundacja dziedzictwo przyrodnicze czy pracownia na
55:11
rzecz wszystkich istot. Szereg innych, także
55:15
organizacji, które regularnie konsekwentnie prowadzą projekty
55:20
badawcze, upominają się o to o to miejsce można oczywiście
55:24
podpisać petycję, natomiast no pamiętajmy, no te petycje mają
55:29
mają też wymiar symboliczny są taką są taką powiedziałbym takim
55:34
wstępem do aktywizmu bardzo często, więc one są pożyteczne i
55:39
i można można potraktować je jako taki dobry krok.
55:44
Żeby coś zrobić, ale zapraszam do tego, żeby nie poprzestawać
55:47
na tym i teraz. Polecę także taką petycję, która
55:51
właśnie została zainicjowana nie tak dawno przez inicjatywy
55:55
dzikie Karpaty, którą całym sercem fillm wspieram i też
55:59
promujemy ją poprzez swoje kanały.
56:03
To jest petycja o. Nie wycinanie drzew o wymiarach
56:08
pomnikowych. Musicie wiedzieć, że w tych w
56:11
tym naszym nadleśnictwie może ta skala nie jest taka gigantyczna.
56:15
To jest 50 60 drzew przeznaczonych do wycinki fillm
56:20
właśnie o wymiarach pomnikowych znaczy każdy z tych drzew.
56:23
To jest gigantyczna historia. Wiecie, niektóre pamiętają czasy
56:27
napoleońskie czy czy czas uchwalania konstytucji 3 maja
56:33
więc o każde z tych drzew warto warto.
56:36
Walczyć, ale sąsiednie nadleśnictwo krasiczyn, jakby to
56:41
już jest, to już jest jakiś obłęd bo tam jest 262 drzewa z
56:46
tego co kojarzę przeznaczone do właśnie o wymiarach pomnikowych
56:51
przeznaczone do do wycinki. No wydaje się, że.
56:57
Po prostu trzeba to zatrzymać. Petycja jest na pewno jednym z
57:01
elementów. Jednym z kroków do tego, żeby
57:03
żeby z takimi praktykami po prostu walczyć.
57:08
Rozmawiajcie z ludźmi, mówcie o tym miejscu, natomiast jeżeli
57:13
jest się biegaczami, no to czy biegaczami, czy jeździcie na
57:18
rowerze, to mam jeszcze jedną, jeszcze jedną.
57:21
Zaproszenie dla was po prostu to może stać się waszą mekką, to to
57:28
miejsce jest niesamowite właśnie pod pod pod kątem zarówno i
57:33
biegania i i rowerów. Rowery mamy tutaj pozostałości
57:38
po państwie arłamów owskim. To był taki ośrodek rządowy,
57:45
powstały w latach pod koniec lat 60.
57:49
Zostało z tego z. Z tego państwa romskiego jeszcze
57:55
sieć takich no po prostu wąskich dróg asfaltowych, więc na nawet
57:59
dla dla osób, które nie mają świetnych terenowych rowerów,
58:04
jest bardzo dużo miejsc niesamowitych do do do jazdy
58:09
filly, ale też też można jak najbardziej biegać.
58:12
Zresztą w zeszłym roku zorganizowaliśmy taki taką taką
58:17
wersję, powiedzmy z. Zerową triatlonu dla tur
58:22
nickiego udział wzięło z tego, co kojarzę około 10 osób.
58:26
I tutaj pozdrawiam. Być może należy do słuchaczy
58:30
Roland kuliński z z Przemyśla na co dzień mieszka na Wyspach.
58:37
No i właśnie Roland był inicjatorem tego tego triatlonu.
58:41
My z wielką przyjemnością wciągnęliśmy do to to działanie
58:46
do naszej gry Obywatelskiej w kurnicki Park Narodowy.
58:50
I w tym roku. Także będziemy chcieli powtórzyć
58:55
tą tą tą imprezę, także popłyniemy.
58:59
Pobiegniemy i pojedziemy na na rowerach.
59:02
Dla tur nickiego będzie miało to miejsce prawdopodobnie w
59:05
sierpniu. Także ciepło będzie będzie
59:10
będzie będzie ciepło. Mówisz, że popłyniemy, jak tam
59:12
jest z obiektami wodnymi na terenie toruńskiego terenie tur
59:16
nickiego Fillm nie ma takiego miejsca, w którym można można
59:22
przepłynąć większe dystans, także rozwiązaliśmy to w trochę
59:27
inny sposób, po prostu jest. Z są sztuczne zbiorniki wodne w
59:32
okolicach Przemyśla i tam właśnie była ta część pływacka,
59:39
natomiast z bezpośrednio z tych fills tej plaży ruszyliśmy
59:44
rowerami już bezpośrednio do tur nickiego i samo Bieganie
59:49
odbywało się już na na terenie projektowanego parku, ale
59:53
oczywiście rzeki jakieś. Z rzekami jest w ogóle
59:58
niesamowita historia, bo to miejsce często jest nazywane
1:00:03
doliną wiarą. Wiar, czyli czyli dopływ sanu,
1:00:09
to jest jedna z najczystszych rzek Polski miejsce.
1:00:15
Obezwładniające naprawdę to to wiary jest dziką rzeką.
1:00:22
Jest mean. Trującą rzeką bardzo, bardzo
1:00:27
malowniczo właśnie płynie przez przez przez dolinę, a wokół tych
1:00:32
dolin Fills Zbocza porośnięte starymi drzewami.
1:00:38
No wygląda. Wygląda to majestatycznie.
1:00:40
Zresztą wiecie, no to rzeka i generalnie woda to życie, więc
1:00:45
to też przyciąga dodatkowe gatunki.
1:00:48
Stwarza świetne siedliska dla dla różnych rzadkich ptaków,
1:00:54
drapieżników i i tak dalej. Zresztą osoby, które są
1:00:58
zainteresowane zwierzętami w szczególny sposób tych chcę
1:01:00
tylko napomknąć, że wszystkie duże drapieżniki, które możemy
1:01:05
spotkać w Polsce, mieszkają w turniej ckim to znaczy tak,
1:01:11
niedźwiedź, wilk Ryś, słuchajcie.
1:01:14
Ostatnio podczas właśnie tego zimowego mikro festiwalu.
1:01:18
Nickim robiliśmy sobie taką taki spacer z tropieniem natrafiliśmy
1:01:23
na tropy na tropy rysia i dobre dob.
1:01:30
Tą godzinę szliśmy tymi trupami, jakby odnajdując kolejne ślady
1:01:36
fills odkrywając tak naprawdę behavior tego tego tego gatunku
1:01:41
to było to to była jakaś iluminacja dla dla uczestników
1:01:45
także to było to było piękne. Poza tym turkijskich jest jednym
1:01:50
z 3 miejsc w Polsce, gdzie mieszkają już biki szusz Bik.
1:01:55
W lipcu 2022 roku został wybrany właśnie głosami społeczności na
1:02:01
symbol. Górnickiego i sam Jestem dzisiaj
1:02:04
w bluzie z dużym emblematem, a z tyłu dobrze z dużym emblematem
1:02:10
żbika także tak super mam wrażenie, że straciliśmy teraz
1:02:15
kilka osób, bo jak usłyszały o niedźwiedziach.
1:02:18
I Wilkach to właśnie odwołał swój pociąg do Przemyśla.
1:02:23
Co byś powiedział osobom, które się boją, jednak dzikich
1:02:27
zwierząt, drapieżników? Słuchajcie, wiem, że bardzo dużo
1:02:31
się mówi. Takich alar mistycznych rzeczy,
1:02:36
w szczególności o wilkach. No możemy powiedzieć o, że jest.
1:02:41
Gigantyczna nagonka. Słuchajcie, nie ma praktycznie.
1:02:46
Żadnych potwierdzonych ata. Wilków na na na ludzi fills nie
1:02:55
ma żadnych śmiertelnych, śmiertelnych ofiar.
1:03:00
Jest zwierzęciem niezwykle inteligentnym, unika ludzi to w
1:03:05
zasadzie wszystkie osoby, które zajmują się, zajmują się
1:03:10
badaniem tego gatunku. Potwierdzą to bez mrugnięcia
1:03:14
okiem i podłączone do wariografu.
1:03:17
Nie zobaczycie żadnej fałszywej, fałszywej nuty.
1:03:20
To jest po prostu potwierdzone tak kon.
1:03:23
Konflikty ludzi z wilkami nasilają się w ostatnich latach
1:03:30
z kilku względów. Po pierwsze, no wilk został
1:03:35
objęty ochroną w latach 90. Więc siłą rzeczy ta populacja
1:03:40
wzrasta, dlatego częściej widzimy wielki, bo po prostu, no
1:03:45
wcześniej tego nie było tak wcześniej ta populacja była pod
1:03:49
gigantyczną presją, teraz teraz jest większa.
1:03:53
Często osoby straszące nas wilkami mówią tak wielki jutro
1:03:58
będą dziś są w lasach, a jutro będą na ulicach miast wcale tak
1:04:02
nie jest. To znaczy populacja wilka nie
1:04:04
rośnie w nieskończony sposób, no tutaj można powiedzieć, że
1:04:09
terytorium wilczej rodziny to jest mniej więcej tak, jakby
1:04:14
prze równać to jest terytorium Krakowa.
1:04:15
No po prostu 2 rodziny wilcze nie mogą funkcjonować na na
1:04:19
jednym i tym samym terenie także fills.
1:04:24
Nic wam nie grozi mój Tata zawsze mówił tak, w lesie trzeba
1:04:28
się bać tylko 2 człowieka i ja to w 100 procentach w 100
1:04:31
procentach potwierdzam Wilków się.
1:04:33
Nie bójcie oczywiście do dzikiej przyrody trzeba mieć respekt.
1:04:38
Dotyczy to wilka. Dotyczy to niedźwiedzia.
1:04:41
Dotyczy to jelenia, który w trakcie załóżmy rykowiska, gdy
1:04:45
jest bardzo pobudzony, może też być pewnym pewnym zagrożeniem.
1:04:49
Natomiast no. Dementuje natomiast, no z
1:04:56
niedźwiedziem też jest wiadomo. Inna inna sytuacja trzeba być
1:05:01
ostro. Rożnym zachować na pewno tą tą
1:05:04
ostrożność, natomiast trzymając się szlaków, trzymając się
1:05:10
miejsc. Które wg.
1:05:12
Których potencjalnie taki niedźwiedź może sobie
1:05:15
odpoczywać, to jest jakiś młodnik.
1:05:17
Załóżmy. Naprawdę?
1:05:19
No nic tam nic nam nie grozi. Zresztą tak jak wspominałem nie
1:05:22
ma potwierdzonych tak, że w ogóle na tym terenie.
1:05:26
Takich jednoznaczne. Konfliktów jakby z bezpośrednio
1:05:31
zdjęć widziami, to tutaj ta populacja jest też niższa niż
1:05:35
niż w Bieszczadach. Także nic się nie może stać.
1:05:39
Jak jak mówił dobry stary Tata, właśnie trzeba się bać. 2
1:05:44
człowieka nie, nie, nie dzikiej przyrody.
1:05:47
Fajnie, Marcin, dziękuję ci bardzo, ja już tam jadę.
1:05:52
Także strasznie fajnie nam o tym opowiedziałeś i rzeczywiście, no
1:05:58
zróbmy jakiś projekt biegowy tam to może może jakieś światełko
1:06:01
też jedno z wielu innych światach, jak padnie na ten na
1:06:05
ten obszar i może tam się coś fajnego kiedyś wydarzy.
1:06:09
Super super. Nie ci za opowieść i pozdrawiam
1:06:13
serdecznie dzięki wszystkiego dobrego, dzięki.
1:06:31
Moi drodzy, pakujemy się i jedziemy pobiegać do tur
1:06:35
Nickiego. Pozdro.