Latest / Zakendoen | BNR / Kim Nooyens (VvKR) over kleine reisbureau's die concurreren met AI
Transcript
- 0:00Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers,
- 0:05Speaker 1: de business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. Wil
- 0:11Speaker 1: je weten wat er speelt en of waarom?
- 0:13Speaker 2: In de BNR app. Kun je ook kijken naar de
- 0:15Speaker 2: laatste videofragmenten. Download de BNR app. En blijf
- 0:19Speaker 3: scherp
- 0:21Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen.
- 0:29Speaker 4: Dit is BNR Zaken doen voor economisch nieuws en zakelijke inzicht.
- 0:32Speaker 4: Zometeen hoor je meer over de nieuwste AI-assistent van Meta,
- 0:35Speaker 4: genaamd Muse. In Pleggerspellon vanaf 12 uur ook het laatste
- 0:38Speaker 4: macro-economische nieuws met Arnoud Boot. En Kim Noyes is de gast.
- 0:41Speaker 4: Zij is de voorzitter van de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties.
- 0:45Speaker 4: Zal ongetwijfeld ook alweer een dotje AI aan te pas komen.
- 0:48Speaker 4: Dat gesprek maar nu eerst naar ander economisch nieuws van vandaag.
- 0:51Speaker 4: Het advies- en ingenieursbureau Arcade schrapt ongeveer duizend banen... staat
- 0:54Speaker 4: in de nieuwe strategie van het bedrijf voor de komende
- 0:56Speaker 4: drie jaar. Ook kondigt de Nederlandse onderneming aan... het merendeel
- 0:59Speaker 4: van zijn architectuuractiviteiten af te stoten... net als de activiteiten
- 1:03Speaker 4: in China. Afgelopen zomer probeerde de grote concurrent WSB Global...
- 1:07Speaker 4: nog om Arcade over te nemen. Dat plan is sinds
- 1:10Speaker 4: vorige week officieel gestrand. Heather Polinski, de nog altijd relatief
- 1:13Speaker 4: nieuwe CEO van Arcade... houdt vol dat het zelfstandig beter
- 1:16Speaker 4: af is...
- 1:22Speaker 5: Meer uit het gesprek met Arcade-CEO Polinski... hoor je vanmiddag
- 1:37Speaker 4: in de avondspits of via bnr.nl. Ik kijk nog even
- 1:42Speaker 4: naar de stand van de AEX op dit moment... en
- 1:44Speaker 4: ik zie een plusje van zo'n zestiende van een procent.
- 1:47Speaker 4: En dat levert een stand op van 1112... Nee, 1123 procent.
- 1:49Speaker 4: 123 punten. Dank u wel. Van Veen van het Sustainable
- 2:11Speaker 4: Dividend Value Fund. Welkom, leden van het panel. En we
- 2:14Speaker 4: gooien de volgorde om, want we begonnen deze uitzending met
- 2:17Speaker 4: de strategiewijziging van Arcadis. En dan komen we direct bij
- 2:21Speaker 4: de laatste transactie van één van de leden van dit panel. Simon.
- 2:25Speaker 6: Ja, mooi hè. Wat komt dat weer goed uit, Thomas.
- 2:27Speaker 6: Wij hebben inderdaad vorige week van de gelegenheid gebruik gemaakt
- 2:31Speaker 6: om wat aandelen Arcadis te kopen. We stonden al langer
- 2:36Speaker 6: op ons radarscherm. En is u een nieuwe CEO. Vorig
- 2:42Speaker 6: jaar was een beetje moeilijk jaar
- 2:42Speaker 4: voor het bedrijf. Ik stond al langer bij jullie op
- 2:44Speaker 4: de radar. Al voor de overname. Strijd over de overname geruchten. Zeker.
- 2:50Speaker 4: Ja
- 2:51Speaker 6: en de nieuwe CEO is natuurlijk een veteran in het bedrijf.
- 2:56Speaker 6: Ze werkt al 27 jaar voor het bedrijf. En nu
- 2:59Speaker 6: eindelijk sinds 1 mei, of sinds mei, de CEO van
- 3:02Speaker 6: het bedrijf. Ze gaat de strategie aanscherpen, reorganiseren. Je zag
- 3:10Speaker 6: bij de halve jaarcijfers al een verbetering van het orderboek.
- 3:15Speaker 6: De verwachting is dat de komende jaren de marges gaan verbeteren...
- 3:18Speaker 6: en de groei zal aantrekken. Had jij gedacht dat
- 3:20Speaker 4: er serieuze gesprekken zouden plaatsvinden... tussen Arcades en WSB Global?
- 3:24Speaker 4: Want dat is dan toch soms ook de hoop van beleggers.
- 3:26Speaker 4: Zie je wel, dat pookt het lekker op. En dan
- 3:28Speaker 4: uiteindelijk zie je dat terug in de koers. Nu hebben
- 3:30Speaker 4: ze gezegd, we sluiten de deur meteen, want het komt
- 3:32Speaker 4: ons toch vijandig voor
- 3:34Speaker 6: Ja, nou ja, het bod was ook ongevraagd en daarmee vijandig.
- 3:39Speaker 6: Het bedrijf heeft vier beschermingsconstructies. Dus aan alle kanten is
- 3:44Speaker 6: het moeilijk om zo'n bod te laten slagen als het
- 3:47Speaker 6: management niet mee wil doen. En een CEO die er
- 3:49Speaker 6: net een paar maanden zit en die eigenlijk 27 jaar
- 3:51Speaker 6: lang toegewerkt heeft naar deze mooie kroon op haar carrière,
- 3:55Speaker 6: die zal niet zelf... Dat mag toch niet echt meetellen
- 3:56Speaker 6: of wel? Ik denk dat dat een belangrijk punt is...
- 3:59Speaker 6: in het wel of niet aangaan van gesprekken... met zo'n
- 4:03Speaker 6: partij die het bedrijf wil overnemen.
- 4:07Speaker 4: Geen aandelen Arcades, denk ik? Nee, we hebben geen aandelen Arcades, nee.
- 4:10Speaker 4: Hoe kijk je naar de casus van een afstandje
- 4:12Speaker 7: Nou, ik denk dat precies wat Simon zegt... dat het
- 4:14Speaker 7: niet het meest logische kandidaat is... als je die met
- 4:16Speaker 7: een vijandig bot van de beurs probeert te halen. Gezien
- 4:19Speaker 7: alle beschermingsconstructies die het bedrijf heeft... waar personeel een belangrijke
- 4:23Speaker 7: zeggenschap heeft.
- 4:23Speaker 4: Ja, personeel gaat het dus niet allemaal meer meemaken... deze
- 4:26Speaker 4: nieuwe strategie. Daar gaan mensen uit
- 4:28Speaker 7: Ja, nou ja, dat is natuurlijk vervelend... voor de duizend
- 4:31Speaker 7: personen die het betreft. Maar het is natuurlijk een groter
- 4:33Speaker 7: bedrijf dan dat
- 4:34Speaker 4: De VEB sprak ik afgelopen... Een week nog over het
- 4:38Speaker 4: gestrande bod van WSB Global. Daar zeggen ze, je hebt
- 4:41Speaker 4: op zijn minst de plicht om het aandeelhouders beter uit
- 4:44Speaker 4: te leggen. Sterker nog, als het aan ons ligt ga
- 4:46Speaker 4: je wel praten. Snap jij dat standpunt?
- 4:48Speaker 6: Ja, ik snap het wel dat de VVB zegt van
- 4:51Speaker 6: wacht even, er is hier een partij die wil minimaal
- 4:54Speaker 6: 51,5 euro bieden en dat is toch zeker 20% boven
- 4:58Speaker 6: de huidige koers. En misschien willen ze wel meer bieden
- 5:01Speaker 6: dan dat. Waarom ga je niet mee praten? Natuurlijk zeggen
- 5:05Speaker 6: ze dat, maar waarom zou je aan gesprekken beginnen als
- 5:09Speaker 6: je van tevoren het antwoord al weet hè?
- 5:11Speaker 4: We zitten boven op de actualiteit, dat is wel duidelijk.
- 5:13Speaker 4: En daarom vraag ik jullie ook nog eventjes of jullie
- 5:14Speaker 4: zijn bijgekomen... van het eigen inkoopprogramma van Nvidia, 150 miljard.
- 5:19Speaker 7: 150 miljard, ja, dat is een astronomisch bedrag. Maar je
- 5:22Speaker 7: moet je wel realiseren dat Nvidia als bedrijf... natuurlijk ondertussen
- 5:25Speaker 7: 5000 miljard vertegenwoordigt. Dus procentueel valt het dan nog wel mee.
- 5:29Speaker 7: Maar het gaat echt om gigantische bedragen. En zij zien
- 5:31Speaker 7: het als een manier om aan te geven... dat zij
- 5:32Speaker 7: alle vertrouwen
- 5:33Speaker 4: hebben in de toekomst. Het weerspiegelt ons vertrouwen in de
- 5:35Speaker 4: lange termijn kansen van AI... Of probeer je toch zoveel
- 5:39Speaker 4: mogelijk mensen... maar daar zo lang mogelijk in te laten geloven...
- 5:41Speaker 4: en ze nu een dossiertje te geven?
- 5:43Speaker 7: Nou, ik zou een dossiertje van 150 miljard... die zou
- 5:47Speaker 7: ik graag willen ontvangen. Maar nee, ik denk dat het...
- 5:49Speaker 7: Dit
- 5:50Speaker 4: is als je anderhalf jaar terug gaat... is het nog meer, hè?
- 5:53Speaker 4: 235 miljard, geloof ik. Dus ze zijn flink bezig met
- 5:56Speaker 4: het inkopen
- 5:57Speaker 7: Ja, en daarnaast bestellen ze hun eigen kaststroom... ook beschikbaar
- 6:01Speaker 7: aan het hele ecosysteem. Dus het is niet alsof ze
- 6:03Speaker 7: tot op het bot hebben geschraapt... om die 150 miljard
- 6:06Speaker 7: bij elkaar te vinden... Er spuit gewoon geld uit met
- 6:09Speaker 7: marges die... Volgens mij liggen ze ergens rond de 70,
- 6:11Speaker 7: 80 procent
- 6:13Speaker 4: Dus doe je dit soort dingen, Simon?
- 6:14Speaker 6: Ja, dus doe je dit soort dingen. Dus er is
- 6:16Speaker 6: dan cash over en blijkbaar geen directe investeringsmogelijkheden. En ja,
- 6:22Speaker 6: gekozen voor dan betaald aan de handelhouders. En dan doen
- 6:25Speaker 6: we dat in de vorm van aandeleninkoop en niet in
- 6:28Speaker 6: de vorm van dividend. Maar
- 6:29Speaker 4: Lodewijk plaatst het hier meteen in perspectief. Natuurlijk, de waarde
- 6:32Speaker 4: van het bedrijf is nog aanzienlijk vele malen groter dan
- 6:35Speaker 4: dat bedrag dat nu wordt genoemd. Ja, dus
- 6:37Speaker 6: het is drie, vier procent van de totale waarde van
- 6:39Speaker 6: het bedrijf. Dus dat is een mooie uitkering, maar het
- 6:42Speaker 6: is ook niet...
- 6:43Speaker 7: Het is dan niet zo spannend als je het in
- 6:45Speaker 7: die verhouding ziet
- 6:46Speaker 4: Spannend, althans zo zou je het kunnen presenteren. En ik
- 6:48Speaker 4: doe mijn best, dat zijn de junkbonds. Junkbonds, dat je
- 6:51Speaker 4: daar je toevlucht toe zoekt. En dat doen natuurlijk veel bedrijven.
- 6:54Speaker 4: Softbank doet het ook, Japanse tech-investeerder. Blijft zwaar inzetten, ook
- 6:58Speaker 4: op AI. En in het bijzonder OpenAI heeft voor 11,1
- 7:01Speaker 4: miljard dollar... opgehaald voor investeringen verder in AI. Is dat
- 7:06Speaker 4: wel iets waarvan je denkt... nou, daar wil ik iets
- 7:08Speaker 4: meer over zeggen dan die 150 miljard van Nvidia? Ja.
- 7:10Speaker 7: Nou ja, de oprichter van dit bedrijf Softbank, meneer Son...
- 7:16Speaker 7: heeft een reputatie dat hij echt grote risico's wil lopen.
- 7:21Speaker 7: Dat vindt hij niet erg. Daar is hij ook heel
- 7:23Speaker 7: succesvol mee geweest. Hij heeft ook wel eens zeperts gehad.
- 7:26Speaker 4: Het belang in Nvidia verkocht, geloof ik. Het
- 7:28Speaker 7: belang in Nvidia heeft hij verkocht. Maar daar heeft hij
- 7:30Speaker 7: onder andere allerlei andere... AI-gerelateerde investeringen voor gedaan. Onder andere
- 7:34Speaker 7: Arm heeft hij gekocht. Daar hadden wij een positie in
- 7:37Speaker 7: en vonden wij heel jammer... dat dat toen van de
- 7:38Speaker 7: beurs ging. Maar verder staat hij vooral bekend elke keer
- 7:43Speaker 7: in het artikel... over het onroerend goedbedrijf... waar hij natuurlijk
- 7:47Speaker 7: ook veel geld op heeft verloren. Maar als je kijkt
- 7:52Speaker 7: naar het bedrijf... dan heb ik er wel heel veel
- 7:54Speaker 7: respect voor de man. Hij komt vanuit Koreaanse roots in Japan.
- 7:59Speaker 7: Dus hij denkt anders dan de gemiddelde Japaner. Dus hij
- 8:02Speaker 7: is altijd van disruptie geweest. En dat zie je in
- 8:04Speaker 7: de grote slagen snel thuis... die hij ook in zijn
- 8:08Speaker 7: investeringsportefeuille nastrept.
- 8:10Speaker 4: En junk bonds, dat is niet per se iets om
- 8:11Speaker 4: de bibbers van te krijgen. Dat is prima
- 8:14Speaker 7: Nou, dat klinkt heel
- 8:16Speaker 4: eng
- 8:17Speaker 7: Alsof je met een naald in je arm zit. Maar
- 8:19Speaker 7: dat valt reuze mee. Ook als je ziet wat de
- 8:22Speaker 7: rentevergoeding is die ze moeten betalen. Juist vanwege de hele
- 8:25Speaker 7: lage rente wereldwijd nog altijd. is die vergoeding eigenlijk best
- 8:28Speaker 4: beperkt. Het ligt wel iets hoger dan de vorige keer
- 8:30Speaker 4: dat ze obligaties... Klopt
- 8:31Speaker 7: maar als
- 8:31Speaker 4: je
- 8:31Speaker 7: denkt dat je een rendement gaat maken... van 25 of
- 8:34Speaker 7: 30 procent op die investeringen... dan maakt een paar procent
- 8:37Speaker 7: in de weighted average cost of capital niet echt uit
- 8:40Speaker 4: Oké, mislukte poging, junkbonds, softbanken. Allemaal best wel om nog
- 8:44Speaker 4: een ringetje te halen, Simon, of niet?
- 8:47Speaker 6: Nou ja, wat Lodewijk ook zegt... het is niet zo'n
- 8:53Speaker 6: groot risico als dat de naam junkbonds misschien suggereert. Het
- 8:56Speaker 6: zijn gewoon obligaties die net een iets hoger risico zijn...
- 9:00Speaker 6: Dan de meeste. En daardoor valt het in een andere categorie.
- 9:04Speaker 6: En is er ook wellicht een andere categorie beleggers geïnteresseerd...
- 9:08Speaker 6: om mee te investeren.
- 9:09Speaker 4: En als je het rentepercentage afzet tegen de verwachte rendementen...
- 9:12Speaker 4: dan kan je dat prima leiden
- 9:14Speaker 6: Ja, ze gaan het investeren in aandelen OpenAI. En meedoen
- 9:18Speaker 6: met de investeringsronde. Proberen hun belang op 13% te houden.
- 9:20Speaker 6: Dat bedrijf gaat dit jaar of volgend jaar naar de beurs. Ja,
- 9:23Speaker 6: absoluut
- 9:24Speaker 4: Maar goed, dat wordt al een poosje gezegd natuurlijk. Ik
- 9:26Speaker 4: kan me voorstellen dat wat Softbank betreft... OpenAI liever vandaag
- 9:30Speaker 4: dan morgen naar de beurs gaat, of niet
- 9:32Speaker 6: Ja, waarschijnlijk wel. Maar binnen afzienbare termijn. En dan zullen
- 9:37Speaker 6: zij waarschijnlijk wel wat gaan cashen. En dan maken ze
- 9:42Speaker 6: vrij snel een mooi rendement. Hier komt het
- 9:43Speaker 7: punt aan. Ik zie het gebeuren. Je moet het even
- 9:46Speaker 7: in verhouding zien. 13% van OpenAI... Stel nou dat dat
- 9:50Speaker 7: voor de 2000 miljard naar de beurs gaat. Dan is
- 9:52Speaker 7: dat goed voor 360 miljard aan marktkapities. De marktcapitalisatie van
- 10:01Speaker 7: SoftBank op dit moment is 200 miljard. Ze hebben een
- 10:04Speaker 7: belang in arm van 86 procent. Alleen het belang in
- 10:08Speaker 7: arm is al ruim schoot meer... dan de marktwaarde van SoftBank.
- 10:13Speaker 7: Dus ook als het gaat om de verhouding tussen die leningen...
- 10:16Speaker 7: en het boek van SoftBank. Lenen is op dit moment 13%
- 10:22Speaker 7: van hun portefeuille... tegen de collateral, tegen het bezit wat
- 10:26Speaker 7: ze hebben. Waarvan je kan zeggen, sommige is liquide, andere
- 10:28Speaker 7: is minder liquide. Maar als je dat vergelijkt met de
- 10:31Speaker 7: leningen die op private equity worden gegeven... en vandaag in
- 10:34Speaker 7: de Financial Times een stuk over staat... dan zijn banken
- 10:37Speaker 7: bereid om tot 25% te lenen op private equity. Dus
- 10:40Speaker 7: dan zit je als softbank eigenlijk nog best wel aan
- 10:43Speaker 7: de onderkant. En zij hanteren zelf ook 25% als grens.
- 10:47Speaker 7: voor de hoeveelheid leningen die ze aan willen gaan op
- 10:49Speaker 7: hun bezittingen
- 10:50Speaker 4: Ik zag wel dat de kosten om Softbank schuld tegen
- 10:55Speaker 4: wandbetaling te verzekeren... de afgelopen tijd wat zijn opgelopen, de
- 11:00Speaker 4: afgelopen maanden. Misschien volstrekt logisch, maar zit er dan toch
- 11:03Speaker 4: ook enig wantrouwen
- 11:04Speaker 7: in? Dat zit natuurlijk altijd in dit soort constructie, zoals
- 11:07Speaker 7: bij Oracle ook
- 11:09Speaker 7: Dus alle bedrijven die in die junkbondmarkt actief zijn... daar
- 11:14Speaker 7: worden CDS op afgegeven. Ja, en dat loopt op op
- 11:17Speaker 7: het moment dat ze natuurlijk grote financieringsronden doen. Dus ik
- 11:20Speaker 7: denk dat dat aan zich niet zo spannend is. En
- 11:22Speaker 7: die
- 11:23Speaker 4: beursgang die komt over een paar maanden, kan nog iets
- 11:26Speaker 4: langer duren?
- 11:27Speaker 7: Nou, vanochtend werd bekendgemaakt dat Entropic zijn S1 prospectus hebben gelanceerd.
- 11:31Speaker 7: De verwachting is dat zij natuurlijk voor OpenEA naar de
- 11:34Speaker 7: beurs gaan. Voor OpenEA is dat vervelend, wordt gezegd. Omdat
- 11:38Speaker 7: ze dan de derde in de rij zijn van grote IPO's.
- 11:41Speaker 7: Maar ik denk dat het niet heel lang daarna gaat volgen, inderdaad.
- 11:45Speaker 4: Want die houden elkaar meer dan gemiddeld in de gaten.
- 11:48Speaker 7: Er moet zoveel geld geïnvesteerd worden in rekenkracht. En het
- 11:51Speaker 7: is natuurlijk prettig als je naar de beurs kan gaan...
- 11:53Speaker 7: niet in de laatste plaats, omdat je het geld ook
- 11:55Speaker 7: nodig hebt... voor die investeringen die OpenAI en Entropic zelf
- 11:59Speaker 7: moeten doen. En daarnaast hebben ze duizenden aandeelhouders ondertussen. En
- 12:03Speaker 7: ze moeten eigenlijk, op het moment dat je als private
- 12:05Speaker 7: equity bedrijf... zoveel aandeelhouders hebt, dan heb je eigenlijk dezelfde verplichtingen...
- 12:09Speaker 7: als een beursgenoteerd bedrijf voor wat betreft transparantie en dergelijke.
- 12:12Speaker 7: Dus wat dat betreft is de stap ook best wel klein.
- 12:16Speaker 4: Jij nog een slotpleidooi wat betreft Softbank en OpenAI, Simon?
- 12:20Speaker 6: Nou ja, ik denk dat Softbank hier een prima deal doet.
- 12:23Speaker 6: En ik verwacht dat ze gaan cashen, zeg maar, na
- 12:26Speaker 6: de beursgang. Dus mooi rendement zal het opleveren. Meer dan
- 12:29Speaker 6: die 9,75% die ze nu gaan betalen over de obligaties
- 12:34Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Vaker doen. Thomas van
- 12:40Speaker 4: Zijl. Lodewijk van der Groftens. te zeggen over een laatste transactie.
- 12:47Speaker 4: Simon heeft zijn beurt gehad. Lodewijk, kan jij het net
- 12:51Speaker 4: zo spectaculair maken?
- 12:52Speaker 7: Nou, zo spectaculair vrees ik niet, maar ik blijf wel
- 12:54Speaker 7: heel eventjes in Japan. Ik had Japanse collega's over die
- 12:57Speaker 7: verantwoordelijk zijn voor de Japanportafij. Wat ik merkte in de
- 13:02Speaker 7: mutaties die zij hebben doorgevoerd, en dat zie je eigenlijk
- 13:04Speaker 7: ook in allerlei andere regio's los van Japan, dat de exposure,
- 13:11Speaker 7: de posities die portfolio managers aanhouden in consumentgerelateerde bedrijven, dat
- 13:16Speaker 7: dat op zijn best gezegd niet heel enthousiast op dit
- 13:23Speaker 7: moment wordt aangehouden. Consument is toch niet echt in hele
- 13:27Speaker 7: goede doen, dat geldt voor Japan, maar dat zie je
- 13:29Speaker 7: in Europa ook. We gaan dadelijk het volgende onderwerp. Helpt
- 13:32Speaker 7: misschien die Europese consument. Maar per saldo zie je dat
- 13:37Speaker 7: in het geweld van AI en technologie. Pharmacy, consumer related bedrijven.
- 13:42Speaker 7: Eigenlijk allemaal een beetje in het verdomhoekje
- 13:44Speaker 4: zitten. Dus eigenlijk alles behalve AI heeft dat lastig.
- 13:48Speaker 7: Op dit moment is dat voor dit jaar absoluut het geval.
- 13:51Speaker 7: Als je kijkt naar de ontwikkeling van indices... dan wordt
- 13:54Speaker 7: dat primair aangejaagd door alles wat met AI en infrastuur
- 13:57Speaker 4: te maken heeft. Dan is het inderdaad maar een klein
- 13:59Speaker 4: bruggetje naar meta. Meta lanceerde eerder deze maand als eerste
- 14:02Speaker 4: van de grote techbedrijven... een nieuwe AI Personal Assistant, Muse.
- 14:06Speaker 4: Kan alles voor je doen, van reizen boeken tot het
- 14:08Speaker 4: regelen van verzekeringen. Toch is het wel opmerkelijk, omdat Meta...
- 14:16Speaker 4: Wie kun je, behalve Meta, hier nog meer als winnaars aanduiden?
- 14:19Speaker 4: Of zit het vooral in de hoek van de releasers?
- 14:23Speaker 6: Ik denk dat Meta hier wel iets heeft wat de
- 14:25Speaker 6: concurrentie nog niet heeft. Nog niet. Misschien wel op niet
- 14:29Speaker 6: al te lange termijn gaat komen. Ik denk dat de
- 14:34Speaker 6: consument efficiënter kan werken. Die tool kan dingen voor je
- 14:38Speaker 6: doen die je zelf minder snel zou doen. Of wat
- 14:42Speaker 6: je meer tijd kost. Bespaart tijd, efficiënter. Maar de vraag
- 14:46Speaker 6: is natuurlijk wel een beetje hoe bedrijven hierop gaan reageren.
- 14:49Speaker 4: Hebben ze het even opgegeven? Zegt, wij gaan op deze
- 14:52Speaker 4: manier geen zaken doen. Je krijgt geen toegang tot onze gegevens,
- 14:55Speaker 4: tot ons platform met jouw nieuwe AI personal
- 14:57Speaker 6: assistant. Dus dat hebben ze natuurlijk wel nodig, die hulp.
- 15:01Speaker 6: Maar aan de andere kant, als je natuurlijk als bedrijf
- 15:05Speaker 6: bovenaan het ranglijstje wil staan van die app. Als die
- 15:09Speaker 6: gaat zoeken naar de... Potentiële nieuwe verzekering die je dan
- 15:14Speaker 6: wil boeken. Ja, dan heb je daar als bedrijf misschien
- 15:16Speaker 6: wel geld voor over... om hoog in dat ranglijstje te staan.
- 15:20Speaker 6: Dus de vraag is eventjes hoeveel Mertha op die manier
- 15:24Speaker 6: gaat verdienen... aan commerciële advertentieachtige inkomsten
- 15:27Speaker 4: En Lodewijk, Mertha komt misschien ook wel een verzetje gebruiken...
- 15:30Speaker 4: na alle heisa-rechtszaken wel of niet verslavend moeten schikken. Daarmee
- 15:35Speaker 4: nog weer een grotere eventuele boete afgewend natuurlijk, maar toch?
- 15:39Speaker 7: De reputatie van Meta is niet altijd best, maar wat
- 15:41Speaker 7: Meta wel heeft... is een fantastisch ecosysteem. Iedereen gebruikt WhatsApp, Facebook,
- 15:45Speaker 7: allerlei Meta-applicaties. Dat betekent dus dat hun voedingsgebied vrij groot is.
- 15:51Speaker 7: En precies wat Simon aangeeft... zijn de klanten, zijn dat
- 15:55Speaker 7: nou de producten... of wie verdient hier aan deze constructie aan?
- 15:59Speaker 7: Maar uiteindelijk biedt Meta iedereen een personal assistant... en wie
- 16:02Speaker 7: wil er geen personal assistant hebben?
- 16:04Speaker 4: Maar als die personal assistant bijvoorbeeld weer geen toegang krijgt
- 16:07Speaker 4: tot de data... is het bekendste voorbeeld inmiddels van Amazon...
- 16:10Speaker 4: dan is die personal assistant toch... onthand
- 16:13Speaker 7: Maar dat betekent ook dat je dus niet meer met
- 16:15Speaker 7: Amazon gaat werken en dat je op zoek gaat naar alternatieven.
- 16:17Speaker 4: Ja, we hopen als niet alleen Amazon de poort sluit,
- 16:20Speaker 4: maar daarnaast ook nog wel andere grote technologiebedrijven. De
- 16:22Speaker 7: kans is niet zo groot dat daar collectief zeg maar
- 16:25Speaker 7: nee tegen wordt gezegd. Niet in de laatste plaats, omdat
- 16:27Speaker 7: er natuurlijk andere technologiebedrijven zijn die soortgelijke assistenten gaan creëren.
- 16:31Speaker 4: Oh ja
- 16:31Speaker 7: het is gezegd.
- 16:33Speaker 4: Nou ja,
- 16:34Speaker 7: voor Google
- 16:35Speaker 4: is
- 16:35Speaker 7: het natuurlijk ook heel interessant om zoiets aan te gaan bieden.
- 16:38Speaker 7: Dus Ik denk eerlijk gezegd dat die personal assistants... dat
- 16:40Speaker 7: die here to stay zijn. En dat dit eigenlijk de
- 16:43Speaker 7: ozempic is voor de consumentenmarkt. Waarbij, net zo goed als
- 16:48Speaker 7: dat die ozempic producten ervoor zorgen... dat je minder behoefte
- 16:51Speaker 7: hebt aan snacks en chips en dergelijke... gaat dit echt
- 16:55Speaker 7: wel consequenties hebben voor heel veel bedrijven.
- 16:57Speaker 4: De OZN-pick voor de consumentenmarkt. Simon, je hebt het hier gehoord.
- 17:01Speaker 6: Ja, ik vind hem heel mooi. Mooie vergelijking. Ik denk
- 17:04Speaker 6: ook dat anderen zullen volgen en dat er een race ontstaat...
- 17:07Speaker 6: en dat je daar als consument wellicht niet al te
- 17:09Speaker 6: veel voor hoeft te betalen. Dus je hebt een personal
- 17:12Speaker 6: assistant voor weinig geld. Maar je loopt het risico dat
- 17:15Speaker 6: je het product bent van de grote techbedrijven... die aan
- 17:19Speaker 6: de andere kant geld verdienen met jouw voorkeuren en jouw
- 17:23Speaker 6: behoeften
- 17:23Speaker 4: En welke bedrijven gaan hier de klappen van opvangen? Is
- 17:25Speaker 4: dat de middleman, degene die normaal gesproken misschien jou helpt...
- 17:28Speaker 4: met het uitzoeken van een reis of het afsluiten van
- 17:30Speaker 4: een verzekeraar? Of is dat de verzekeraar zelf in dit
- 17:32Speaker 4: geval
- 17:32Speaker 6: Ik denk als je zo'n personal assistant zal gebruiken... om
- 17:37Speaker 6: een hotel ergens te boeken of een reis te boeken...
- 17:40Speaker 6: dan zal hij nog steeds gebruik maken van platforms als booking...
- 17:43Speaker 6: om dan op de juiste plek dat hotel voor jou
- 17:46Speaker 6: te vinden... Dus ja, waarschijnlijk zal die marge gedeeld moeten worden...
- 17:51Speaker 6: door één extra partij. Maar ik denk nog steeds dat
- 17:56Speaker 6: diezelfde vergelijkingssites... nodig zullen zijn voor die personal assistant.
- 18:01Speaker 7: Het probleem is alleen voor de bedrijven... die er nu
- 18:04Speaker 7: dus losgeknipt worden van die eindklant... is dat de mogelijkheid
- 18:07Speaker 7: om een upselling te doen... wordt natuurlijk een stuk lastiger.
- 18:10Speaker 7: Want ja, nu probeert boeking je ook... als je de
- 18:12Speaker 7: reis hebt, de accommodatie hebt geboekt...
- 18:14Speaker 4: Nou, nieuws is wel vrijgevig. Dus
- 18:17Speaker 7: ik denk dat het best lastig gaat zijn voor veel bedrijven...
- 18:20Speaker 7: om zich hierin goed te positioneren. Maar ja, je kan
- 18:24Speaker 7: maar beter gewaarschuwd zijn en je daarop voorbeuren.
- 18:28Speaker 4: Flow traders hadden het ook lastig. In dit lopende kwartaal
- 18:31Speaker 4: in ieder geval... daar worden significant lagere handelsinkomsten verwacht. Het
- 18:34Speaker 4: handelshuis moet het namelijk hebben van een drukke beurshandel. En
- 18:38Speaker 4: dan kun je wel rekenen op een flinke portie volatiliteit.
- 18:41Speaker 4: Maar dat valt allemaal reuze mee. Het is onrustig in
- 18:42Speaker 4: de wereld, maar de reacties blijven uit. Het kabbelt een
- 18:45Speaker 4: beetje voort. Het is trendmatig. Dus dan heeft flow traders
- 18:49Speaker 4: geen beste tijden. Want, Simon, nog eventjes voor de mensen
- 18:52Speaker 4: die net aanhaken. Wat doet flow traders ook alweer precies?
- 18:54Speaker 6: Afgelopen tijd is een handelshuis. Die hebben baat bij volatiliteit
- 19:00Speaker 6: op de beurs. Dan zal er meer omzet zijn en
- 19:02Speaker 6: dan verdienen zij ook meer. En in het afgelopen kwartaal
- 19:06Speaker 6: was het op de beurs in ieder geval... een stuk
- 19:08Speaker 6: minder heftig en minder volatiel... dan in bijvoorbeeld het tweede kwartaal.
- 19:12Speaker 6: Toen we allemaal nog eens geschokt reageerden... op de geopolitieke
- 19:16Speaker 6: spanningen in het Midden-Oosten... en de gevolgen daarvan op aan
- 19:19Speaker 6: de ene kant de oliemarkt... en aan de andere kant
- 19:21Speaker 6: de aandelenmarkt. Zomer is sowieso een slappe tijd. En de
- 19:25Speaker 6: zomer is sowieso een slappe tijd. We hebben de warmste
- 19:27Speaker 6: zomer ooit gehad. En dan zijn er toch veel mensen
- 19:29Speaker 6: veel dagen aan het strand geweest. Maar
- 19:31Speaker 4: laten we niet altijd veel inzoomen op floatraders specifiek. Maar
- 19:35Speaker 4: het feit dat er dus van alles kan gebeuren in
- 19:37Speaker 4: de wereld... en dat we dat min of meer ter
- 19:39Speaker 4: kennisgeving gaan aannemen... dat dat niet meer leidt tot grote schokken.
- 19:43Speaker 4: Wat is dat
- 19:44Speaker 6: Nou ja, het is nog steeds als er nieuwe dingen gebeuren...
- 19:47Speaker 6: als er verrassende dingen gebeuren op de beurs... dat we
- 19:50Speaker 6: met z'n allen wellicht geschokt zijn... en massaal richting de
- 19:53Speaker 6: uitgang gaan... dan zal de volatiliteit oplopen en zal Flo
- 19:57Speaker 6: tijdens meer gaan verdienen. Maar dat is natuurlijk de afgelopen
- 19:59Speaker 6: maanden niet het geval geweest. De uitspraken van de president
- 20:04Speaker 6: van Amerika zeggen tegenwoordig meer over... Zijn persoonlijke aandelenportefuilen dan over...
- 20:09Speaker 6: hoe de onderhandelingen met Iran daadwerkelijk
- 20:10Speaker 4: ervoor staan? Ja, maar kijk inderdaad naar de effecten van
- 20:12Speaker 4: zo'n aankondiging... dat er toch weer eens wordt gesproken met Iran...
- 20:15Speaker 4: en dan twee dagen later blijkt dat een dode mus
- 20:18Speaker 4: te zijn. Of dan zegt Teheran, we herkennen ons niet
- 20:20Speaker 4: in de bewoordingen van Trump. Het zal allemaal wel in
- 20:23Speaker 4: toenemende mate.
- 20:23Speaker 7: Ja, de markt reageert er nauwelijks op... omdat ze eigenlijk
- 20:26Speaker 7: geen vertrouwen hebben dat het ook daadwerkelijk gaat gebeuren. Dus
- 20:29Speaker 7: dan ga je er niet op reageren. De laatste keer
- 20:31Speaker 7: dat we echt een spike hebben gehad in de volatiliteit...
- 20:33Speaker 7: was na aanleiding van de tarieven. Het is ook alweer
- 20:35Speaker 7: ruim een jaar geleden. Maar je ziet natuurlijk ook dat
- 20:38Speaker 7: de Amerikaanse overheid er alles aan doet... om die Amerikaanse
- 20:41Speaker 7: aandelenmarkt in ieder geval rustig te houden. Dus dat draagt
- 20:44Speaker 7: natuurlijk ook niet bij aan de volatiliteit die we op
- 20:47Speaker 7: dit moment zien.
- 20:48Speaker 4: Dus het is gewoon een beetje
- 20:50Speaker 7: bijhouden? Ja, en dan komen we toch weer bij flowtraders.
- 20:53Speaker 7: Flowtraders is echt een aandeel wat moet hebben van die spikes.
- 20:56Speaker 7: En ja, het is net als met de onweer. Dat
- 20:59Speaker 7: zie je ook niet van tevoren helemaal aankomen. En of
- 21:01Speaker 7: het bij jou inslaat, dan ben je blij dat je
- 21:03Speaker 7: een positie in flowtraders hebt. En ik denk dat veel
- 21:07Speaker 7: beleggers flowtraders zien als een hedge tegen echt neerwaartse bewegingen
- 21:11Speaker 4: Maar los van die geopolitieke omstandigheden, kun je het gevoel hebben,
- 21:14Speaker 4: en misschien wakkeren wij van de media dat ook wel aan,
- 21:16Speaker 4: dat er iets borrelt, dat toch de vraag is, al
- 21:18Speaker 4: die investeringen in AI, hoe lang blijft dat nog goed
- 21:20Speaker 4: gaan
- 21:22Speaker 7: Ja, het is terecht dat die vragen worden gesteld, maar
- 21:24Speaker 7: ik denk eerlijk gezegd dat dat niet echt een heel
- 21:27Speaker 7: groot probleem de komende periode nog gaat zijn, omdat de
- 21:30Speaker 7: De kaststroom voor veel van deze investeringen is er gewoon.
- 21:34Speaker 7: Die komt bij bedrijven die veel geld hebben. En die
- 21:37Speaker 7: zijn bereid om dat de komende twee jaar op te offeren.
- 21:39Speaker 7: Maar over twee jaar, als die investeringen gedaan zijn... dan
- 21:42Speaker 7: spuit dat geld er weer uit
- 21:44Speaker 6: En als die beursgangen geweest zijn. Want er zijn partijen
- 21:46Speaker 6: die heel veel belang hebben... bij dat die beursgangen in
- 21:47Speaker 6: een rustige beurs doorgang hebben. Van Entropic en OpenAI.
- 21:52Speaker 4: Ik laat jullie vrij, want jij bent kerstvers aan de
- 21:54Speaker 4: houder van Arcadis. Je moet van alles blijven volgen natuurlijk vandaag.
- 21:57Speaker 4: Heather Polinski, volgens mij van twee tot vier... Tot een
- 22:05Speaker 4: volgende keer maar weer. Dit panel is te beluisteren als podcast.
- 22:09Speaker 4: Abonneer je vooral via je favoriete kanaal of de app
- 22:11Speaker 4: van BNR.
- 22:12Speaker 8: Beleggerspanel wordt mede
- 22:13Speaker 9: mogelijk gemaakt door Bailey Gifford.
- 22:18Speaker 4: Straks freelancejournalisten verzamelen zich vandaag... voor het hoofdkantoor van Meta
- 22:21Speaker 4: in Amsterdam uit protest tegen AI. Je hoorde het zo
- 22:25Speaker 4: meteen van onze verslaggever... en niet bepaalde freelancer Martijn de
- 22:28Speaker 4: Rijk
- 22:28Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
- 22:35Speaker 1: Verzekerd van betaling
- 22:39Speaker 1: Blijf scherp. BNR
- 22:40Speaker 2: Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
- 22:47Speaker 4: Vandaag verzamelen freelancejournalisten zich... voor het Nederlandse hoofdkantoor van Meta
- 22:51Speaker 4: in Amsterdam. De Nederlandse Vereniging voor Journalisten. De Stichting Lira.
- 22:55Speaker 4: Dat is een organisatie voor freelance schrijvers. En de Acteursbond
- 22:57Speaker 4: hopen zo betere regelgeving te krijgen... over het gebruik van
- 23:01Speaker 4: teksten van journalisten en schrijvers door AI... Verslaggever Martijn de Rijk,
- 23:05Speaker 4: geen freelancer, is erbij aanwezig. Martijn, goedemorgen. Goedemorgen, Thomas. Hoe
- 23:10Speaker 4: druk is het daar? Want om tien uur was er
- 23:12Speaker 4: volgens mij het
- 23:12Speaker 11: verzamelmoment. We zijn nu anderhalf uur later. Ja, we zijn
- 23:16Speaker 11: nu anderhalf uur later. En niet te vergeten, het koffiekarretje
- 23:19Speaker 11: is ook net vertrokken. En dat betekent eigenlijk dat er
- 23:22Speaker 11: nu nog maar een handjevol... journalisten en vertalers over is.
- 23:28Speaker 11: Maar ja, daar straks stond hier toch echt wel een
- 23:30Speaker 11: man of 150, 200. Waarvan een deel natuurlijk net als
- 23:34Speaker 11: ik gewoon aan het werk was. Dus het is een
- 23:38Speaker 11: beetje verwarrend om dat allemaal uit elkaar te halen. Want ja,
- 23:42Speaker 11: journalisten over journalisten... En eigenlijk ook velen die hetzelfde belang dienden.
- 23:48Speaker 11: Dat maakt het een beetje ingewikkelder. Maar het gebeurt hier
- 23:52Speaker 11: dat om te beginnen geprobeerd is... om een petitie aan
- 23:57Speaker 11: te bieden bij Meta Binnen... En ik moet je eerlijk zeggen, Thomas,
- 24:02Speaker 11: dat gebouw op zich is ook alweer super interessant. Want
- 24:06Speaker 11: van buiten is er werkelijk niet te zien dat het
- 24:09Speaker 11: het hoofdkantoor van Meta in Nederland betreft. Je moet echt
- 24:15Speaker 11: bij de deurbel gaan kijken en daar staat dan inderdaad
- 24:18Speaker 11: tussen een aantal andere bedrijven Meta ook genoemd. Maar voor
- 24:21Speaker 11: de rest is het een... uitermate anoniem gebeuren. En zo
- 24:26Speaker 11: kon het dus ook zijn dat Meta uiteindelijk... helemaal niet
- 24:30Speaker 11: naar buiten gekomen is. Behalve dan dat ze een bewaker
- 24:34Speaker 11: hebben gestuurd... om de petitie in handen te nemen. En
- 24:38Speaker 11: dat heeft hij netjes gedaan. Maar voor de rest had
- 24:41Speaker 11: hij natuurlijk helemaal niets met het verhaal te maken. En
- 24:44Speaker 11: wat is nu precies
- 24:44Speaker 4: de boodschap van die petitie? Want je kunt daar voor
- 24:47Speaker 4: de stoep gaan staan... en blijkbaar niet binnengelaten worden. Maar
- 24:49Speaker 4: wat wilden de betogers nu precies van Meta?
- 24:52Speaker 11: Nou ja, huiselijk gezegd, blijf met je tengel zelf van
- 24:56Speaker 11: mijn woorden. Dat is wat de mensen skandeerden. Maar dat
- 25:01Speaker 11: gaat natuurlijk wel wat dieper dan dat. Je moet je
- 25:05Speaker 11: voorstellen dat heel veel auteursrechtelijk beschermd materiaal... is verzameld in
- 25:10Speaker 11: zogenaamde schaduwbibliotheken. Dat zijn illegaal verkregen boeken van over de
- 25:17Speaker 11: hele wereld. Miljoenen boeken. En die bibliotheken zijn op het
- 25:22Speaker 11: internet gezet... waarschijnlijk vanuit een soort idealisme over openheid en dergelijke.
- 25:28Speaker 11: Maar die worden dus door grote AI-bedrijven ingezet... om hun
- 25:33Speaker 11: eigen taalmodellen te trainen. En daar hebben al die auteurs
- 25:38Speaker 11: helemaal geen toestemming voor gegeven. Dus wat zij willen is
- 25:42Speaker 11: tenminste daar zeggenschap over... En ten tweede, als er dan
- 25:48Speaker 11: vervolgens ook een aanbod komt... van wij willen je er
- 25:52Speaker 11: wel voor betalen... dan kan elke auteur daar zelf over nadenken.
- 25:57Speaker 11: Ik herinner me dat dit geluid wel
- 25:59Speaker 4: eerder al is gelanceerd... ook door Nederlandse schrijvers, journalisten... die
- 26:02Speaker 4: dit voorjaar al hebben gezegd, dat Meta daarmee moet stoppen.
- 26:06Speaker 4: En dat er een brief gestuurd was en als daar
- 26:08Speaker 4: niet op gereageerd zou worden... Dan misschien dit. Maar blijkbaar
- 26:12Speaker 4: zit deze discussie dus muurvast. En is er geen gesprek
- 26:14Speaker 4: met Meta.
- 26:16Speaker 11: Nee, dat klopt. En dus wordt hier ook gezegd... we
- 26:20Speaker 11: gaan uiteindelijk gewoon naar de rechter stappen. En het plan
- 26:24Speaker 11: is om dat dan in januari te gaan doen. Ik
- 26:27Speaker 11: weet niet of je misschien ook weet dat in de VS...
- 26:30Speaker 11: ook een grote schrikking is getroffen met... hoe heet het?
- 26:36Speaker 11: Niet OpenAI, maar die andere. Over anderhalf miljard aan auteursrechten
- 26:43Speaker 11: die zijn uitbetaald... Er zijn ook Nederlandse schrijvers die daar
- 26:49Speaker 11: zelfs wat van hebben meegekregen. Eigenlijk willen zij dat zoiets
- 26:54Speaker 11: ook hier in Nederland mogelijk wordt voor andere grote AI bedrijven.
- 26:59Speaker 11: Moet je dat dan
- 27:00Speaker 4: adresseren bij deze bedrijven? Of moet je zeggen hier moet
- 27:02Speaker 4: toch Europees worden opgetreden, hier moet wetgeving voor komen?
- 27:07Speaker 11: Ja, dat kun je inderdaad afvragen. Zij willen zelf dat dat...
- 27:11Speaker 11: Aan de andere kant ja en nee. Want uiteindelijk op
- 27:15Speaker 11: het moment dat iemand iets van jou afneemt... iets steelt,
- 27:21Speaker 11: overigens die term die mocht niet gebruikt worden... want dan
- 27:25Speaker 11: zou je daar juridisch hier een beetje mee in... in
- 27:29Speaker 11: de problemen kunnen komen. Maar als iemand iets van jou afneemt...
- 27:34Speaker 11: dan is die persoon of die instelling natuurlijk de eerste aangesprokenen.
- 27:39Speaker 11: En ja, in dit geval... deze bedrijven hebben geen toestemming gevraagd...
- 27:45Speaker 11: en hebben gewoon move fast and break things... alle spulletjes
- 27:50Speaker 11: ingepikt en gebruikt
- 27:52Speaker 4: om hun modellen te trainen. Martijn de Rijk ging over
- 27:56Speaker 4: een zaak mogelijk tegen Meta en die andere zaak waar
- 27:59Speaker 4: we het even over hadden afgelopen zomer. En Tropic schikte
- 28:01Speaker 4: al eerder voor anderhalf miljard dollar.
- 28:03Speaker 2: Dankjewel.
- 28:08Speaker 4: Bedrijven moeten sinds afgelopen zondag extra goed opletten op woorden
- 28:12Speaker 4: als groen, milieuvriendelijk of ecologisch. Het is allemaal het gevolg
- 28:15Speaker 4: van de invoering. beschermen tegen valse duurzaamheidsclaims. Experts, brancheorganisaties waarschuwen
- 28:23Speaker 4: al een tijdje. Vorige week bleek dat ook nog bij
- 28:25Speaker 4: een rondgang van BNR. Het is tijd voor advies, ongevraagd
- 28:28Speaker 4: advies zelfs aan alle bedrijven in Nederland. Roderick Keukens is hier,
- 28:31Speaker 4: met een flinke opgave dus. Managing partner bij Public Affairs
- 28:34Speaker 4: Bureau Publion. Welkom. Dankjewel. Wat hebben die nieuwe richtlijnen nu
- 28:38Speaker 4: toegevoegd aan bestaande wetgeving? Want je moet misschien toch al
- 28:41Speaker 4: een klein beetje oppassen met wat er op je etiket
- 28:43Speaker 4: staat of niet?
- 28:44Speaker 12: Je moest wel oppassen, maar het was voor de autoriteiten...
- 28:47Speaker 12: en in Nederland is het de Autoriteit Consumentenmarkt, de ACM...
- 28:50Speaker 12: heel moeilijk om te handhaven. Want ze hadden daar eigenlijk
- 28:53Speaker 12: niet de instrumenten voor... om bedrijven daadwerkelijk op het matje
- 28:56Speaker 12: te roepen en te beboeten. En deze richtlijn maakt dat
- 28:59Speaker 12: voor de autoriteiten in alle Europese landen... dus veel makkelijker
- 29:03Speaker 4: Ik hoor de kritiek van ondernemers die zeggen... goed dat
- 29:07Speaker 4: we kijken naar de buitenkant, dat greenwashing wordt tegengegaan... maar
- 29:09Speaker 4: feitelijk verbeteren we daarmee niet het product. Klopt. Dus wat
- 29:14Speaker 4: is dan de winst
- 29:15Speaker 12: De winst is dat de consument weet wat hij koopt.
- 29:18Speaker 12: En daar gaat het in deze richtlijn om. Het beschermen
- 29:21Speaker 12: van de... Of het macht geven aan de consumenten. Empowering
- 29:26Speaker 12: consumers for the green transition. Dus consumenten kunnen er, als
- 29:30Speaker 12: het goed is, nu van op aangaan... dat als zij
- 29:32Speaker 12: in de winkel iets kopen waarop staat... groen of duurzaam
- 29:36Speaker 12: of klimaatneutraal... dat de leverancier, de producent... ook kan aantonen
- 29:41Speaker 12: dat dat echt zo is.
- 29:43Speaker 4: Tenzij die ondernemer zegt, ik weet het niet helemaal zeker.
- 29:46Speaker 4: Ik weet wel dat als ik de fout inga dat
- 29:48Speaker 4: ik dan op het matje moet komen. Ik communiceer wel
- 29:50Speaker 4: helemaal niks meer. Zeker voor het onzekere.
- 29:52Speaker 13: Ja, dat klopt
- 29:54Speaker 4: Dan is dat toch eigenlijk eerder een achteruitgang... dan dat
- 29:56Speaker 4: er progressie wordt geboekt.
- 29:58Speaker 12: Het is zo dat het wel spannend is voor bedrijven.
- 30:00Speaker 12: Want ze zijn bang inderdaad. Kijk, heel veel bedrijven hebben
- 30:03Speaker 12: goede bedoelingen. Die willen op een duurzamere manier produceren. Die
- 30:07Speaker 12: willen betere producten aanbieden. Maar die moeten dat dus nu,
- 30:11Speaker 12: zoals het in de regel echt staat... concreet, transparant en
- 30:14Speaker 12: controleerbaar maken. Of de producten daadwerkelijk voldoen aan de claims
- 30:19Speaker 12: die ze voeren. Dus dat is spannend. Maar ja, het
- 30:24Speaker 12: is wel zo dat als je als consument... iets koopt
- 30:26Speaker 12: in een winkel waarop staat groen... dat je moet kunnen
- 30:30Speaker 12: aantonen als producent... wat betekent dat groen dan?
- 30:33Speaker 4: Nu ben jij natuurlijk een expert op het gebied van belangenbehartiging,
- 30:36Speaker 4: van lobby. Branchen, organisaties, bedrijven die nu zeggen... ja, god,
- 30:40Speaker 4: dit komt wel rauw op mijn dak. Worden die nu
- 30:43Speaker 4: te laat wakker of worden die bewust zo laat wakker...
- 30:46Speaker 4: dat ze misschien toch nog hopen dat ze een tijd
- 30:48Speaker 4: kunnen keren? Want ik hoor natuurlijk de gebruikelijke argumentatie, regeldruk...
- 30:52Speaker 4: niet te doen voor kleinere ondernemers. Maar het is wel Europa,
- 30:55Speaker 4: dus vermoedelijk wisten we dit ook al in 2018.
- 30:58Speaker 12: 28 februari 2024 is dit besluit genomen. Op 6 maart
- 31:04Speaker 12: 2024 heeft dit in het Europese staatsblad gestaan. Het had
- 31:10Speaker 12: eigenlijk al afgelopen maart ingevoerd moeten worden in Nederland. Maar
- 31:14Speaker 12: kennelijk hebben we uitstel vanwege verkiezingen... gebrek aan kabinet en
- 31:17Speaker 12: dat soort dingen gekregen. Dus het gaat nu een half
- 31:19Speaker 12: jaar later in
- 31:21Speaker 4: Wat vind je ervan dat dan de week voor de deadline...
- 31:26Speaker 4: De consternatie er eindelijk is.
- 31:28Speaker 12: Dan zijn ze vier jaar te laat. Want dan hadden
- 31:30Speaker 12: ze dus in moeten spreken aan de onderhandeltafels in Brussel.
- 31:34Speaker 12: Daar wordt heel lang gedaan. Een onderhandel tussen de raad,
- 31:38Speaker 12: het parlement en de commissie. Over dit soort voorstellen. Dat
- 31:42Speaker 12: is echt een enorm traject waarin elk detail op tafel komt.
- 31:46Speaker 4: En is daar voor zover jij weet gebruik van
- 31:47Speaker 12: gemaakt? Ja, natuurlijk.
- 31:49Speaker 4: Omdat ik in hoofdredactionele commentaren onder andere in het FD...
- 31:53Speaker 4: ook al voorbij zag komen dat de ACM zou sieren...
- 31:56Speaker 4: als wat coulances zouden betrachten, zeker voor kleine ondernemers. Dus
- 32:00Speaker 4: dan zou je kunnen zeggen, misschien had daar een onderscheid gemaakt...
- 32:03Speaker 4: moeten worden tussen wat je vraagt van een kleine ondernemer...
- 32:05Speaker 4: en van het grote bedrijf.
- 32:06Speaker 12: Ja, want de consument maakt dat onderscheid ook. Ik weet
- 32:09Speaker 12: het niet. Nee, wat mij betreft niet. Het is erop
- 32:12Speaker 12: gedoeld om de consument dus de macht te geven. Om
- 32:15Speaker 12: te kiezen. En het risico wat ondernemers nu lopen... is
- 32:18Speaker 12: dat ze een boete krijgen... en dat ze geneemd en
- 32:21Speaker 12: geshamet worden, om het zo maar te zeggen. Dus dat
- 32:23Speaker 12: publiekelijk bekend wordt... dat de claim die ze voeren niet
- 32:26Speaker 12: waargemaakt wordt. En dan verliezen ze dus... de consument die
- 32:30Speaker 12: kiest vaak voor een duurder product... omdat het groener is
- 32:32Speaker 12: of omdat het een bepaalde claim heeft... Dat is het
- 32:36Speaker 12: grote risico voor het bedrijf
- 32:37Speaker 4: Het kan zijn dat je misschien dat product toch nog
- 32:39Speaker 4: wel aardig op orde hebt... maar dat je de bewijsvoering
- 32:42Speaker 4: of wat er allemaal bij komt kijken... wat lastiger rondkrijgt.
- 32:45Speaker 12: Ja, daar had je twee jaar de tijd voor dus.
- 32:47Speaker 12: En eigenlijk al vier jaar, want sinds de onderhandelingen... Had
- 32:51Speaker 12: je het al kunnen weten.
- 32:54Speaker 4: Maar het is denk ik wel iets wat je vaker tegenkomt.
- 32:58Speaker 4: Die wetgeving is eraan te komen, sterker nog. Er is
- 33:00Speaker 4: eigenlijk helemaal niks meer aan te veranderen. En dan komen
- 33:04Speaker 4: de belangenbehartigers... of de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven in actie.
- 33:07Speaker 12: Nou ja, dan voelen ze ineens pas wat het echt
- 33:11Speaker 12: betekent in de praktijk. Want het kan natuurlijk zijn dat
- 33:14Speaker 12: bedrijven voorraden hebben. Zeker met spullen die geen houdbaarheidsdatum hebben.
- 33:20Speaker 12: Die kunnen nog ergens in een magazijn staan. Dat
- 33:22Speaker 4: is dus niks meer waard. Je mag het in ieder
- 33:24Speaker 4: geval niet meer op deze manier verkopen. Of er moet
- 33:25Speaker 4: een andere verpakking omheen. Dat is dus inderdaad een administratieve last.
- 33:30Speaker 4: Dat gaat je geld kosten.
- 33:32Speaker 12: Nou, en dan had je het dus de afgelopen twee
- 33:33Speaker 12: jaar moeten verkopen.
- 33:35Speaker 4: Oké, oké, oké, ik staak met pogingen. Wat is jouw
- 33:37Speaker 4: ongevraagde advies?
- 33:38Speaker 12: Nou ja, bedrijven, als er dit soort dingen besproken worden
- 33:41Speaker 12: in Brussel... zorg dat je op tijd aan tafel zit.
- 33:44Speaker 12: Want nu staan de kranten vol met bedrijven die vinden...
- 33:46Speaker 12: dat het te laat weten of dat het te lastig is.
- 33:50Speaker 12: Maar ja, dit had je echt van verre aan zien
- 33:52Speaker 12: kunnen komen. En mocht je nou nog een voorraad hebben...
- 33:55Speaker 12: doneer die dan aan de voedselbank of zo. Doe er
- 33:57Speaker 12: iets goeds mee
- 33:58Speaker 4: Audrey Keukens van Publion, dank voor jouw ongevraagde advies.
- 34:02Speaker 2: Zaken doen over de grens
- 34:06Speaker 4: Iedere dinsdag praat ik op dit tijdstip over zaken doen
- 34:09Speaker 4: over de grens. Vandaag gaat het over Bangladesh. Joris van
- 34:11Speaker 4: Bommel is daar ambassadeur. Voor mij in ieder geval, goedemorgen.
- 34:15Speaker 4: Hoe laat is het bij jullie?
- 34:17Speaker 14: Goedemorgen Thomas. Bij mij is het kwart voor vier inmiddels
- 34:21Speaker 4: Ja, ik hoop smiddags. Ambassadeur in Bangladesh. Welk beeld over
- 34:28Speaker 4: Bangladesh zou ik... vanuit het keurig aangeharkte Nederland... zo snel
- 34:32Speaker 4: mogelijk moeten bijstellen? Want ik denk dat iedereen denkt... Bangladesh,
- 34:35Speaker 4: goedkope kleding, armoe. Klopt dat nog
- 34:39Speaker 14: Ik denk inderdaad dat je Bangladesh moet gaan zien... als
- 34:42Speaker 14: een opkomende markt die heel veel kansen biedt... voor het
- 34:46Speaker 14: Nederlandse bedrijfsleven. Inderdaad, meestal heel veel mensen kennen Bangladesh vanuit
- 34:50Speaker 14: de kledingindustrie. Ik denk dat eigenlijk iedereen in Nederland... wel
- 34:53Speaker 14: een kledingstuk in de kast heeft hangen, meet in Bangladesh.
- 34:56Speaker 14: Maar dat is veel meer gaande. We hebben net verkiezingen
- 34:58Speaker 14: gehad in het begin van dit jaar. En je ziet
- 35:00Speaker 14: dat er een politieke en een economische transitie gaande is. Politiek,
- 35:05Speaker 14: een nieuwe regering die echt probeert met een nieuwe premier...
- 35:09Speaker 14: om die stabiliteit, die democratie en het ondernemingsklimaat te verbeteren.
- 35:13Speaker 14: Een land wat de afgelopen jaren ook gewoon 5% economische
- 35:16Speaker 14: groei heeft gehad. Een land wat eigenlijk het achtste grootste
- 35:20Speaker 14: land ter wereld is als je kijkt naar de bevolkingsgroei.
- 35:22Speaker 14: En als je dat samenpakt met die economische groei zie
- 35:25Speaker 14: je dat mensen ook steeds meer te besteden hebben. Ja,
- 35:28Speaker 14: want is bevolkingsgroei voor een
- 35:30Speaker 4: relatief arm land als Bangladesh alleen maar goed nieuws? Of
- 35:32Speaker 4: zou dat ook weer kunnen betekenen dat niet iedereen ook
- 35:34Speaker 4: in welvaart opgroeit?
- 35:37Speaker 14: Ja, dat ook. Maar die bevolkingsgroei is niet ontzettend hoog
- 35:41Speaker 14: hier in het land. Het is gewoon een groot land,
- 35:43Speaker 14: al heel lang, 180 miljoen inwoners. Dus ja, als je
- 35:46Speaker 14: dan 10 of 20 procent rijkere mensen hebt, of economische
- 35:49Speaker 14: groei hebt, heb je ook steeds meer mensen die iets
- 35:51Speaker 14: meer te besteden hebben. En daar zitten ook natuurlijk heel
- 35:54Speaker 14: veel uitdagingen in. Maar je ziet met name steeds meer,
- 35:56Speaker 14: ook hier in Dakar, voor het Nederlandse bedrijfsleven, voor andere markten...
- 36:03Speaker 14: om van alles te gaan pakken. Dus je ziet naast
- 36:04Speaker 14: de kledingindustrie dat er heel veel kansen zijn... juist op
- 36:07Speaker 14: sectoren die voor Nederland belangrijk zijn. Ja, want wij gaan
- 36:09Speaker 14: daar traditioneel sterke
- 36:11Speaker 4: factoren... gaan wij daar proberen toch weer over het voetlicht
- 36:14Speaker 4: te brengen. Een maritieme handelsmissie zit eraan te komen. Waar
- 36:18Speaker 4: moet ik dan aan denken? Ja, maritiem
- 36:21Speaker 14: is natuurlijk belangrijk. Het andere beeld dat je naar voren
- 36:25Speaker 14: moet halen is dat Nederland en Bangladesh twee deltalanden zijn.
- 36:28Speaker 14: Heel veel rivieren, heel veel zeeën, heel veel water, heel
- 36:31Speaker 14: veel havens, heel veel werk in de maritieme sector. Dus
- 36:36Speaker 14: we gaan inderdaad in oktober, van 12 tot 17 oktober,
- 36:38Speaker 14: een handelsmissie organiseren met 14 Nederlandse bedrijven in de maritieme sector.
- 36:42Speaker 14: Waar we gaan kijken naar de haven in Bangladesh, dat
- 36:46Speaker 14: is een citagon, dat is een beetje de Rotterdam van Bangladesh.
- 36:49Speaker 14: We gaan kijken naar havenontwikkeling daar, we gaan kijken naar schepenbouw,
- 36:53Speaker 14: we gaan kijken naar verduurzaming van de scheepsbouw, we gaan
- 36:56Speaker 14: kijken naar... Bedrijven die kunnen baggeren hier. Die van alles
- 37:00Speaker 14: over alle andere sectoren kunnen werken. En wat maakt
- 37:02Speaker 4: zaken doen in Bangladesh toch wat ingewikkelder... dan pak-en-beet zaken
- 37:05Speaker 4: doen in Finland
- 37:09Speaker 14: Het maakt het uitdagender. Het is interessant. Ik denk dat
- 37:11Speaker 14: het ingewikkelder is omdat het wat verder weg is. Dat
- 37:14Speaker 14: het wat onduidelijker is. Dat er ook een aantal zaken
- 37:17Speaker 14: in het ondernemingsklimaat... nog verbeterd moeten worden. Maar tegelijkertijd juist
- 37:22Speaker 14: omdat het een opkomende markt is... liggen er ook heel
- 37:24Speaker 14: veel kansen. om in die markt nu in te springen
- 37:28Speaker 4: En wat maakt het dan wat ingewikkelder? Want je zegt
- 37:31Speaker 4: dat het handelsklimaat wel verbeterd is... en er is een
- 37:34Speaker 4: politieke transformatie gaande. Maar waarin zie je dan toch nog
- 37:37Speaker 4: wel dat er stappen gezet moeten worden
- 37:40Speaker 14: Dat zie je bijvoorbeeld in aanbestedingsprocedures. Dat zie je in douaneprocessen.
- 37:48Speaker 14: Dat zie je in belastingissues of in registratieissues. En daar
- 37:53Speaker 14: wordt juist op dit moment door die nieuwe regering met
- 37:55Speaker 14: een nieuw instituut, een nieuwe autoriteit, Bangladesh Invest, in geïnvesteerd.
- 37:59Speaker 14: Om te zorgen dat meer buitenlandse investeringen aangetrokken kunnen worden.
- 38:02Speaker 14: Dat die processen wat sneller gaan. Dat we makkelijker toegang
- 38:06Speaker 14: krijgen tot registratie. Makkelijker producten naar het land in krijgen.
- 38:10Speaker 14: Komt ook heel mooi samen met een van de grootste
- 38:12Speaker 14: investeringen die het afgelopen jaar heeft plaatsgevonden. Eigenlijk de afgelopen...
- 38:16Speaker 14: en dat is het Nederlandse bedrijf APM Terminals... die doen
- 38:18Speaker 14: eigenlijk havenontwikkeling. De containers die van hun schip afgaan... weer
- 38:23Speaker 14: op een vrachtwagen zetten en dergelijke. Zij gaan voor 500
- 38:28Speaker 14: miljoen investeren in een nieuwe haven... een containerterminal in Bangladesh.
- 38:33Speaker 14: En dat op zichzelf gaat alweer heel erg helpen... om
- 38:35Speaker 14: die efficiëntie in de havens te verbeteren
- 38:39Speaker 4: Joris van Bommel, ambassadeur in Bangladesh. Dank je wel. Deze
- 38:46Speaker 4: week Science Week in Utrecht. Een evenement op de universiteitscampus...
- 38:49Speaker 4: waar de dialoog plaatsvindt over onder meer proefdiervrije innovatie... kunstmatige intelligentie,
- 38:54Speaker 4: de toekomst van water in Nederland... en onder andere een
- 38:57Speaker 4: rondleiding door Utrecht Inc. staat daar te gebeuren. Een incubator
- 39:01Speaker 4: die start-ups helpt uit te groeien tot succesvolle ondernemingen. En
- 39:04Speaker 4: een van de ondernemers die door Utrecht Inc. is begeleid...
- 39:07Speaker 4: doet ook mee aan die Science Week. En dat is
- 39:08Speaker 4: Freek van Welsenis van Hebel. Gaat het over hulpmiddelen ontwikkeld
- 39:13Speaker 4: voor slechtzienden. Goedemorgen. Goedemorgen Thomas. Wat voor hulpmiddelen zijn
- 39:17Speaker 15: dat? We maken verschillende hulpmiddelen. Maar een van die hulpmiddelen
- 39:22Speaker 15: is tactiele stickers. Dus denk aan het veel blind en
- 39:25Speaker 15: slechtziende mensen enorm veel moeite hebben met touchscreens. Die zijn
- 39:28Speaker 15: niet voelbaar, dus daar weten ze niet wat erop staat.
- 39:30Speaker 15: Wij ontwikkelen daar stickers die je op die touchscreens kan plakken,
- 39:33Speaker 15: waardoor elke knop ineens voelbaar wordt en je kan door
- 39:35Speaker 15: zo'n sticker heen drukken, waardoor je met apparaten als airfryers
- 39:38Speaker 15: of met een magneton ineens wel kan werken bijvoorbeeld.
- 39:42Speaker 4: En wat is dan het eureka moment? Waarom is dit
- 39:44Speaker 4: zo onderscheidend? Ja, je zou denken een tactile sticker, dat
- 39:48Speaker 4: klinkt niet
- 39:49Speaker 15: zo moeilijk om te maken. Nou ja, ik dacht ik
- 39:52Speaker 15: geef je nog een poging. Nee, we zijn de eerste
- 39:55Speaker 15: in de wereld die dit maken. Het is echt super
- 39:57Speaker 15: uniek en dat komt omdat je met een speciaal proces
- 39:59Speaker 15: dit moet ontwikkelen. Het is enorm lastig om een sticker
- 40:02Speaker 15: te maken die dus voelbaar is. Die is 3D geprint,
- 40:05Speaker 15: een soort 3D geprint is, maar met een UV-printlaag is.
- 40:07Speaker 15: Waar je nog steeds de warmte van de vinger doorheen
- 40:09Speaker 15: kan drukken. Want je moet nog steeds op touchscreen kunnen werken.
- 40:12Speaker 15: En die combinatie is enorm lastig. En vervolgens moeten dat
- 40:14Speaker 15: soort stickers ook aan hele hoge kwaliteitseisen doen. Want een
- 40:17Speaker 15: apparaat gaat jaren en jaren mee. Die stickers moeten ook
- 40:20Speaker 15: zo lang meegaan. En daar zitten vingers op en vetten op.
- 40:23Speaker 15: Dat soort verschillende dingen. Dus dat maakt het wel een
- 40:25Speaker 15: lastig iets om te ontwikkelen.
- 40:27Speaker 4: En dit was jou op eigen kracht nooit gelukt. Daar
- 40:29Speaker 4: had je een incubator voor nodig.
- 40:32Speaker 15: Onder andere, ik heb een heel team vernodigd, een incubator,
- 40:35Speaker 15: heel veel partners. En er zijn zoveel dingen waar we
- 40:38Speaker 15: tegenaan lopen in het ondernemen. Wij doen het bijvoorbeeld in
- 40:41Speaker 15: het buitenland. En dan is het heel erg behulpzaam om
- 40:44Speaker 15: meer ondernemers en starters om je heen te hebben. Die
- 40:46Speaker 15: het al een keer eerder hebben gedaan en kunnen zeggen
- 40:48Speaker 15: waar de uitdagingen liggen.
- 40:49Speaker 4: En toch nog even bedrijfsmatig, want wat wil zo'n incubator
- 40:52Speaker 4: daarvoor terug? Hebben zij een plukje aandelen of patenten?
- 40:57Speaker 15: Nou, gelukkig bij Utrecht Inc. is het helemaal niks het geval.
- 41:00Speaker 15: Dus we betalen een stukje huur omdat we daar met
- 41:02Speaker 15: een kantoor zitten. Maar dat is het ook. Ze willen
- 41:04Speaker 15: gewoon zorgen dat er meer start-ups en innovatie in Nederland is.
- 41:09Speaker 15: En dat steunen ze sowieso. Zonder dat je daar iets
- 41:11Speaker 15: voor in hoeft te leven, gelukkig
- 41:13Speaker 4: Het gaat veel over start-ups en over het start-up klimaat.
- 41:15Speaker 4: En over hoe wij weer een innovatief land moeten worden.
- 41:19Speaker 4: agentschappen ingericht, investeringsinstellingen... het groeifonds krijgt extra geld. Was dat
- 41:24Speaker 4: dan eigenlijk wel nodig? Want jij zegt, ik ben best
- 41:27Speaker 4: tevreden met hoe het nu verloopt.
- 41:29Speaker 15: Nou, ik denk dat het zeker wel nodig is. Want
- 41:31Speaker 15: ik ben best tevreden met hoe het nu loopt. Maar
- 41:33Speaker 15: we moeten natuurlijk nog veel en veel meer gaan doen.
- 41:35Speaker 15: Als je het vergelijkt met andere landen in Amerika, dat
- 41:37Speaker 15: is het voorbeeld. Dan lopen we toch wel heel erg achter.
- 41:40Speaker 15: En het is misschien naast alle dingen die we investeren,
- 41:43Speaker 15: is het ook een beetje de mindset. In Nederland kijk
- 41:45Speaker 15: je toch snel naar ondernemers. Dan denk je, ja, doe
- 41:46Speaker 15: maar gewoon normaal. Ga niet, al die outliers, dat is
- 41:50Speaker 15: toch niet echt de focus. En ik denk dat er
- 41:52Speaker 15: veel meer ondernemers die echt hele moeilijke dingen proberen op
- 41:55Speaker 15: te lossen. Dat we die wat meer moeten steunen. En
- 41:56Speaker 15: soort van als een land wat meer dat... We moeten
- 41:58Speaker 15: zien dat ze iets als iets gaafs zijn. Wat tof
- 42:00Speaker 15: dat iemand dat probeert, ook als het mislukt. Dus ik
- 42:02Speaker 15: denk dat er nog juist heel veel nodig is om
- 42:04Speaker 15: verder te gaan komen
- 42:05Speaker 4: Waarom kunnen mensen nu een kijkje komen nemen in zo'n rondleiding?
- 42:08Speaker 4: Zijn er eigenlijk wel mensen geweest? Ja, er zijn vanochtend
- 42:12Speaker 4: al een aantal mensen
- 42:12Speaker 15: geweest. Familie? Nee, niet mijn familie. Oké. Nee, mensen die
- 42:19Speaker 15: wel echt interesse hebben in start-ups. Hoe gaat dat nou precies?
- 42:22Speaker 15: Hoe ziet dat eruit? Hoe werkt het bij die partijen?
- 42:25Speaker 15: Mensen die wel echt al interesse hebben in een stukje start-ups...
- 42:27Speaker 15: en gewoon wat beter willen kijken, in de keuken willen
- 42:29Speaker 15: kijken
- 42:30Speaker 4: Denk je dat je zelf met jouw ondernemersverhaal... al anderen
- 42:33Speaker 4: hebt aangezet het er ook eens te gaan proberen?
- 42:37Speaker 15: Ik hoop het. Ik ben nu zes jaar bezig met Hebel.
- 42:41Speaker 15: En vanuit daar heb ik ook al meer andere startups
- 42:43Speaker 15: een beetje begeleid. De startups die net een beetje voor
- 42:46Speaker 15: ons zitten om de volgende stappen over te hebben. Dus
- 42:49Speaker 15: ik denk dat ik daar wel wat inspiratie heb kunnen creëren.
- 42:53Speaker 15: Maar ik denk dat ook vanuit mij er nog veel
- 42:55Speaker 15: meer te doen is wat dat betreft
- 42:57Speaker 4: Wat ben je van plan?
- 42:59Speaker 15: Onder andere denk ik, ik sta over twee weken weer
- 43:02Speaker 15: op een evenement... waar ik ga spreken over start-ups. En
- 43:05Speaker 15: ik ga hebben over hoe zo'n route eruit ziet. Alle
- 43:09Speaker 15: dingen die tegen zitten, alle dingen die mee zitten. En
- 43:10Speaker 15: wat het nou zo gaaf maakt. Maar dat is weer
- 43:12Speaker 15: een evenement wat voor al mensen die met start-ups bezig
- 43:14Speaker 15: zijn gericht is. En ik denk eigenlijk dat ik en
- 43:16Speaker 15: meerdere ondernemers als ik... een beetje uit onze bubbel moeten gaan.
- 43:19Speaker 15: En op plekken moeten komen waar mensen juist nog niet
- 43:20Speaker 15: mee bezig zijn. Om het daar een beetje te inspireren.
- 43:23Speaker 4: Misschien is het bij deze wel gelukt. Freek van Welsen
- 43:26Speaker 4: is van Hebel. Dank voor dit gesprek. Ben je MKB'er?
- 43:29Speaker 4: Heb je een start-up? Laat het ons weten. Je kunt
- 43:32Speaker 4: zo meepraten over de actualiteit. Mail gerust naar zaken.bnr.nl.
- 43:36Speaker 16: Het MKB Praat Mee wordt mede mogelijk gemaakt door Exact.
- 43:40Speaker 16: De bedrijfssoftware voor ondernemers en accountants.
- 43:43Speaker 4: Deze rubriek is te beluisteren als podcast. Onder andere via
- 43:45Speaker 4: de app van BNR. We doen meteen het laatste macro-economische
- 43:49Speaker 4: nieuws met Arnold Boot. En er is een blik op
- 43:51Speaker 4: de wereld.
- 43:52Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius.
- 43:58Speaker 1: Zaken doen.
- 44:28Speaker 2: Thomas van Zijl.
- 44:29Speaker 4: Tweede uur van BNR Zaken doen. Zometeen een uitgebreid gesprek
- 44:32Speaker 4: met Kim Nooyens. Zij is de voorzitter van de Vereniging
- 44:34Speaker 4: van Kleinschalige Reisorganisaties. Onder andere over een toenemende vergrijzing... en
- 44:38Speaker 4: hoe dat de reisgedrag beïnvloedt. Maar eerst
- 44:41Speaker 2: Macro met boot
- 44:43Speaker 4: Het laatste macro-economische nieuws. Toegelicht door Arnold Boot. Arnold, we
- 44:47Speaker 4: kennen jou natuurlijk allemaal als hoogleraar. Maar je bent ook
- 44:50Speaker 4: iemand die de beurs volgt. Zeker als daar misschien iets
- 44:52Speaker 4: uit af te leiden valt... voor hoe de financiële markten
- 44:54Speaker 4: ervoor staan. Goedemiddag overigens.
- 44:57Speaker 17: Ja
- 44:57Speaker 17: goedemiddag Thomas, goedemiddag
- 44:59Speaker 4: Want het geld kan niet op bij Nvidia, een inkoopprogramma
- 45:02Speaker 4: van de eigen aandelen, bekendgemaakt. Er komt zo'n 150 miljard
- 45:06Speaker 4: dollar terecht bij de aandeelhouders. En als je iets verder teruggaat,
- 45:09Speaker 4: zo'n anderhalf jaar, dan kom je zelfs uit op de
- 45:11Speaker 4: lieve som van 235 miljard. Hoeveel daarvan komt terecht bij
- 45:15Speaker 4: de heer Arno Poot? Zit je erin? Nul.
- 45:19Speaker 17: Nul. Ja, sorry. Ja, nul. En misschien niet helemaal het
- 45:23Speaker 17: goede antwoord, nul, Thomas. Want jij, ik, jij hoop ik ook,
- 45:29Speaker 17: we zitten natuurlijk op een bepaalde manier ook in pensioenfondsen.
- 45:31Speaker 17: En pensioenfondsen zullen ongetwijfeld ook belegd hebben in dit grootste, ja,
- 45:37Speaker 17: het meest waardevolle bedrijf ter wereld. Dus ja, er komt
- 45:41Speaker 17: dus ook iets van mij via die indirecte weg.
- 45:43Speaker 4: Ja. Het is 3% van de bedrijfswaarde... hoorde ik eerder
- 45:47Speaker 4: de leden van mijn beleggerspanel al verkondigen. Dus het kan
- 45:50Speaker 4: er prima vanaf. En ze hebben geld zat. Ze stoppen
- 45:52Speaker 4: het een beetje in start-ups. En ze komen hun aandeelhouders tegemoet.
- 45:56Speaker 4: Geen haan die erin hoeft te kraaien.
- 45:59Speaker 17: Nou ja, Thomas, voor een deel hebben die mensen van
- 46:03Speaker 17: jouw beleggingspanel gelijk. Want het gaat nog over de komende
- 46:11Speaker 17: 16 maanden. Het gaat over 235 miljard. We hebben het
- 46:14Speaker 17: over dollars even vandaag. Maar de luisteraar kan er wel 10,
- 46:19Speaker 17: 15 procent van aftrekken. En dan is hij bij euro's.
- 46:22Speaker 17: Dus 235 miljard inkoop de komende 16 maanden. En dat
- 46:26Speaker 17: is 4 procent van de huidige beurswaarde... Het bedrijf heeft
- 46:31Speaker 17: heel veel cash. Dus aan de linkerkant van de balans...
- 46:35Speaker 17: voor iedereen die zich niet beet wil laten nemen... door
- 46:38Speaker 17: allerlei specialisten die ingewikkelde woorden gebruiken. De balans heeft een
- 46:42Speaker 17: linkerkant en heeft een rechterkant. Op de linkerkant staan de
- 46:45Speaker 17: bezittingen van het bedrijf. En dit is een bedrijf dat
- 46:48Speaker 17: veel winst maakt. Houdt elk jaar heel veel geld over.
- 46:52Speaker 17: En dat geld staat dus op een bankrekening. En die
- 46:55Speaker 17: bankrekening van het bedrijf... staat aan de linkerkant van de
- 46:58Speaker 17: balans van Nvidia... Dat betekent dat het overtollige geld, want
- 47:03Speaker 17: dat heeft ze, want het is niet zoals bij de
- 47:05Speaker 17: dotcom-bubbel van rond 2000, dat het allemaal toekomst was wat
- 47:11Speaker 17: die bedrijven brachten en je moest hopen op een gigantische toekomst. Nou,
- 47:15Speaker 17: in dit geval, er worden al gigantische winsten gemaakt. Je
- 47:20Speaker 17: hebt het letterlijk over... Een winst van dit jaar loopt
- 47:25Speaker 17: niet helemaal parallel. Het kalenderjaar en het boekjaar lopen niet
- 47:28Speaker 17: helemaal parallel. Maar de winst dit jaar is geprognotiseerd op
- 47:33Speaker 17: 245 miljard. Dus aandeleninkoop is iets waar je niet zenuwachtig
- 47:39Speaker 17: over hoeft te doen. Het past hierbij. En dan zou je, Thomas,
- 47:42Speaker 17: even ter snelle vergelijking... We hebben het vaak over aandeleninkoop.
- 47:47Speaker 17: Mensen hebben vaak kritiek op aandeleninkoop. En dat denken ze
- 47:50Speaker 17: met name of aan banken... die heel veel vreemdvermogen op
- 47:54Speaker 17: de balans hebben staan. En dat staat rechts, dat zijn verplichtingen,
- 47:57Speaker 17: die staan rechts. En dan gaan ze aandelen inkopen. En
- 48:00Speaker 17: dat betekent dat ze eigenlijk nog zwaardere verplichtingen hebben. Want
- 48:04Speaker 17: die verdwijnen niet, maar het aandelenkapitaal wordt minder. Dat geldt
- 48:09Speaker 17: bij dit bedrijf dus niet. Heeft heel veel cash. Maar, Thomas,
- 48:13Speaker 17: en nu komt de maar... Zoals altijd in onze uitzendingen.
- 48:17Speaker 17: Het bedrijf nadrukkelijk zegt... dat zij deze aandeleninkoop weer verder
- 48:23Speaker 17: verhoogd heeft... met 150 miljard tot die 235 miljard de
- 48:28Speaker 17: komende 16 maanden. Omdat ze daarmee een signaal wil geven
- 48:32Speaker 17: over vertrouwen... wat zij heeft in de hele AI-boom die
- 48:37Speaker 17: gaande is.
- 48:37Speaker 4: Ja, de beste
- 48:38Speaker 17: shit to come. Ja, het is het signaal. Dus ze
- 48:42Speaker 17: hebben behoefte om het signaal af te geven. En dat
- 48:45Speaker 17: is eigenlijk de tweede reden waarom aandeelinkoop vaak... waar je
- 48:52Speaker 17: er ongerust over moet zijn. Want het signaal afgeven van
- 48:56Speaker 17: wij verwachten een gouden toekomst... Wat ze zeggen en wat
- 49:01Speaker 17: voor een deel zeker waar zal zijn. Dat is iets
- 49:03Speaker 17: wat bedrijven vaak imiteren. En dan krijg je dat soort
- 49:06Speaker 17: macho gedrag wat we eerder noemden. Je kunt als bedrijf
- 49:10Speaker 17: niet achterblijven of als bank erger nog niet achterblijven. En
- 49:13Speaker 17: je gaat ook aandeleninkoop bekendmaken en daarmee je weerstand verminderen.
- 49:20Speaker 17: Want die aandelen die je terugkoopt, dat was weerstandsvermogen. Daar
- 49:24Speaker 17: had je risico's mee kunnen opvangen. Je had er ook
- 49:27Speaker 17: mee kunnen ondernemen, maar je vermindert het. In het geval
- 49:31Speaker 17: van Nvidia moet je over het volgende nadenken. En Nvidia
- 49:36Speaker 17: heeft op zich een gezonde balans. Daar bedoel ik mij.
- 49:40Speaker 17: Ze heeft veel eigen vermogen en niet overdreven veel schulden.
- 49:45Speaker 17: Maar ze is wel haar hele afname, de afnamemarkt aan
- 49:50Speaker 17: het financieren. Dus met garanties en financiering is ze eigenlijk
- 49:54Speaker 17: haar eigen verkopen aan het bevorderen. Want ze geeft geld
- 49:58Speaker 17: aan partijen die haar producten kunnen kopen. En in dat bredere,
- 50:02Speaker 17: wat de consultants dan weer ecosysteem noemen, fungeert Nvidia als
- 50:07Speaker 17: een hele belangrijke financier. En nu komt mijn zorg. En
- 50:13Speaker 17: daarom ben ik niet zo blij met die opmerking dat
- 50:16Speaker 17: ze de behoefte hadden om een signaal te geven dat
- 50:19Speaker 17: ze vertrouwen in zichzelf hadden en vertrouwen in die markt hadden.
- 50:22Speaker 17: Want dat doe je meestal als er reden is om
- 50:24Speaker 17: aan vertrouwen te twijfelen. Thomas, wat gebeurt er volgend jaar
- 50:29Speaker 17: als dit jaar wat tegen zit? Dan is er volgend
- 50:32Speaker 17: jaar een extra reden om een dergelijk signaal te geven.
- 50:36Speaker 17: Want volgend jaar is er nog grotere twijfelen over die markt.
- 50:40Speaker 17: Dus wat gaat Nvidia volgend jaar doen? Die gaat een
- 50:43Speaker 17: nog groter aandeleninkoopprogramma verkondigen. En erger nog, ze gaat haar
- 50:48Speaker 17: eigen verkopen kunstmatig verkopen. kunstmatig oppoetsen door nog meer te financieren...
- 50:55Speaker 17: in dat hele ecosysteem van AI... die gekunstelde intelligentie waar
- 51:02Speaker 17: we het over hebben. Dus het signaal... Ik vind het
- 51:05Speaker 17: wel
- 51:06Speaker 4: mooi, gekunstelde intelligentie. Ga
- 51:09Speaker 17: ik erin houden? Ja, noem het wat. Maar het is
- 51:12Speaker 17: natuurlijk een soort gekunstelde intelligentie. We hebben nog geen idee
- 51:16Speaker 17: wat het precies gaat worden. En we zijn allemaal op
- 51:18Speaker 17: zoek naar wat het precies gaat worden. Maar één ding
- 51:22Speaker 17: is duidelijk. Bomen groeien niet tot in de hemel. En
- 51:26Speaker 17: er is reden om aan te nemen dat de enorme
- 51:30Speaker 17: investeringen van vandaag... de gigantische investeringen die de hele industrie ziet...
- 51:35Speaker 17: dat die op een gegeven moment tegenvallers gaan krijgen. En
- 51:39Speaker 17: als je die tegenvallers gaat krijgen... dan komt er enorme
- 51:43Speaker 17: druk op Nvidia om te suggereren... dat zij nog steeds
- 51:47Speaker 17: alle vertrouwen heeft. En om dan een signaal op dat
- 51:50Speaker 17: moment aan te geven... moet je nog meer aandelen in
- 51:54Speaker 17: gaan kopen... Nog meer garanties en financiering gaan geven aan
- 51:58Speaker 17: allerlei partijen in die markt. Dus je moet eigenlijk het
- 52:01Speaker 17: gat nog dieper maken. Even een negatieve interpretatie. En ja,
- 52:06Speaker 17: dan ontstaan er problemen. En dat is eigenlijk ook waarom
- 52:10Speaker 17: al deze booms... Zoals ook de dotcom-bubbel, die veel minder
- 52:14Speaker 17: fundament had als deze. Want hier wordt geld verdiend. In
- 52:17Speaker 17: de dotcom-bubbel was het toekomstig geld. Waarom er altijd een
- 52:21Speaker 17: geweldige crisis komt... na een enorme technologische explosie. En dat
- 52:27Speaker 17: is dan
- 52:28Speaker 4: hier nu gezegd op 29 september 2026 door Arnold Boot.
- 52:33Speaker 4: We spreken elkaar vrijdag weer. Blik op
- 52:37Speaker 2: de wereld.
- 52:40Speaker 4: Onze president Emmanuel Macron begint vandaag aan een tweedaag staatsbezoek
- 52:43Speaker 4: aan Spanje. Pas het derde officiële bezoek van een Frans
- 52:46Speaker 4: staatshoofd in ruim 120 jaar. Maar komt dan op een
- 52:49Speaker 4: ongelukkig moment. Spanje is in de band van massale protesten
- 52:52Speaker 4: over de woningmarkt. Waardoor dat bezoek van Macron, wat op
- 52:54Speaker 4: de achtergrond is, verdwenen. Jorn Lucas, onze Spanje-conspondent. Derde bezoek
- 52:58Speaker 4: in 120 jaar. Dat is wel verdacht weinig zeg.
- 53:03Speaker 18: Dat is heel verdacht weinig. En dat voor twee buurlanden
- 53:05Speaker 18: die toch echt wel nauwe banden hebben met elkaar ook
- 53:07Speaker 18: nog wel
- 53:09Speaker 4: Maar goed, de Spaanse premier zal toch op meerdere borden
- 53:12Speaker 4: tegelijk moeten schakelen. Want er is in eigen land van
- 53:14Speaker 4: alles aan de hand. Hoe moet je dat gaan doen?
- 53:17Speaker 4: Ja
- 53:18Speaker 18: nou gelukkig hoeft hij pas morgen echt op te treden...
- 53:21Speaker 18: wat betreft dat staatsbezoek. Vandaag komen Macron en zijn vrouw
- 53:24Speaker 18: dus vandaag aan. Eerst officieel bezoek aan de koning Felipe
- 53:29Speaker 18: en koningin Letizia. En dat gebeurt allemaal in het Palacio
- 53:32Speaker 18: Real in het centrum van de stad. En daarna zijn
- 53:35Speaker 18: er allerlei staatsbanketten en dergelijke. Maar morgen dus spreekt hij
- 53:38Speaker 18: pas met Pedro Sánchez. En die dus eigenlijk vandaag vooralsnog
- 53:42Speaker 18: zich regerig kan houden... met zijn eigen politieke, nou ja,
- 53:46Speaker 18: strubbelingen over de woningmarkt.
- 53:48Speaker 4: Ja, want de echte hoofdpersoon van de afgelopen dagen... dat
- 53:51Speaker 4: is helemaal geen staatshoofd, dat is een 87-jarige oude vrouw...
- 53:54Speaker 4: die uit haar huurwoninkje moet, of moest, kan ik beter zeggen. Ja, moest.
- 53:58Speaker 18: Ja, het moest. Dat is echt wel een schrijnend verhaal. Inderdaad,
- 54:02Speaker 18: 87-jarige vrouw. Marie Karmeng heette ze. Die woont al 70
- 54:06Speaker 18: jaar in een appartement in het centrum van Madrid. Betaalt
- 54:11Speaker 18: een zogenaamde oude huur. Dat zijn contracten die voor 1985
- 54:15Speaker 18: zijn afgesloten... en eigenlijk voor onbepaalde tijd golden. De nieuwe eigenaar,
- 54:19Speaker 18: een commercieel bedrijf, die zei... dat geldt niet meer. Rechter
- 54:23Speaker 18: heeft gezegd, u heeft gelijk. En inmiddels is die huur van...
- 54:27Speaker 18: Een paar honderd euro per maand verhoogd naar vijftienhonderd. Terwijl
- 54:30Speaker 18: die vrouw nog geen dertienhonderd euro per maand pensioen krijgt.
- 54:33Speaker 18: Of iets dergelijks. Vandaag is besloten dat zij haar advocaten
- 54:39Speaker 18: en dit commerciële bedrijf hebben afgesproken. Oké, je mag terug.
- 54:42Speaker 18: Je mag daar de komende jaren blijven zitten. En we
- 54:45Speaker 18: maken afspraken. Of ze erop ingaat, ik denk het wel.
- 54:48Speaker 18: Officieel is het nog niet bekend. Maar deze mevrouw, Marie Carmen,
- 54:51Speaker 18: is een soort van symbool geworden... voor een veel langer
- 54:54Speaker 18: al sluimerende frustratie over die woningmarkt hier. Maar gaan
- 54:58Speaker 4: met deze nieuwe ontwikkelingen in de zaken ook de protesten
- 55:02Speaker 4: wat liggen of niet?
- 55:04Speaker 18: Nou, de Spaanse tv zendt dit en de radio ongeveer
- 55:10Speaker 18: 24 uur per dag uit. Zojuist zeggen een aantal mensen
- 55:14Speaker 18: die op dat centrale plein in Madrid... Plaza Sol heet dat,
- 55:18Speaker 18: dat is vergelijkbaar met de Dam in Amsterdam... qua importantie ervan,
- 55:22Speaker 18: die zeggen voorlopig gaan we nog niet weg. Sanchez, de premier,
- 55:26Speaker 18: heeft inmiddels nu wel een politiek akkoord gesloten... met zijn coalitiepartner,
- 55:30Speaker 18: Sumar heet die partij... Maar die twee hebben geen meerderheid
- 55:35Speaker 18: in het parlement. Dus het is maar eventjes te vragen
- 55:37Speaker 18: of zijn plannen... om de huurmarkt, woningmarkt aan te pakken...
- 55:41Speaker 18: of die echt voldoende steun krijgen. En deze mensen op
- 55:44Speaker 18: die pleinen zeggen ook... ja, voorlopig zijn we nog niet weg.
- 55:46Speaker 18: Want dit is een veel langer, al dieper... een gaand probleem,
- 55:50Speaker 18: wat ook niet alleen in Madrid speelt... maar ook in
- 55:52Speaker 18: Barcelona en in veel grote andere steden... zijn ook al
- 55:57Speaker 18: vergelijkbare protesten zoals die in Madrid zijn ontstaan. Dus ik
- 56:02Speaker 18: denk dat dit nog wel even door ettert. Ondanks dat
- 56:05Speaker 18: er dus wel een akkoord in de maat lijkt te zijn.
- 56:07Speaker 4: En oh ja, daar kwam er ook nog een Franse
- 56:10Speaker 4: president op bezoek. Ja, die komt ook
- 56:12Speaker 18: nog langs. Wat hebben die dan te bespreken met
- 56:14Speaker 4: elkaar
- 56:15Speaker 18: Ja, nou, inhoudelijk gaat het natuurlijk om de standaard dingen...
- 56:18Speaker 18: als Europese samenwerking, defensie, daar moet je denken... Energiebeleid, Frankrijk
- 56:23Speaker 18: heeft natuurlijk enorme focus op die kernenergie. Spanje heeft veel
- 56:28Speaker 18: narek op de hernieuwbare energie, zon, wind, dat soort dingen. Migratie,
- 56:33Speaker 18: denk aan Marokko, Noord-Afrika, beide landen. Zowel Frankrijk als Spanje
- 56:37Speaker 18: hebben daar toch echt wel nauwe banden mee. De crisis
- 56:39Speaker 18: in Ceuta hebben we nog vers in het geheugen liggen.
- 56:42Speaker 18: Dus dat hele migratieverhaal speelt hier een rol. Maar uiteindelijk
- 56:46Speaker 18: willen ze natuurlijk ook wel die vriendschap... Die strategische samenwerking
- 56:51Speaker 18: ook wel bespreken. Voor elk wat wils. De vriendschap die
- 56:54Speaker 18: je terugziet
- 56:55Speaker 4: in drie officiële bezoeken in 120 jaar tijd. Ja, dat
- 56:57Speaker 18: is innerlijk. Je moet ergens
- 57:00Speaker 4: beginnen, Thomas. Jorn-Lucas, onze correspondent in Spanje. Dank je wel
- 57:06Speaker 4: Tijd om belangrijk zakelijk nieuws van dit moment door te nemen.
- 57:09Speaker 4: Samen met Kim Nooyes. Hij is voorzitter van de Vereniging
- 57:11Speaker 4: van Kleinschalige Reisorganisaties. En Koen Bender van Mercurius, Morgensperen en Beleggingspotjes.nl. Koen, goedemiddag. Goedemiddag.
- 57:18Speaker 4: Prospectus van Tropic, daar is het nodige over naar buiten gekomen.
- 57:22Speaker 4: En dat leest niet alleen maar lekker weg, denk ik
- 57:25Speaker 4: zo
- 57:25Speaker 19: Nee, daar komen toch wel een paar dingen naar voren.
- 57:30Speaker 19: Waarschuwingen vooral. Het volledige prospectus is nog niet gepubliceerd. Maar
- 57:37Speaker 19: Reuters heeft delen ingezien en andere media... En daar komen
- 57:40Speaker 19: toch wel hele aparte dingen uit naar voren. Er komen
- 57:45Speaker 19: klantconcentratierisico's uit naar voren. Twee klanten zijn goed voor 25
- 57:51Speaker 19: procent van de omzet... en de contracten zijn allemaal kortlopend.
- 57:54Speaker 19: Dus daar waarschuwen ze voor. Ze hebben een duizelwekkende 518
- 58:00Speaker 19: miljard op de planning staan... om in infrastructuur te analyseren.
- 58:04Speaker 19: Maar wat misschien wel het meest opvallende punt is... is
- 58:08Speaker 19: dat ze aangeven, ons product is niet volledig beheersbaar. En
- 58:13Speaker 19: wat ze daarmee bedoelen, is dat het kan negeren... de
- 58:18Speaker 19: opdracht om zichzelf uit te zetten. Dus je kan het
- 58:21Speaker 19: niet uitschakelen.
- 58:22Speaker 4: Dit is wel in lijn met de eerdere waarschuwing van
- 58:25Speaker 4: de topman... een paar weken geleden. En
- 58:30Speaker 19: nu ligt het dus ook vast in het prospectus. En
- 58:33Speaker 19: dat is aan de ene kant natuurlijk heel erg goed.
- 58:37Speaker 19: Een behoorlijk grote sectie, wel tachtig pagina's... ter vergelijking met SpaceX,
- 58:43Speaker 19: dat prospectus had... ongeveer 40 pagina's over risico's. Stonden ook
- 58:46Speaker 19: wel wilde dingen in. Stonden ook wilde dingen in, maar
- 58:49Speaker 19: dit is dubbel zo wild, so to say. Maar het
- 58:53Speaker 19: geeft ook aan dat de risico's van Entropic ook zijn...
- 58:59Speaker 19: dat het product misschien wel verboden gaat worden... of dat
- 59:03Speaker 19: er een hele belangrijke uitval kan zijn... Aansprakelijkheidsrisico's inzitten voor beleggers.
- 59:09Speaker 19: Dit is ook de plek om dat aan te geven, toch? Tuurlijk.
- 59:13Speaker 19: Maar hier staat het nu ook heel duidelijk zwart op wit.
- 59:17Speaker 19: Dit is niet meer te negeren. Het is het bedrijf
- 59:20Speaker 19: zelf dat voor die risico's waarschuwt voor beleggers. Dat dit
- 59:24Speaker 19: dus een heel serieuze zaak is. En niet... hoe zal
- 59:30Speaker 19: ik zeggen, heel apart, of misschien juist wel... de co-founder
- 59:35Speaker 19: van Entropic gaat een derde dag in het Witte Huis
- 59:38Speaker 19: eten met Trump... die er als de kippen bij zijn
- 59:41Speaker 19: was om alle risico's... die te maken hadden met dit
- 59:45Speaker 19: dossier weg te wuiven. Die had een
- 59:46Speaker 4: kans gehad natuurlijk in overleg met Xi... om toch statements
- 59:49Speaker 4: te maken, om het een en ander aan te kondigen.
- 59:51Speaker 4: Maar feitelijk is de afdrong daarvan toch... je krijgt de
- 59:54Speaker 4: ruimte om te maken wat je wil.
- 59:55Speaker 19: Ja, dus Trump zegt, het is allemaal akkoord, laat het
- 59:59Speaker 19: maar gaan. Terwijl Antropix zelf zegt, wij kunnen die risico's
- 1:00:03Speaker 19: op dit moment niet beheersen. Ook omdat, als we het
- 1:00:06Speaker 19: willen testen, het systeem herkent gewoon dat het een test
- 1:00:09Speaker 19: is en kan dat dus manipuleren, kan verkeerde informatie
- 1:00:14Speaker 4: OpenAI komt volgens mij, of is deze week gekomen met
- 1:00:16Speaker 4: een programma om ervoor te zorgen dat ook die AI-agents
- 1:00:19Speaker 4: een beetje in toom gehouden worden. Maar dat kun je
- 1:00:21Speaker 4: dus niet garanderen, althans je kan het niet zwart op
- 1:00:24Speaker 4: wit zetten in een pot
- 1:00:25Speaker 19: Dat is een van de risico's die er zijn en
- 1:00:27Speaker 19: die geven ze ook zelf aan. Wij kunnen wel heel
- 1:00:30Speaker 19: veel resources laten gaan naar het verhogen van de veiligheid
- 1:00:35Speaker 19: en die veiligheid verder op de agenda zetten, maar dat
- 1:00:38Speaker 19: gaat ten koste van de groei. En wie neemt het
- 1:00:41Speaker 19: dan over? Dus dat is een soort duivels dilemma dat
- 1:00:43Speaker 19: ze hebben tussen veiligheid en snelheid van de groei.
- 1:00:49Speaker 4: Kim, goedemiddag. Andere risico's van een totaal andere orde. Het
- 1:00:53Speaker 4: gaat over hart- en vaatziekten. Vooral vrouwen die hart- en
- 1:00:56Speaker 4: vaatziekten zouden kunnen krijgen. Want er zijn nogal wat verschillen.
- 1:01:00Speaker 4: En die zijn te lang genegeerd.
- 1:01:02Speaker 20: Dat klopt inderdaad. Vandaag is het 29 september. En is
- 1:01:05Speaker 20: door de Nederlandse Hartstichting uitgeroepen tot Dress Red Day. Toeval
- 1:01:10Speaker 20: wil dat ik vanochtend een rode broek aantrok. En later zag...
- 1:01:14Speaker 20: Dat is toeval. Dat was wel echt toeval, ja. Later
- 1:01:17Speaker 20: zag ik via LinkedIn een bericht. En ik dacht, dit
- 1:01:20Speaker 20: is een mooie boodschap. Want inderdaad, het meeste onderzoek wordt
- 1:01:23Speaker 20: bij mannen gedaan. Het is ook
- 1:01:25Speaker 4: veiliger te kunnen, wordt er dan ter verdediging achteraan gezegd.
- 1:01:29Speaker 20: Ja, maar er wordt toch nog te weinig onderzoek bij
- 1:01:32Speaker 20: vrouwen gedaan... waardoor het niet altijd makkelijk te herkennen is...
- 1:01:35Speaker 20: omdat er andere gevolgen zijn, oorzaken. En vandaar dus deze
- 1:01:42Speaker 20: dag
- 1:01:42Speaker 4: En de oproep zou dan zijn om meer vrouwelijke proefpersonen...
- 1:01:46Speaker 4: de oproep
- 1:01:47Speaker 20: van vandaag is... Meer onderzoek bij vrouwen.
- 1:01:53Speaker 4: Het heeft zelfs BNR gehaald, de landelijke
- 1:01:55Speaker 20: radio
- 1:01:55Speaker 4: Het is jouw verdienste. We gaan nog eventjes naar zaken
- 1:01:58Speaker 4: die mannen en vrouwen lekker zouden kunnen winnen, maar die
- 1:02:00Speaker 4: wel duurder zijn geworden. Chocola
- 1:02:01Speaker 19: cacao
- 1:02:02Speaker 4: En ook
- 1:02:03Speaker 19: niet al te goed zijn voor je gezondheid over het algemeen.
- 1:02:05Speaker 19: Vanaf heel puur
- 1:02:06Speaker 4: en een hoog percentage cacao. Er zijn mensen die beweren
- 1:02:09Speaker 4: dat dat heel gezond is
- 1:02:10Speaker 19: Nou, er komt nu een heel bitter chocoladebericht uit Zwitserland.
- 1:02:14Speaker 19: Sprungli en Liend, daar beursgenoteerd, die hebben aangegeven dat ze
- 1:02:19Speaker 19: hun volumedoelstellingen niet gaan halen. naar beneden moeten gaan bijstellen.
- 1:02:25Speaker 19: De groei is eruit. Ik moet ook wel zeggen,
- 1:02:27Speaker 4: als ik zo'n Lientreep... wel eens ergens in een schap
- 1:02:30Speaker 4: zie liggen... Het is premium. Dan denk ik, oké, we
- 1:02:34Speaker 4: kiezen toch
- 1:02:34Speaker 19: maar weer voor een schapje lager. Nou ja, dat is
- 1:02:37Speaker 19: ook exact. Je bent blijkbaar niet de enige, Thomas. Want
- 1:02:41Speaker 19: de bestellingen vielen allemaal een stuk lager uit. We hebben
- 1:02:44Speaker 19: natuurlijk een lange periode van verhoging van cacaoprijzen gehad. En
- 1:02:48Speaker 19: Sprungli en Lient konden hun... omzetgroei op peil houden... door
- 1:02:52Speaker 19: ook die prijzen vooral te verhogen. Niet zozeer het volume.
- 1:02:55Speaker 19: Dat begint ze nu een beetje op te breken. We
- 1:02:58Speaker 19: hebben een paar dingen die samenkomen. Met Pasen en met kerst...
- 1:03:02Speaker 19: is er minder chocola gegeten. Maar ook het warme weer...
- 1:03:05Speaker 19: dat we de afgelopen periode in Europa hebben gehad... heeft
- 1:03:07Speaker 19: ervoor gezorgd dat er gewoon minder chocola... Het smelt te makkelijk.
- 1:03:10Speaker 19: Het smelt te makkelijk. Ik denk dat dat wel meespeelt.
- 1:03:15Speaker 19: Dat geven ze in ieder geval zelf al aan. Dat
- 1:03:17Speaker 19: de ongekende hittegolf zijn parten heeft gespeeld. En niet alleen
- 1:03:21Speaker 19: de verkoop, ook logistieke processen zijn op dat moment moeilijker.
- 1:03:24Speaker 19: Want je moet het echt geconditioneerd vervoeren als het heel
- 1:03:28Speaker 4: warm is. Maar die cacaoprijzen, ik volg dat niet op dagbasis...
- 1:03:31Speaker 4: maar ik weet wel dat ik hier meerdere gesprekken over
- 1:03:33Speaker 4: cacaoprijzen heb gehad. Nou, dat schommelt ook. Ze beginnen weer
- 1:03:37Speaker 4: te dalen. Ze beginnen weer te dalen. En het is
- 1:03:39Speaker 4: ook maar net welk contract je hebt afgesloten. Je hoeft
- 1:03:41Speaker 4: niet per se op de piek van de markt te kopen...
- 1:03:44Speaker 4: Je hebt bepaalde termijnen.
- 1:03:45Speaker 19: Thomas, scherp als altijd. Je hebt ze weer gelijk. Inmiddels
- 1:03:48Speaker 19: begint die cacaoprijs te bedalen. En dat is ook de
- 1:03:50Speaker 19: reden waarom Sprungly zegt... de winsten kunnen we wel op
- 1:03:53Speaker 19: pijl houden. De marges worden wat beter. Maar toch is
- 1:03:58Speaker 19: het voor beleggers wel een signaal... dat blijkbaar het plafond
- 1:04:01Speaker 19: van prijsverhogingen... de prijselasticiteit van cacao... zelfs als het buigzamer
- 1:04:07Speaker 19: wordt met het warme weer... is
- 1:04:09Speaker 4: bereikt. We hebben het hier ook wel eens gehad... toch
- 1:04:11Speaker 4: nog even een brugje verder... over de invloed van afslankmedicatie...
- 1:04:16Speaker 4: op ongezond eten, ongezond
- 1:04:18Speaker 19: drinken. Zou het ook kunnen
- 1:04:19Speaker 4: zijn
- 1:04:19Speaker 19: dat we het
- 1:04:20Speaker 4: niet per se... in de hitte hoeven te zoeken... maar
- 1:04:21Speaker 4: dat mensen simpelweg minder behoefte hebben aan... Dit soort versnaperingen
- 1:04:25Speaker 19: Ook dat kan zeer wel van invloed zijn. Het wordt
- 1:04:29Speaker 19: doorsprongelijk niet apart genoemd als reden. Want het zou best
- 1:04:34Speaker 19: kunnen zijn dat men zegt... als we dan chocola eten,
- 1:04:37Speaker 19: dan willen we ook die premium brand... en niet het
- 1:04:40Speaker 19: schapje lager proberen. Maar in combinatie met Red Dress Day,
- 1:04:46Speaker 19: letten op je gezondheid... daarin staat chocola ook niet bovenaan
- 1:04:49Speaker 19: de lijst. Alhoewel... Waar begon je het gesprek ook alweer mee?
- 1:04:52Speaker 19: Ik
- 1:04:52Speaker 4: denk dat er hele pure chocola is. Ja, dat is
- 1:04:55Speaker 4: een soort vitamine C. Nou, laten we
- 1:04:56Speaker 19: daar dan voor
- 1:04:57Speaker 4: blijven gaan. Jij en chocola, praat jij er meer over
- 1:05:00Speaker 4: dan dat je het eet of
- 1:05:01Speaker 19: niet? Nee, als ik mijn weerstand voor lekkernijen en discipline daarin...
- 1:05:08Speaker 19: wat aan de lagere kant is, dan mag ik graag
- 1:05:10Speaker 19: een stukje chocola. En ja, sprongli, dat is toch wel
- 1:05:14Speaker 19: Oef, oef.
- 1:05:16Speaker 4: Koen Bender van Mercurius Vermogensbeer. Jij
- 1:05:19Speaker 20: ook? Ik kies vaker voor Belgische chocola. Je tongval doet dat.
- 1:05:25Speaker 20: Maar ik moet zeggen, de lintchocola met de appelsien of
- 1:05:29Speaker 20: de sinaasappelsmaak
- 1:05:31Speaker 4: vind
- 1:05:32Speaker 20: ik wel echt heel lekker. Dan
- 1:05:34Speaker 4: had ik al Mercurius Vermogensbeer aan beleggingspotjes.nl gezegd nee. Dan
- 1:05:37Speaker 4: bij deze. Ik kijk nog even naar de stand van
- 1:05:39Speaker 4: de AEX en ik zie zeventiende van een procent. Straks,
- 1:05:48Speaker 4: welke bestemmingen zijn populair... en welke reizen worden nu minder geboekt...
- 1:05:52Speaker 4: dat ze meteen in BNR Zaken doen
- 1:05:54Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt... door Numbers en Atradius. Atradius.
- 1:06:00Speaker 1: Verzekerd van betaling.
- 1:06:17Speaker 2: De top van Nederland
- 1:06:21Speaker 4: Voor een reis die net even anders is... moet je
- 1:06:23Speaker 4: bij de leden van de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties zijn.
- 1:06:28Speaker 4: Van specifieke Egypte-reizen tot meditatietrips. Er is voor ieder wat wils.
- 1:06:32Speaker 4: Maar hoe boksen kleinere reisorganisaties op... tegen hun grotere concurrenten,
- 1:06:37Speaker 4: tegen AI-agents? Ik ga het allemaal vragen aan Kim Noyes...
- 1:06:40Speaker 4: de voorzitter van de Vereniging van Kleine Reisorganisaties. Welkom.
- 1:06:43Speaker 20: Dank je wel.
- 1:06:44Speaker 4: Wat was jouw laatste trip?
- 1:06:46Speaker 20: Mijn laatste trip was een reis deze zomer met het
- 1:06:49Speaker 20: gezin naar Zuid-Afrika in Mozambique. Met een auto, met een daktent.
- 1:06:55Speaker 4: En had je die zelf uitgestippeld? Of een van jouw collega's?
- 1:06:58Speaker 20: Ja, klopt. Die had ik zelf uitgestippeld. Want naast voorzitter
- 1:07:01Speaker 20: ben ik ook reisondernemer. En had ik hem helemaal zelf
- 1:07:05Speaker 20: mogen uitstippelen
- 1:07:07Speaker 4: En had je met de kennis van nu iets anders
- 1:07:10Speaker 4: willen doen? Of was het precies zoals jij had verwacht?
- 1:07:13Speaker 20: Nee, het was een onontgonnen gebied Mozambique voor mij. Dus
- 1:07:17Speaker 20: ik heb wel een paar foutjes gemaakt. Maar dat heeft
- 1:07:21Speaker 20: ook weer zijn charmes.
- 1:07:22Speaker 4: Leg
- 1:07:22Speaker 20: je
- 1:07:22Speaker 4: het ook aan je klanten uit? Dat is de charme
- 1:07:25Speaker 4: van een foutje
- 1:07:26Speaker 20: Jazeker, dat is natuurlijk ook het mooie van het reizen.
- 1:07:30Speaker 20: Dat niet altijd alles loopt zoals gepland. Zeker wellicht in Afrika.
- 1:07:35Speaker 20: En daarvoor heb je ook een dosis flexibiliteit nodig. Zodat
- 1:07:39Speaker 20: je er veel meer van kan genieten.
- 1:07:41Speaker 4: Ik kwam op jouw LinkedIn-pagina ook een kort verslag tegen...
- 1:07:44Speaker 4: van een reis naar Oeganda. Klopt. Dat ligt te dicht
- 1:07:47Speaker 4: in de buurt van Congo. En daar is Ebola geconstateerd. Ja.
- 1:07:52Speaker 4: Is dat dan voor jou blijkbaar geen reden om niet
- 1:07:55Speaker 4: te gaan? Maar ik kan me voorstellen voor het wat
- 1:07:57Speaker 4: grotere publiek... dat jullie toch ook proberen te bedienen. De
- 1:07:59Speaker 4: mensen die eventueel interesse hebben. Dat dat... een reden is
- 1:08:03Speaker 4: om het een jaartje uit te stellen.
- 1:08:05Speaker 20: Jazeker, dat is het jammer genoeg wel. Ik was in
- 1:08:08Speaker 20: Oeganda toen het nieuws bekend werd van de ebola-gevallen... die
- 1:08:13Speaker 20: in Congo werden geconstateerd en naar Entebbe gingen... Maar wat
- 1:08:18Speaker 20: je merkt is dat een land als Oeganda hier dusdanig
- 1:08:21Speaker 20: goed op is voorbereid, het niet de eerste keer is,
- 1:08:24Speaker 20: dus meteen de nodige voorzorgmaatregelen neemt. En het fijne was
- 1:08:29Speaker 20: dat ik het daar kon ervaren en ik heb mij
- 1:08:31Speaker 20: geen moment onveilig gevoeld. Maar het lastige is dat het
- 1:08:35Speaker 20: hier heel groot in de media... heel zorgwekkend wordt neergezet.
- 1:08:39Speaker 20: Zodat eigenlijk maakte dat ik meer berichtjes van het thuisfront kreeg...
- 1:08:43Speaker 20: die heel ongerust waren, dan ik of mijn meester.
- 1:08:45Speaker 4: Maar meent jij, kijkend naar wat er misschien in jouw
- 1:08:48Speaker 4: eigen bedrijven gebeurt... of bij leden van de club, of
- 1:08:52Speaker 4: er de afgelopen maanden... überhaupt nog reizigen boek zijn naar
- 1:08:55Speaker 4: dit soort landen? Naar Oeganda bijvoorbeeld? Of dat dan de
- 1:08:58Speaker 4: zorg de overhand neemt?
- 1:08:59Speaker 20: Nee. dan neemt de zorg zeker de overhand. Maar dat
- 1:09:02Speaker 20: is het voordeel van onze leren. Het zijn kleinschalige reisspecialisten...
- 1:09:05Speaker 20: die eigenlijk altijd in contact staan met de klant. Dus
- 1:09:10Speaker 20: zij kunnen makkelijk bellen, ze kunnen de situatie uitleggen. En
- 1:09:13Speaker 20: zij gaan met de reizigers in gesprek. Als het
- 1:09:16Speaker 2: niet goed voelt...
- 1:09:18Speaker 20: Niet allemaal. Dan gaat het alsof als zij zich daar
- 1:09:22Speaker 20: toch goed bij voelen, durven ze het wel aan. Als
- 1:09:25Speaker 20: zij zich niet goed voelen, dan wordt er gekeken naar
- 1:09:27Speaker 20: een oplossing. Dat kan zijn de reis uitstellen naar een
- 1:09:30Speaker 20: jaartje later. Of misschien een andere bestemming die wel beter aanvoelt.
- 1:09:35Speaker 20: Dus dat hangt echt af van de situatie.
- 1:09:37Speaker 4: Bestemming die bij heel veel mensen ongetwijfeld wel ooit een
- 1:09:40Speaker 4: keer in een top 5 heeft gestaan is Amerika. Dat
- 1:09:42Speaker 4: moeten we toch een keer gezien hebben. Daar wordt nu
- 1:09:44Speaker 4: een grote campagne voor gevoerd om Amerika te blijven ontdekken.
- 1:09:48Speaker 4: Ook al is daar ook veel publiciteit over en niet
- 1:09:50Speaker 4: altijd in de positieve zin des woords. Begrijp je dat
- 1:09:53Speaker 4: er volop de trom wordt geslagen?
- 1:09:55Speaker 20: Ja, wat je ziet is dat een aantal mensen... of
- 1:09:58Speaker 20: toch veel mensen nu hun plannen voor Amerika uitstellen. En
- 1:10:03Speaker 20: dus die reis nu niet willen maken. Terwijl het eigenlijk
- 1:10:06Speaker 20: ook weer een gemiste kans is. Want er is veel
- 1:10:09Speaker 20: minder vraag. Dus dat betekent dat campers, autohuur en dergelijke...
- 1:10:14Speaker 20: veel goedkoper is op dit moment. Het is eigenlijk het
- 1:10:16Speaker 20: ideale moment. Het zijn ook minder reizigers, minder toeristen. Dus
- 1:10:20Speaker 20: je hebt verschillende locaties. Die hoef je niet te delen
- 1:10:23Speaker 20: met iedereen.
- 1:10:23Speaker 4: Wanneer zeg jij... toch echt niet doen? Kijk je dan
- 1:10:26Speaker 4: naar wat het ministerie van Buitenlandse Zaken aanraadt... of zijn
- 1:10:29Speaker 4: er andere factoren, elementen die net zo belangrijk zijn
- 1:10:33Speaker 20: Het ministerie van Buitenlandse Zaken met de reisadviezen... zijn zeker
- 1:10:36Speaker 20: voor ons een heel belangrijke bron. Dus vanaf het moment
- 1:10:40Speaker 20: dat het reisadvies verandert... kijken we daarnaar, nemen we dat serieus...
- 1:10:43Speaker 20: en gaan we in gesprek met onze reizigers... En dan
- 1:10:46Speaker 20: moet je ook bepaalde bestemmingen niet aanbieden. Kijk, we hebben
- 1:10:49Speaker 20: bijvoorbeeld een aantal leden die bieden... of die boden, moet
- 1:10:53Speaker 20: ik zeggen, reizen aan... waarbij je reist met de Trans-Siberische Express. Nou,
- 1:10:56Speaker 20: die zijn al een paar jaar niet door kunnen gaan.
- 1:10:58Speaker 4: Ja, maar dat is zo evident dat dat niet eens
- 1:11:01Speaker 4: op tafel hoeft te liggen, toch? Dat doe
- 1:11:02Speaker 20: je niet meer. Nee, dat doe je nu niet.
- 1:11:04Speaker 4: Dus zou je kunnen zeggen, dan ga je het voor
- 1:11:06Speaker 4: een belangrijk deel dichter bij huis zoeken. Gebeurt dat eigenlijk?
- 1:11:08Speaker 4: Dat jullie leden ook echt actief vakanties aanbieden, trips aanbieden
- 1:11:11Speaker 4: in eigen land?
- 1:11:12Speaker 20: Of is dat niet
- 1:11:13Speaker 4: avontuurlijk genoeg?
- 1:11:14Speaker 20: Nee, dat is absoluut avontuurlijk. Sterker nog, we hebben maar
- 1:11:17Speaker 20: liefst 124 leden die Nederland aanbieden als een bestemming. En
- 1:11:22Speaker 20: ook ik zelf heb een reisorganisatie die daarbij avontuurlijke wandelreizen
- 1:11:27Speaker 20: in Nederland en buurlanden aanbiedt
- 1:11:29Speaker 4: Btw-applogies van 9 naar 21 procent
- 1:11:32Speaker 20: Vreselijk. En dat merk je zeker in Limburg, in de grensstreken...
- 1:11:37Speaker 20: hebben de Nederlandse accommodatieaanbieders het heel zwaar. Want voor een
- 1:11:44Speaker 20: paar honderd meter verder ben je de grens over. En
- 1:11:46Speaker 20: als je ziet dat in België het btw-tarief 12 procent is...
- 1:11:51Speaker 20: en in Duitsland 7 procent, dan is die keuze snel gewaard.
- 1:11:55Speaker 20: Waar is dit
- 1:11:55Speaker 4: instrument nu precies voor ingezet? Want het is genoemd in
- 1:11:58Speaker 4: de context van het tegengaan van massatourisme. Er zijn ook
- 1:12:01Speaker 4: mensen die zeggen... bespaar me de verklaring, het is gewoon
- 1:12:04Speaker 4: een makkelijke manier om belasting te heffen. Wat denk jij
- 1:12:07Speaker 4: dat het is
- 1:12:09Speaker 20: Ja, ik ga dan toch eerder naar het laatste neigen.
- 1:12:13Speaker 4: En jij ziet meteen in je eigen bedrijf dat de
- 1:12:15Speaker 4: klappen daar zijn.
- 1:12:16Speaker 20: Ja, je ziet dat inderdaad. Dus je ziet inderdaad dat
- 1:12:19Speaker 20: mensen veel minder... overnachten in Nederland. Wat je wel ziet
- 1:12:28Speaker 20: is dat bijvoorbeeld... er stond vandaag een artikel in De Telegraaf...
- 1:12:32Speaker 20: dat er wel veel gekampeerd wordt, maar dat de accommodaties...
- 1:12:36Speaker 20: waar dus die B2-heffing is, dat die het zwaar te
- 1:12:39Speaker 20: lijden heeft. En
- 1:12:39Speaker 4: dan hebben we ook nog, dat kan van gemeente tot gemeente...
- 1:12:42Speaker 4: verschillende toeristenbelasting. Absoluut. Grote magneet natuurlijk voor binnen... buitenlandse toeristen
- 1:12:47Speaker 4: is Amsterdam. Daar heeft de coalitie ook de nodige plannen
- 1:12:51Speaker 4: om die toeristenbelasting de hoogte in te laten stijgen naar 20%
- 1:12:54Speaker 4: in 2031. Daar geldt natuurlijk wel dat zij af willen
- 1:12:58Speaker 4: rekenen met massale toeristenstromen. Heb je daar in die context
- 1:13:02Speaker 4: wat meer begrip voor?
- 1:13:05Speaker 20: Nou, Amsterdam is een van de bestemmingen die niet zo
- 1:13:08Speaker 20: vaak door onze leden wordt aangeboden. Omdat, wat we eigenlijk
- 1:13:11Speaker 20: al zeggen, we gaan echt voor de niches en we
- 1:13:13Speaker 20: gaan echt voor het specialistische reizen. We zien ook dat
- 1:13:16Speaker 20: vele Nederlanders die op reis gaan in Nederland niet per
- 1:13:20Speaker 20: se op zoek zijn naar een citytrip. Maar eerder vaak
- 1:13:23Speaker 20: de natuur uitkiezen
- 1:13:25Speaker 4: Dus geen standpunt.
- 1:13:26Speaker 20: Nee
- 1:13:26Speaker 4: Je woont alleen in Amsterdam.
- 1:13:27Speaker 20: Ik woon in Amsterdam.
- 1:13:28Speaker 4: Dus je hebt er toch iets mee te maken. Jazeker.
- 1:13:30Speaker 4: Heb je liever meer of minder toeristen?
- 1:13:34Speaker 20: Van mij mogen de toeristen wel iets meer gespreid zijn
- 1:13:38Speaker 4: Heel voorzichtig. Ja, toch? En dan kunnen ze heel avontuurlijk
- 1:13:41Speaker 4: andere plekken
- 1:13:42Speaker 20: in Nederland ontdekken. En hoe
- 1:13:43Speaker 4: kunnen ze nou aan een goede trip komen?
- 1:13:45Speaker 20: Nou, er is maar één website voor
- 1:13:48Speaker 4: Overigens, over het ledenbestand en ook over jouw eigen bedrijven.
- 1:13:53Speaker 4: Ik ben niet eens volledig, maar ik kwam er al
- 1:13:54Speaker 4: drie tegen.
- 1:13:55Speaker 20: Ja, klopt. Is
- 1:13:56Speaker 4: dat uitzonderlijk? Of zijn er heel veel mensen die op
- 1:14:00Speaker 4: meerdere borden schakelen... omdat ze op die manier
- 1:14:02Speaker 20: Nee, we hebben een aantal leden die verschillende reisorganisaties hebben...
- 1:14:05Speaker 20: maar het is niet de hoofdmoot. Dus ja, ik zag
- 1:14:10Speaker 20: een kans. Dus ik ben voor mezelf begonnen in 2015.
- 1:14:13Speaker 20: Ik doe maatwerkreizen, Azië en Afrika. Maar 2020, covid, konden
- 1:14:19Speaker 20: we niet reizen. Vervelende periode voor de hele branche. En
- 1:14:23Speaker 20: toen zag ik wel een mooie kans om reizen te
- 1:14:26Speaker 20: gaan ontwikkelen... samen met een andere collega. Dicht bij huis.
- 1:14:30Speaker 4: Ik dacht, en misschien heeft dat ook te maken met
- 1:14:32Speaker 4: de aard van jullie vereniging. Het gaat om kleinschalige reisorganisaties.
- 1:14:36Speaker 4: Je moet hopen dat je met verschillende bedrijven genoeg bij
- 1:14:40Speaker 4: elkaar kunt scharrelen. Expeditie Europa, reisbrigade, avontuur dichtbij. En dan
- 1:14:46Speaker 4: ook nog voorzitter zijn van de club. Of je hebt
- 1:14:48Speaker 4: een gigantische werkweek. Of je houdt ontzettend van je werk.
- 1:14:51Speaker 4: Of je moet op deze manier de eindjes bij elkaar knopen.
- 1:14:55Speaker 20: Ja, ik denk dan toch een combinatie van één en twee.
- 1:14:58Speaker 20: Ik werk graag, ik onderneem heel graag. Ik denk wel
- 1:15:02Speaker 20: dat ik een echte ondernemer ben. En ik zie kansen
- 1:15:07Speaker 20: en dan wil ik ze toch graag gaan benutten. Dus dat.
- 1:15:11Speaker 20: Maar dat klopt wel, onze reisspecialisten... een groot aantal doet
- 1:15:16Speaker 20: het al in bijberoep. Een aantal ook in hoofdberoep. Dus ja,
- 1:15:21Speaker 20: we zijn... bewust allemaal, of toch de meeste, zijn eenmanszaken
- 1:15:27Speaker 4: Want kleinschaligheid is misschien toch geen doel op zich. Stel
- 1:15:31Speaker 4: je nu voor dat je per ongeluk succes hebt... en
- 1:15:33Speaker 4: je wordt van kleinschalig grootschalig... dan heb je het als
- 1:15:35Speaker 4: ondernemer toch ook goed gedaan
- 1:15:36Speaker 20: Nee, zeker. En dat is niet de manier waarop wij
- 1:15:39Speaker 20: de kleinschaligheid... in onze branchevereniging definiëren.
- 1:15:43Speaker 4: Er zit volgens mij wel een omzetgrens in,
- 1:15:44Speaker 20: toch? Er zit zeker een omzetgrens in. Maar de kleinschaligheid
- 1:15:47Speaker 20: slaat met name... op het toerisme wat het tegenovergestelde is
- 1:15:52Speaker 20: van het massatoerisme. Maar er zit, en dat klopt... Als
- 1:15:54Speaker 20: je
- 1:15:54Speaker 4: meer dan 2,5 miljoen omzet realiseert... dan
- 1:15:56Speaker 20: ben je geen
- 1:15:57Speaker 4: kleinschalige
- 1:15:57Speaker 20: reisorganisatie meer. Nee, dat klopt. En dan is er gelukkig
- 1:16:00Speaker 20: nog een andere branchevereniging in de reiswereld... waar wij denken
- 1:16:05Speaker 20: dat je dan beter terecht kunt. Omdat je gewoon te
- 1:16:07Speaker 20: maken hebt met andere vraagstukken.
- 1:16:09Speaker 4: Ja, die grotere reisorganisaties, kan ik me zo voorstellen, die
- 1:16:12Speaker 4: hebben wel een mooie onderhandelingspositie als het gaat om accommodaties,
- 1:16:16Speaker 4: contact met luchtvaartmaatschappijen. Die hebben echt leverage, die kunnen iets meebrengen.
- 1:16:22Speaker 4: Kan dat ook als je een kleinschalige reisorganisatie bent?
- 1:16:26Speaker 20: Minder op dat vlak. Dus minder met de grote internationale hotelketens.
- 1:16:30Speaker 20: Minder met de luchtvaartmaatschappij. Maar dat is ook niet waar
- 1:16:33Speaker 20: onze specialisten zich in specialiseren. Zij bieden reizen aan in gebieden...
- 1:16:39Speaker 20: waar zij vaak al meer dan tientallen jaren komen. Dus
- 1:16:42Speaker 20: zij kennen ook gewoon de hele kleinschalige guesthouses... die niet
- 1:16:45Speaker 20: verbonden zijn aan een internationale keten. En ze hebben daar
- 1:16:49Speaker 20: gewoon mooie afspraken mee. En zij zijn ook bereid om
- 1:16:52Speaker 20: daar gewoon een fair bedrag voor te bedalen.
- 1:16:55Speaker 4: En waarom zou je als kleinschalige reisorganisatie... lid worden van
- 1:16:59Speaker 4: een club met andere kleinschalige reisorganisaties? Zitten daar ook bepaalde
- 1:17:03Speaker 4: garantiefondsen bij... waar je dan gebruik van kunt maken? Of
- 1:17:06Speaker 4: de zekerheid dat als het met jou minder gaat... dat
- 1:17:07Speaker 4: er een soort solidariteit bestaat? Ik vraag het maar.
- 1:17:11Speaker 20: Goeie vraag. Ten eerste is elke reisorganisatie in Nederland verplicht
- 1:17:15Speaker 20: om een garantieregeling te hebben. Dus dat heeft niks te
- 1:17:19Speaker 20: maken met de branchevereniging. Dat ben je sowieso verplicht. Als
- 1:17:22Speaker 20: je bij ons aangesloten wil worden, dan heb je daar
- 1:17:25Speaker 20: ook nog een aansprakelijkheidsverzekering bij nodig. En algemene reisvoorwaarden. Het
- 1:17:32Speaker 20: voordeel om aangesloten te zijn, is dat wij eigenlijk onze
- 1:17:35Speaker 20: kennis delen. Wij informeren onze leden. En we hebben een
- 1:17:38Speaker 20: heel netwerk. We hebben 550 leden. En het is veel makkelijker,
- 1:17:43Speaker 20: want de meeste mensen zitten toch thuis. De meeste leden
- 1:17:46Speaker 20: zitten toch thuis aan de keukentafel of op het zolder.
- 1:17:48Speaker 20: En komen wat minder... Het kantoor
- 1:17:50Speaker 4: komen er niet aan te pas
- 1:17:52Speaker 20: Minder. Je ziet dat vanaf
- 1:17:53Speaker 4: toch ook bij drie bedrijven.
- 1:17:55Speaker 20: Ik heb een kantoor. Mag je
- 1:17:56Speaker 4: toch wel één kantoor hebben?
- 1:17:57Speaker 20: Ik heb zeker één kantoor. Een heel mooi kantoor zelf
- 1:18:01Speaker 20: in Midwest, in Amsterdam. Maar dat komt ook omdat ik
- 1:18:06Speaker 20: personeel heb.
- 1:18:09Speaker 4: Maar dan zit je toch een beetje op het randje.
- 1:18:10Speaker 4: Dan zou je bijna lid kunnen worden van die andere club.
- 1:18:13Speaker 4: Moeten worden misschien zelfs wel.
- 1:18:15Speaker 20: Nee, dat is het voordeel
- 1:18:16Speaker 4: Dat de voorzitter te groot is om hier
- 1:18:18Speaker 20: voor te kunnen blijven. Gelukkig zijn het afzonderlijke reisorganisaties. Dus
- 1:18:22Speaker 20: je Dan?
- 1:18:28Speaker 4: Als je het zou optellen, kom je dan boven die omzetgrens?
- 1:18:32Speaker 20: Als ik het zou optellen, dan kom ik heel dicht
- 1:18:35Speaker 20: in de buurt van
- 1:18:37Speaker 4: die
- 1:18:37Speaker 20: grens
- 1:18:37Speaker 4: Maar omzet is natuurlijk nog niet per se een maatstaf
- 1:18:40Speaker 4: voor hoe gezond de organisatie zijn
- 1:18:43Speaker 20: de branche
- 1:18:43Speaker 4: is
- 1:18:43Speaker 20: Nee, want omzet zegt eigenlijk helemaal niet.
- 1:18:45Speaker 4: Dus hoe gezond is die branche
- 1:18:47Speaker 20: De reisbranche?
- 1:18:49Speaker 4: Met name dan jouw ledenbestand?
- 1:18:54Speaker 20: Het is moeilijk om dat in een veralgemeenheid te zeggen.
- 1:18:57Speaker 20: Want je ziet wel dat we ook veel starters hebben.
- 1:19:00Speaker 20: Dus mensen die net de reisbranche binnengaan. Dus die zijn
- 1:19:04Speaker 20: nog heel erg zoekend. Die moeten ook nog de juiste
- 1:19:07Speaker 20: klanten en reizigers vinden. Je ziet ook dat sommigen toch
- 1:19:11Speaker 20: een verkeerde keuze hebben gemaakt. Dat ze na twee, drie
- 1:19:13Speaker 20: jaar toch besluiten van... dit is toch niet hoe ik
- 1:19:16Speaker 20: het voor me zag. Dus ik vind het moeilijk om
- 1:19:19Speaker 20: daar echt... Maar je
- 1:19:22Speaker 4: kunt misschien wel zien... of jij aan het hoofd staat
- 1:19:25Speaker 4: van een groeiende organisatie... en dan niet alleen maar kijkt
- 1:19:27Speaker 4: naar de starters... die er misschien wel binnen twee, drie
- 1:19:29Speaker 4: jaar weer uitvallen. Of dat je ziet, er zijn toch
- 1:19:31Speaker 4: ook heel veel ondernemers... met al wat meer kilometers op
- 1:19:34Speaker 4: de teller, die toch besluiten... Kom je dat regelmatig tegen
- 1:19:39Speaker 20: We vragen jaarlijks enquêtes uit bij onze leden. En daar
- 1:19:43Speaker 20: is een van de vragen die elk jaar terugkomt... overweegt
- 1:19:46Speaker 20: u te stoppen. En wat is dan de reden? En
- 1:19:48Speaker 20: dan kunnen zij dus aangeven om met ons in gesprek
- 1:19:51Speaker 20: te gaan. En dan gaan we samen kijken naar oplossingen.
- 1:19:54Speaker 20: Is het misschien omdat de pensioenleeftijd is bereikt? Is het
- 1:19:57Speaker 20: misschien omdat de goesting weg is? De zin om te
- 1:19:59Speaker 20: blijven ondernemen? Als
- 1:20:00Speaker 4: je je pensioenleeftijd hebt bereikt... we komen zo meteen misschien
- 1:20:03Speaker 4: nog wel te spreken over vergrijzing... dan zou ik me
- 1:20:06Speaker 4: kunnen voorstellen dat als je een reisspecialist bent... dat jij
- 1:20:09Speaker 4: het bedrijf bent, dat jouw kennis en jouw contacten... in
- 1:20:12Speaker 4: een specifiek land of in een specifieke regio... dat dat
- 1:20:15Speaker 4: de meerwaarde is en dat het dus heel lastig is
- 1:20:17Speaker 4: om dat over te dragen.
- 1:20:18Speaker 20: Klopt, dat is ook zo. Dus dan stopt het. En
- 1:20:22Speaker 20: dat zie je ook wel bij veel van onze leden...
- 1:20:24Speaker 20: dat ze gewoon heel netjes alles afhandelen... de laatste reizigers
- 1:20:27Speaker 20: op reis sturen en dan zich afmelden bij de KVK.
- 1:20:30Speaker 20: Terwijl toch wat wij proberen binnen de branchevereniging... is toch
- 1:20:34Speaker 20: te kijken van ga ook eens op zoek naar andere oplossingen. Ja,
- 1:20:37Speaker 20: jij bent een specialist, jij hebt al die kennis... maar
- 1:20:39Speaker 20: misschien kun je al wel één, twee jaar voor je
- 1:20:42Speaker 20: overweegt te gaan stoppen... toch met een collega in gesprek
- 1:20:45Speaker 20: en kan dat weer verder. Want het is natuurlijk ook
- 1:20:47Speaker 20: voor de bestemming hartstikke zonde als dit stopt.
- 1:20:49Speaker 4: En die mensen die wel voor een goede moet beginnen...
- 1:20:52Speaker 4: maar na twee, drie jaar moeten constateren... dit wordt hem
- 1:20:54Speaker 4: toch niet. Hebben die een te romantisch beeld van reisondernemer zijn?
- 1:21:00Speaker 20: Sommigen wel, denk ik, ja
- 1:21:01Speaker 4: Wat is dat romantische beeld? Dat ze vooral zelf op
- 1:21:03Speaker 4: pad zijn
- 1:21:04Speaker 20: Ja, veel zelf reizen. Of dat reizigers heel gemakkelijk de
- 1:21:09Speaker 20: weg vinden naar hun reisorganisatie. Of een ervaring hebben gehad
- 1:21:14Speaker 20: die ze heel graag willen delen. Maar het verdere, de
- 1:21:18Speaker 20: marketing misschien wat minder goed op orde hebben
- 1:21:20Speaker 4: Hoe kom je nu als specialist in het adresseboekje van
- 1:21:22Speaker 4: een intermediair, van een reisadviseur? Want ik kan me voorstellen
- 1:21:25Speaker 4: dat het lastig is om inderdaad precies de weg te
- 1:21:28Speaker 4: wijzen naar jouw loket, naar jouw reisorganisatie. maar dat het
- 1:21:31Speaker 4: interessant is om te zeggen... ik doe het via een
- 1:21:34Speaker 4: tussenpersoon of een intermediair.
- 1:21:36Speaker 20: Er zijn een aantal van onze leden die inderdaad met reisadviseurs...
- 1:21:40Speaker 20: met zelfstandige reisadviseurs werken. Lang niet heel veel. Dat is
- 1:21:44Speaker 20: wel iets waar we binnen de branche mee aan het
- 1:21:46Speaker 20: werken zijn. Dat wij ons als VVKR bekender willen maken
- 1:21:50Speaker 20: bij de ZRA's. Bij die zelfstandige reisadviseurs.
- 1:21:53Speaker 4: Gaat inderdaad een deel van je commissie naartoe
- 1:21:54Speaker 20: En terecht. Maar de meeste van onze leden hebben wel
- 1:22:01Speaker 20: echt gewoon rechtstreeks contact met hun klanten. En dat gebeurt
- 1:22:06Speaker 20: voornamelijk via beurzen. Die toch nog wel bezocht worden. En
- 1:22:12Speaker 20: ook in de omgeving.
- 1:22:14Speaker 4: Klinkt alsof je er zelf ook van staat te kijken.
- 1:22:16Speaker 4: Dat er nog mensen naar een beurs
- 1:22:17Speaker 20: gaan. Nee, zeker. Je ziet wel natuurlijk dat het het
- 1:22:20Speaker 20: aantal bezoekers afneemt. Maar ik sta er zelf ook nog
- 1:22:24Speaker 4: En dat zijn dan de babyboomers die nog langskomen?
- 1:22:27Speaker 20: Het zijn voornamelijk babyboomers, maar toch ook wel wat jongeren inderdaad.
- 1:22:31Speaker 20: Je merkt toch ook wel dat jongeren steeds vaker de
- 1:22:34Speaker 20: weg naar de reisorganisatie vinden. En het niet per se
- 1:22:37Speaker 20: allemaal zelf willen regelen.
- 1:22:40Speaker 4: We gaan naar een dilemma, onvermijdelijk in dit gesprek.
- 1:22:44Speaker 2: Het dilemma.
- 1:22:45Speaker 4: AI is ook voor kleinschalige reisorganisaties een kans. Of ik
- 1:22:49Speaker 4: ben bang dat AI alle kleinschalige reisorganisaties met huid en
- 1:22:53Speaker 4: haar opeet
- 1:22:55Speaker 20: Nee, ik denk dat het een kans is.
- 1:22:58Speaker 4: En dan nu Kim Nooyen is voorzitter van de vereniging.
- 1:23:00Speaker 4: Wat je er echt van vindt
- 1:23:03Speaker 20: Nee, we gaan echt niet met haat en haar worden opgegeten.
- 1:23:06Speaker 20: Dat geloof ik niet. Het is wel absoluut een gamechanger.
- 1:23:10Speaker 20: Want dat zie je nu al. Je ziet nu al
- 1:23:12Speaker 20: dat je reisaanvragen krijgt die met co-pilot geschreven zijn. En
- 1:23:17Speaker 20: wat zie je dan? Hoe weet
- 1:23:18Speaker 4: je dat?
- 1:23:20Speaker 20: Nou, dat is makkelijk te herkennen in het lange epistel.
- 1:23:22Speaker 20: Vroeger kreeg je drie woorden. Ik wil naar Afrika. En
- 1:23:27Speaker 20: dan moest je nog vragen welk land in Afrika. Nu
- 1:23:30Speaker 20: krijg je een hele opzomming van allerlei plaatsen. Heb
- 1:23:33Speaker 4: je dan het idee dat jouw klanten ook echt beter
- 1:23:35Speaker 4: op de hoogte zijn? Of hebben ze het zo uitbesteed
- 1:23:38Speaker 4: aan co-pilot... dat ze feitelijk nog steeds niet weten wat
- 1:23:40Speaker 4: ze willen
- 1:23:41Speaker 20: Ja, dat laatste. Dus ze weten het eigenlijk nog steeds niet.
- 1:23:44Speaker 20: Ze hebben wat meer onderzoek gedaan. Maar eigenlijk zijn ze
- 1:23:48Speaker 20: nog steeds... Niet helemaal op de hoogte. En daarom hebben
- 1:23:51Speaker 20: ze ook behoefte aan een kleinschalige reisspecialist. Want ze willen
- 1:23:54Speaker 20: graag sparren. Ze willen graag samen die reis gaan samenstellen.
- 1:23:58Speaker 20: Om dan tot een mooie reis te komen. Maar ze
- 1:24:00Speaker 4: komen dus wel in een andere positie binnen.
- 1:24:03Speaker 20: Ze zeggen te
- 1:24:04Speaker 4: weten dat ze...
- 1:24:06Speaker 20: Ze hebben in ieder geval even gespart met hun co-pilot.
- 1:24:10Speaker 20: Daar is een heel verslag uitgekomen en dat wordt dan gemaild.
- 1:24:14Speaker 20: En lang niet iedereen, hoor, trouwens
- 1:24:16Speaker 4: Maar dit zijn de eerste schermutselingen. We hebben eerder deze
- 1:24:19Speaker 4: maand gezien dat... Meta is gekomen met een eigen AI-assistent. Die,
- 1:24:24Speaker 4: wordt gezegd, zelfstandig verzekeringen kan afsluiten... maar met iets meer
- 1:24:27Speaker 4: fantasie misschien toch ook wel zelf... op zoek gaat naar
- 1:24:29Speaker 4: de beste reis?
- 1:24:30Speaker 20: Zeker. Volgens mij is ook de eerste reisorganisatie die met
- 1:24:34Speaker 20: AI werkt... en helemaal je reis kan boeken, is ook
- 1:24:37Speaker 20: al live gegaan. Dus dat is er zeker. En er
- 1:24:40Speaker 20: zullen ook zeker mensen zijn die daar behoefte aan hebben.
- 1:24:42Speaker 20: Maar dat zijn niet de mensen die op zoek zijn...
- 1:24:44Speaker 20: naar een kleinschalige reisspecialist. Want die hoeven niet vooraan in
- 1:24:47Speaker 20: de TikTok-rij te staan. Die willen graag liever de rust opzoeken.
- 1:24:50Speaker 20: Graag de kleine plekjes, de authentieke ervaringen. Dat zijn de
- 1:24:55Speaker 20: mensen die eigenlijk bij een lid van ons terechtkomen. Dus
- 1:24:58Speaker 20: jij hoeft
- 1:24:58Speaker 4: niet te zeilen op de golf van een TikTok-hype. Maar
- 1:25:01Speaker 4: sta je ook wel eens ergens van te kijken dat
- 1:25:02Speaker 4: je denkt... waar komt dit nou een keer vandaan? Waarom
- 1:25:04Speaker 4: wil iedereen plotseling naar Namibië of naar Oeganda van mijn part?
- 1:25:08Speaker 4: Ben je nooit verrast?
- 1:25:10Speaker 20: Nee, je ziet wel dat er echt trends zijn. Dat
- 1:25:13Speaker 20: bijvoorbeeld Wie is de Mol was dit jaar de aflevering
- 1:25:16Speaker 20: in Tanzania. En je ziet ineens een hele grote stijging
- 1:25:20Speaker 20: in je Tanzania-aanvraag. Dus jij bent gewoon
- 1:25:22Speaker 4: vaste kijker van dat programma, beroepshalve.
- 1:25:25Speaker 20: Ja, beroepshalve inderdaad. Maar goed, dat vind ik verrassend. Want
- 1:25:31Speaker 20: ik zou liever dan naar de andere kant gaan. En
- 1:25:33Speaker 20: wat je wel ziet nu van welke trends populair zijn...
- 1:25:37Speaker 20: is bijvoorbeeld Japan, Korea zijn ontzettend
- 1:25:39Speaker 4: populair. Dan moet je allemaal nog wel kunnen betalen.
- 1:25:42Speaker 20: Het zijn ook zeer dure reizen, dat klopt inderdaad.
- 1:25:46Speaker 4: Maar er zitten mensen er wel voor over
- 1:25:47Speaker 20: Ja. En dan kun je dus beter, als je toch
- 1:25:50Speaker 20: van plan bent... om zo'n reis te gaan maken... dan
- 1:25:53Speaker 20: kun je beter ervoor zorgen dat je bij een specialist boekt...
- 1:25:56Speaker 20: die ook met kennis van zaken voor jou een mooi
- 1:25:58Speaker 20: programma uitstapt. Ik snap het, want dan
- 1:25:59Speaker 4: ga je naar een bijzondere bestemming. Tegelijkertijd kan ik me
- 1:26:02Speaker 4: ook voorstellen... er is veel geopolitieke onzekerheid. Prijzen zijn niet
- 1:26:05Speaker 4: altijd even stabiel. Is er nu aan de andere kant...
- 1:26:08Speaker 4: Ook meer behoefte aan zoiets als all inclusive of pakketreis.
- 1:26:12Speaker 4: Ik snap dat het heel ver weg is van wat
- 1:26:14Speaker 4: jij aanbiedt hoor.
- 1:26:16Speaker 20: Pakketreizen zijn sowieso erg belangrijk. En ik zou iedereen aanbevelen
- 1:26:21Speaker 20: om een reis te boeken bij een reisorganisatie. Want dan
- 1:26:24Speaker 20: ben je gewoon goed verzekerd. Ik sta
- 1:26:26Speaker 4: paf, toch die reisorganisatie, toch maar weer
- 1:26:29Speaker 20: eens langsgaan
- 1:26:30Speaker 4: En wat was nu, want daar zijn we helemaal niet
- 1:26:31Speaker 4: aan toegekomen, de kans. Met het oog op die nieuwe
- 1:26:34Speaker 4: technologie
- 1:26:36Speaker 20: De kans met AI is dat je heel veel van
- 1:26:41Speaker 20: je taken kan automatiseren. Zodat je zelf meer tijd hebt
- 1:26:45Speaker 20: aan de leuke dingen. Dat is het gesprek met de klant.
- 1:26:48Speaker 20: Zowel voor als na de reis. Daar kan je nu
- 1:26:52Speaker 20: veel meer je aandacht aan besteden. Wellicht heb je ook
- 1:26:55Speaker 20: meer tijd om nog meer ter plaatse te gaan. Om
- 1:26:58Speaker 20: al die kleine mooie ontdekte pareltjes
- 1:27:01Speaker 4: Jij bent van plan meer te gaan reizen?
- 1:27:03Speaker 20: Ik ben niet van plan om meer te gaan reizen.
- 1:27:06Speaker 20: Maar misschien heb je wel meer tijd om wat langer
- 1:27:08Speaker 20: te blijven
- 1:27:10Speaker 4: Kim Nooyens, kan hier absoluut niet langer blijven. Wat zit erop?
- 1:27:14Speaker 4: Voorzitter van de Vereniging van Kleinschalige Reisorganisaties. Dank voor je komst.
- 1:27:21Speaker 4: of andere leiders van dit moment. Bijvoorbeeld het gesprek met
- 1:27:23Speaker 4: Jos van Leeuwen van NBD Biblion... over het ondersteunen van bibliotheken...
- 1:27:28Speaker 4: en het speciaal samenstellen van pakketten voor christelijke scholen. Toch
- 1:27:31Speaker 4: niet zo'n goed idee. Abonneer je dan op de Top
- 1:27:33Speaker 4: van Nederland. Vind je alle afleveringen. Straks de prospectus van
- 1:27:40Speaker 4: Entropic is gelekt naar Reuters en de Financial Times. Genoeg
- 1:27:44Speaker 4: om over te praten met onze beursneurd in BNR Zaken
- 1:27:47Speaker 1: doen. BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers
- 1:27:50Speaker 1: en Atradius. Atradius, verzekerd van betaling. BNR Zaken doen wordt
- 1:27:57Speaker 1: mede mogelijk gemaakt door Atradius en Numbers. Numbers, de business
- 1:28:02Speaker 1: software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportages. Wil je weten
- 1:28:07Speaker 1: wat er speelt en of waarom?
- 1:28:09Speaker 2: In de BNR app
- 1:28:10Speaker 1: heb
- 1:28:10Speaker 2: je ook altijd en overal breaking news. Download de BNR
- 1:28:13Speaker 2: app en blijf
- 1:28:14Speaker 3: scherp.
- 1:28:17Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Zaken doen. Thomas van Zijl.
- 1:28:24Speaker 4: Laatste half uur van BNR Zaken doen. Tijd voor een
- 1:28:26Speaker 4: analyse van de financiële markten
- 1:28:29Speaker 2: De
- 1:28:30Speaker 4: AEX staat 18e van een procent in de plus op
- 1:28:33Speaker 4: 1124 punten. over echt belangrijke dingen hebben. Jochem, goedemiddag. Wat
- 1:28:39Speaker 4: zijn die belangrijke dingen?
- 1:28:40Speaker 8: Nou, die chippers trekken hem mooi omhoog wat dat betreft.
- 1:28:43Speaker 8: En ook dat zal wel liggen aan die uitgelegde prospectus
- 1:28:46Speaker 8: van Anthropic. Dan even wat serviceberichtjes. Eerst vanaf twee uur
- 1:28:50Speaker 8: smiddags gaat Arcadis digitaal uitleggen... waarom het het zelf lekker
- 1:28:53Speaker 8: gaat doen als moeder hen. Want wie een overnamebod afwijst,
- 1:28:56Speaker 8: die heeft er maar twee redenen voor. Bot was te
- 1:28:58Speaker 8: laag of wij hebben zelf betere plannen voor de aandeelhouders. Natuurlijk,
- 1:29:01Speaker 8: zo simpel is het nou helemaal. En die strategie is
- 1:29:04Speaker 8: eigenlijk al uitgelekt. Over een uur beginnen ze dat digitaal
- 1:29:07Speaker 8: uit te leggen, het bestuur dan. Maar het grootste nieuws
- 1:29:09Speaker 8: is duizend banenschrappen... en hogere marges beloven. Vraagt me wel
- 1:29:13Speaker 8: een beetje af, na twee jaar van tegenvallende resultaten... of
- 1:29:16Speaker 8: dat nou allemaal zo gaat helpen. Want dan beloven ze
- 1:29:18Speaker 8: mid-single-digit revenue growth. Oftewel, laten we hopen, 5%. Meer omzet
- 1:29:23Speaker 8: en een procentje meer marge... zoals de financieel directeur belooft.
- 1:29:26Speaker 8: Laat staan die mid-to-high teens... oftewel 15 tot 20 procent
- 1:29:30Speaker 8: operationele EBITDA-marge... terwijl je nu op de 14 zit... en
- 1:29:33Speaker 8: eigenlijk maar 100 basispuntjes erbij kan beloven. Ik
- 1:29:35Speaker 4: vroeg
- 1:29:35Speaker 8: Simon
- 1:29:36Speaker 4: van Veen, lid van onze beleggerspanel... waar zijn laatste transactie...
- 1:29:38Speaker 4: Die was toch in Arcades gestapt
- 1:29:40Speaker 8: Nou ja, kijk, ik kan ook wel, als je er
- 1:29:42Speaker 8: echt metriek op loslaat... kun je misschien als je dieper
- 1:29:44Speaker 8: de business in kijkt. Maar ik ben benieuwd naar zijn argumentatie.
- 1:29:46Speaker 8: En ik weet niet, laat ik het zo zeggen... of
- 1:29:48Speaker 8: Arcades beleggers hierdoor nou overtuigd worden... door wat er nu
- 1:29:51Speaker 8: allemaal gezegd wordt. Andere berichten? Maar dat zullen we zien.
- 1:29:53Speaker 8: Ander ding dat leuk opvalt is Shein. Dat betaalde functioneel
- 1:29:56Speaker 8: voor zijn eigen beursgang natuurlijk. Omdat het eigenlijk al die
- 1:29:58Speaker 8: vroege beleggers moest compenseren. We hadden gezien dat de waarderingen
- 1:30:02Speaker 8: op de private markt ook daalden. Nou, de winst ging
- 1:30:04Speaker 8: het eerste half jaar letterlijk door de helft. Vanwege hogere transportkosten, pakketbelasting,
- 1:30:08Speaker 8: meer concurrentie en alle andere onheil. Nou, ik denk dat
- 1:30:11Speaker 8: we niet heel vaak nog over Xi in gaan horen.
- 1:30:13Speaker 8: Want zo belangrijk is die notering in Hongkong allemaal niet.
- 1:30:16Speaker 8: Tot slot is het slechts presterende aandeel in de midcap
- 1:30:19Speaker 8: zijn topman kwijt. Dat is Fabrice Chouakui, als ik het
- 1:30:22Speaker 8: goed uitspreek. Die is per direct opgestapt vanwege conflict over
- 1:30:25Speaker 8: de strategie. Bij Farmer? Bij farming, ik wilde het net
- 1:30:28Speaker 8: gaan zeggen. Waardoor onze medicijnexploitant daar nu... met de commercieel
- 1:30:32Speaker 8: directeur en de financieel directeur... mag gaan proberen hoe het
- 1:30:34Speaker 8: werkt met twee co-CEO's. Want ik was nog niet zo
- 1:30:37Speaker 8: heel erg lang bezig
- 1:30:38Speaker 4: Nee. Die zijn ergens niet uitgekomen. Laten we het daar
- 1:30:40Speaker 4: maar vooralsnog op houden. Nee, zoveel is duidelijk. Anthropic gaat
- 1:30:47Speaker 4: over andere bedragen, gaat over andere dreigingen en kanten.
- 1:30:51Speaker 8: Ja, het is fantastisch. Maar wat mij het meeste stoort
- 1:30:53Speaker 8: bij het uitlekken van de prospectus van Anthropic, die nu
- 1:30:56Speaker 8: naar de Financial Times en Reuters is gegaan, is dat
- 1:30:58Speaker 8: ze het allemaal hebben over de cijfers van vorig jaar. Logisch,
- 1:31:00Speaker 8: dat is natuurlijk het nieuwtje wat erin zit. En dan
- 1:31:02Speaker 8: zeggen ze allemaal 42 miljard dollar verlies. Nou, 34 miljard
- 1:31:06Speaker 8: dollar verlies daarvan is een boekhoudkundig dingetje. Schrijven ze ook
- 1:31:09Speaker 8: netjes op hoor. Maar dat is dus helemaal niet zo
- 1:31:11Speaker 8: heel belangrijk. Want ik zou het vooral over de groei
- 1:31:13Speaker 8: van dit bedrijf hebben. En over het nieuws van dit jaar.
- 1:31:16Speaker 8: Want de reden dat je over Anthropic al dat maandomzetten bericht...
- 1:31:18Speaker 8: is natuurlijk gewoon heel simpel. Het gaat duizelingwekkend hard met
- 1:31:22Speaker 8: dit bedrijf. Dus dan zeggen ze, nadruk op aanloop verliezen.
- 1:31:26Speaker 8: Beetje over dat veiligheidsgeneuzel erbij. Met AI-baasjes die roepen, hou
- 1:31:29Speaker 8: me tegen. Alsof het een soort tokkies bij de voetbalwedstrijd zijn.
- 1:31:31Speaker 4: Geneuzels
- 1:31:32Speaker 8: Is ook een
- 1:31:32Speaker 4: kwalificatie
- 1:31:33Speaker 8: Ja, vind
- 1:31:33Speaker 4: ik
- 1:31:33Speaker 8: eigenlijk
- 1:31:34Speaker 4: wel. Je vindt het ook niet toedoen
- 1:31:35Speaker 8: Ja, nou ja, het is minder relevant dan de groei
- 1:31:37Speaker 8: van dit bedrijf. En die moeten we ook eens bespreken.
- 1:31:38Speaker 8: En ook hoe ze hun geld verdienen. Want dat is
- 1:31:40Speaker 8: wat beleggers heel veel uitmaakt voor die beursgangsten.
- 1:31:42Speaker 4: Natuurlijk gaan we hier verder dan de kranten koppen. Maar
- 1:31:44Speaker 4: ik heb zo ook gezien, dat gaat inderdaad over verliezen...
- 1:31:46Speaker 4: die toch nog wel wat hoger lagen dan... Werd aangenomen. Ja,
- 1:31:50Speaker 4: zal ik nog
- 1:31:50Speaker 8: wel even zo blijven. Ik had je dat alleen een
- 1:31:54Speaker 8: jaar geleden ook al kunnen vertellen. Dat is mijn hele punt.
- 1:31:56Speaker 8: Dus dat boekhoudkundige verlies aan de kant. Want dat ligt
- 1:31:58Speaker 8: aan conforteerbare obligaties. Die aandelen worden. Dat moet je boekhoudkundig
- 1:32:02Speaker 8: als verlies boeken. Maar je wil de cijfers leren lezen
- 1:32:05Speaker 8: als belegger. Dus dan moet je kijken. Waar verdienen ze
- 1:32:07Speaker 8: hun geld aan? Dus als je nou de laatste financieringsrondes.
- 1:32:10Speaker 8: De serie A. Documenten die kan je op de kop
- 1:32:12Speaker 8: tikken op het internet. En de laatste bronnen. Wall Street Journal, Fortune, Axios.
- 1:32:16Speaker 8: Anderen bij elkaar voegt. Dan zie je een bedrijf. Begin
- 1:32:19Speaker 8: vorig jaar zaten we aan de 1 miljard jaaromzet. 1
- 1:32:21Speaker 8: miljard dollar bij Anthropic. Piepkleinbedrijf, 60 miljard dollar waard. Januari 2025.
- 1:32:27Speaker 8: Dat bedrijfje is nu 965 miljard dollar waard. Gebaseerd op
- 1:32:30Speaker 8: een jaaromzet van 47 miljard. En dat is het laatste
- 1:32:33Speaker 8: half jaar. Dus we kruipen naar de 100 miljard dollar.
- 1:32:38Speaker 8: En die groei is alles. En waar die omzet uit
- 1:32:40Speaker 8: bestaat is ook belangrijk. 45% van de omzet van Anthropic...
- 1:32:44Speaker 8: is het verhuren van de Claude API aan developers en startups.
- 1:32:47Speaker 8: Je verhuurt dus gewoon je familie AI-modellen. Die betalen dan
- 1:32:50Speaker 8: per zoveel tokens. Daarna nog eens 35% ongeveer voor echt
- 1:32:54Speaker 8: grote zakelijke klanten. Dat zijn enterprise abonnementen. 10% is voor
- 1:32:57Speaker 8: de consument ongeveer. En dan heb je nog Claude Code.
- 1:32:59Speaker 8: Claude Code is nog een goed voorbeeld van die groei.
- 1:33:01Speaker 8: Want Claude Code is een heel goed voorbeeld van die groei.
- 1:33:04Speaker 8: Daarmee kan je natuurlijk softwareontwikkelaars in staat stellen programma's te maken.
- 1:33:08Speaker 8: Dat behaalde 1 miljard in jaaromzet in november vorig jaar.
- 1:33:12Speaker 8: Want je doet iedere keer keer 12 met de maand omzet.
- 1:33:14Speaker 8: Want anders hou je die groei niet bij met Anthropic.
- 1:33:16Speaker 8: Dat werd 2,5 miljard een jaar omzet in februari. 8
- 1:33:20Speaker 8: miljard in mei. En in augustus is het laatste nieuws.
- 1:33:22Speaker 8: Is het 15 miljard geworden. Kortom, een software productie. Dat
- 1:33:25Speaker 8: er eigenlijk halverwege vorig jaar nog niet eens was. Dat
- 1:33:29Speaker 8: doet nu 15 keer zoveel omzet. Als het hele bedrijf.
- 1:33:32Speaker 8: In de eerste maand van vorig jaar. Nou, dat soort
- 1:33:35Speaker 8: groei is vrij gestoord. En dan nog een puntje over
- 1:33:38Speaker 8: de zakelijke abonnementen. Want OpenAI heeft vanavond zijn Dev Day.
- 1:33:41Speaker 8: Daarin gaat men melden, wij hebben ook een agentje zoals
- 1:33:44Speaker 8: Muse van Meta. Daarin gaan ze heel veel gewauwel over
- 1:33:47Speaker 8: veiligheid melden, want dat moet in de laatste paar weken natuurlijk.
- 1:33:49Speaker 8: Hebben ze al gedaan natuurlijk. Hebben ze ook al gedaan.
- 1:33:51Speaker 8: Maar het grootste ding voor beleggers zal zijn, ja, kunt
- 1:33:53Speaker 8: u er zakelijke abonnementen van maken? Want 75% van de
- 1:33:56Speaker 8: omzet van Anthropic is zakelijke abonnementen. En bij OpenAI is
- 1:34:00Speaker 8: dat eigenlijk nagenoeg andersom. Dat zal een beetje verschillen, maar
- 1:34:03Speaker 8: eigenlijk nagenoeg andersom. Consumenten dus. Als dat niet lukt om
- 1:34:07Speaker 8: dat om te draaien op een gegeven moment... dan is
- 1:34:10Speaker 8: OpenAI hoe langer duurt toast. Omzet,
- 1:34:13Speaker 4: belangrijke maatstaf.
- 1:34:14Speaker 8: Kosten
- 1:34:14Speaker 4: heb je hier al eerder. eraan gehaald? Want dat moet
- 1:34:16Speaker 4: je toch nog ergens uitsmeren over welke termijn precies. Maar goed,
- 1:34:18Speaker 8: ze zijn er. Ja, dat is heel belangrijk. Want kijk,
- 1:34:21Speaker 8: daar gaan we allemaal in de media over blijven schrijven
- 1:34:22Speaker 8: de komende jaren met Anthropic. Anthropic zegt nu in de
- 1:34:25Speaker 8: prospectus dat ze voor hun cloudkosten bij Amazon, Google, Microsoft,
- 1:34:29Speaker 8: XCI en ook Broadcom en AMD voor de hardware nog
- 1:34:32Speaker 8: 518 miljard dollar uit gaan geven de komende tien jaar.
- 1:34:36Speaker 8: Dat is van 2026 tot 2036. Nou, daar staat niet
- 1:34:39Speaker 8: of dat puur voor training of inference is... wat nogal uitmaakt,
- 1:34:42Speaker 8: lopende kosten versus de aanvankelijke aanloopkosten. Maar je kan je
- 1:34:46Speaker 8: wel grof rekenen aan die omzetten natuurlijk. Want stel dat
- 1:34:48Speaker 8: we de 100 miljard een jaar omzet aantikken eind dit jaar...
- 1:34:51Speaker 8: en dat gaat nog verder groeien, dan zie je dat
- 1:34:53Speaker 8: die kosten... helemaal niet zo groot zijn als je ze
- 1:34:55Speaker 8: allemaal bij elkaar neemt. En het wordt heel belangrijk hoe
- 1:34:58Speaker 8: Anthropic dit verkoopt in die publieke prospecten straks. En hoe
- 1:35:01Speaker 8: beleggers dat gaan slikken. Want dat gaat bepalen hoe we
- 1:35:03Speaker 8: naar AI bedrijven kijken die de meest geavanceerde modellen maken
- 1:35:07Speaker 8: de komende jaren op de beurs. En het mooiste punt
- 1:35:10Speaker 8: wat je hierbij kan maken is, men zegt altijd, het
- 1:35:12Speaker 8: draaien inference zelf, dat heeft operationele marge van 50%. Dat
- 1:35:16Speaker 8: is gewoon ongekend cashen. Maar dat trainen, moedertje lief, wat
- 1:35:19Speaker 8: kost dat veel geld. En dus hopen we pas een
- 1:35:22Speaker 8: echte eerste vrije kaststroom te zien tegen 28, 29, 2030.
- 1:35:27Speaker 8: Maar dat is ook helemaal niet zo gek. Want Amazon, Uber, Spotify.
- 1:35:29Speaker 8: Er zijn zoveel bedrijven geweest met veel slechtere financiering. Die
- 1:35:32Speaker 8: hele grote aanloopverlies hebben gehad. Dus dat is het pad.
- 1:35:35Speaker 8: En dat is wat beleggers ook bij die IPO gaan zien. Doldwazengroei.
- 1:35:39Speaker 8: Gigantische kosten die steeds meer over die doldwazengroei moeten worden uitgesmeerd.
- 1:35:43Speaker 8: En dan de belofte dat er op een gegeven moment,
- 1:35:44Speaker 8: als alles staat, een vrije kaststroom uit gaat spuwen als
- 1:35:46Speaker 8: een geizer. Nou, daarom staat er 2 biljoen dollar voor
- 1:35:49Speaker 8: de waardering van dit bedrijf. Makkelijk 20 keer de omzet
- 1:35:52Speaker 8: bij het einde van het jaar. Als je dat even
- 1:35:53Speaker 8: afrondt op 100 miljard.
- 1:35:55Speaker 4: En dat is helemaal niet zo gek. Jochem Visser, onze
- 1:35:56Speaker 4: beursnerd van vandaag. Dank je wel. En voor meer nieuws
- 1:35:58Speaker 4: en inzicht over de financiële markt... abonneer je op de podcast.
- 1:36:03Speaker 2: Transport
- 1:36:04Speaker 4: en logistiek houden Nederland draaiende, maar hoe gaat de sector
- 1:36:07Speaker 4: om met personeelstekorten, verduurzaming, achterstallig onderhoud van de Nederlandse infrastructuur
- 1:36:13Speaker 4: en welke hoorders zijn er nog meer op de weg?
- 1:36:15Speaker 4: Antwoorden op deze en nog veel meer vragen hoor je
- 1:36:17Speaker 4: in Transportzaken, een serie gesprekken over transport en logistiek. Deze
- 1:36:21Speaker 4: keer over de opmars van de elektrische vrachtwagens. Shunie Nijenhuis
- 1:36:25Speaker 4: is de gast van Nijenhuis Truck Solutions in Transportzaken. Welkom. Dankjewel.
- 1:36:30Speaker 4: En laten we maar beginnen met de inzet... die jij
- 1:36:32Speaker 4: in ieder geval probeert over de bühne te brengen. Iemand
- 1:36:34Speaker 4: die nog kiest voor diesel, die gaat het verliezen.
- 1:36:37Speaker 21: Waarom? In transport is... misschien zullen andere sectoren dat ook klagen...
- 1:36:41Speaker 21: maar in wegtransport zijn de marges gewoon flinterdun. Dan heb
- 1:36:45Speaker 21: je het over een goed jaar... dan heb je het
- 1:36:46Speaker 21: over 2 à 3 procent marge over de omzet die
- 1:36:48Speaker 21: je draait... En dat betekent gewoon dat je altijd moet
- 1:36:51Speaker 21: kiezen voor de oplossing die het meest kostenvoordelig is. Omdat
- 1:36:54Speaker 21: je anders eruit wordt geconquereerd door je collega's. En dat
- 1:36:58Speaker 21: is wat er op dit moment aan de hand is
- 1:37:00Speaker 21: met elektrisch transport. Het wordt gewoon goedkoper dan dieselrijden. Dus
- 1:37:03Speaker 21: hebben die transportbedrijven eigenlijk... Het wordt of het is. Nou,
- 1:37:05Speaker 21: dan zit het net een beetje op dat kantelpunt. Twee
- 1:37:07Speaker 21: jaar geleden kon je het echt nog niet zeggen dat
- 1:37:09Speaker 21: het goedkoop was. Maar ik denk dat er nu al
- 1:37:10Speaker 21: een heel aantal bedrijven zeggen... die er wel hard op
- 1:37:12Speaker 21: durven te zeggen... dat hun auto's die ze elektrisch inzetten...
- 1:37:15Speaker 21: een lagere kosten hebben dan dieselkosten.
- 1:37:17Speaker 4: Wat neem je dan mee in dat sommetje? Want we
- 1:37:19Speaker 4: hebben het natuurlijk misschien over de laadkosten. Maar je moet
- 1:37:22Speaker 4: nadenken over infrastructuur. Je moet per net... de goede potjes
- 1:37:25Speaker 4: te weten te
- 1:37:25Speaker 21: vinden. Zeker. We hebben dat dan over TCO, dus Total
- 1:37:28Speaker 21: Cost of Ownership. Dus alle kosten daarin meegenomen. Dan komen
- 1:37:31Speaker 21: we over een lager bedrag uit. En dat is nu
- 1:37:33Speaker 21: eigenlijk aan de hand. Het kantelpunt is nu voor een
- 1:37:35Speaker 21: hele voerboel van die bedrijven. En
- 1:37:36Speaker 4: jij adviseert de mensen
- 1:37:37Speaker 21: daar. Ja, dan is het op
- 1:37:39Speaker 4: dat kantelpunt. Fantastisch
- 1:37:41Speaker 4: Heb je hier altijd al van gedroomd? Want ik kwam
- 1:37:43Speaker 4: over jouw bedrijf tegen. Dat jij opgegroeid bent. Omgevende blauwe dieseldampen.
- 1:37:49Speaker 4: Het kloppende geluid van koude diesel. Je
- 1:37:52Speaker 21: bent je jeugd aan
- 1:37:52Speaker 4: het
- 1:37:52Speaker 21: verlogenen. Dat is niet helemaal waar. Ik heb de voorliefde
- 1:37:55Speaker 21: voor zware machines geleerd op een boerenbedrijf... waar ik ben opgegroeid.
- 1:37:59Speaker 21: Dat heb ik meegenomen toen ik uiteindelijk in de vrachtwagens terechtkwam.
- 1:38:02Speaker 21: Ik heb stiekem altijd aan een onderbuikgevoel... een voorliefde gehad
- 1:38:05Speaker 21: voor technologie. Dat kwam bij elkaar toen er een jaar
- 1:38:07Speaker 21: of vijf, zes geleden... de vraag kwam of ik waterstofvrachtwagens...
- 1:38:10Speaker 21: en elektrische vrachtwagens kon leveren. Daar is het balletje beginnen
- 1:38:14Speaker 21: te rollen. Maar een voorliefde voor
- 1:38:16Speaker 4: technologie is dan weer iets anders...
- 1:38:19Speaker 21: diep gevoeld streven naar verduurzaming. Bij mij persoonlijk is dat
- 1:38:22Speaker 21: helemaal niet aan de hand. Verduurzaming is helemaal geen drijfverandering.
- 1:38:30Speaker 21: mijn klanten dat ook niet de primaire drijfveren. Het is
- 1:38:32Speaker 21: natuurlijk wel, op de achtergrond werkt het wel mee en
- 1:38:35Speaker 21: de opdrachtgevers vragen er wel om. Of ze het echt willen,
- 1:38:37Speaker 21: dat is maar even de vraag, maar ze vragen er
- 1:38:39Speaker 21: wel om. Meestal is gewoon centjes verdienen de primaire drijfveren
- 1:38:42Speaker 21: van dit soort transportbedrijven. Want nogmaals, die marges zijn zo flunterdun.
- 1:38:45Speaker 21: En of jouw bedrijf bestaat over vijf jaar, dat is
- 1:38:48Speaker 21: maar zeer de vraag. Maar
- 1:38:48Speaker 4: jij bent een onafhankelijk adviseur, maar wel op het vlak
- 1:38:51Speaker 4: van elektrificatie. Ja. Komt het wel eens voor dat jij
- 1:38:55Speaker 4: adviseert elektrificatie toch nog even uit te tellen, omdat
- 1:38:58Speaker 21: het
- 1:38:58Speaker 4: in bepaalde situaties nog niet zo'n goed sommetje oplevert?
- 1:39:01Speaker 21: Absoluut, want het gaat niet alleen over kosten. Als je
- 1:39:03Speaker 21: die hele transitie wil bekijken, zijn er eigenlijk drie aspecten
- 1:39:06Speaker 21: die je beter wil pakken. Dat is ten eerste het voertuig,
- 1:39:08Speaker 21: dat is ten tweede de infrastructuur, de laadinfrastructuur en dan
- 1:39:11Speaker 21: ten derde het kostenvoordeel. En dat kostenvoordeel net al besproken
- 1:39:14Speaker 21: heel erg belangrijk. Maar het kan best voorkomen dat het
- 1:39:16Speaker 21: voertuig of de infrastructuur niet aanwezig is of ook niet.
- 1:39:23Speaker 21: als een van die componenten een nul is en niet
- 1:39:25Speaker 21: uitvoerbaar is... dan is de uitkomst ook een nul. En
- 1:39:28Speaker 21: de meest voorkomende nul is netcongestie. Ja, absoluut. En dat
- 1:39:32Speaker 21: is niet helemaal een nul... maar laten we zeggen dat
- 1:39:34Speaker 21: dat een 0,1 of een 0,2 is dan. Dat verschilt
- 1:39:36Speaker 21: een beetje van geval tot geval. Maar dat is wel
- 1:39:38Speaker 21: de grootste beperkende factor... In het verleden was dat zeker voertuigen.
- 1:39:41Speaker 21: Vijf jaar geleden toen ik hiermee begon, toen was er
- 1:39:43Speaker 21: eigenlijk geen voertuig op de berg dat voldoende actieradius had.
- 1:39:45Speaker 21: Waarom begon je er dan vijf jaar geleden al mee?
- 1:39:47Speaker 21: Omdat ik die eerste vragen kreeg en het merk waar
- 1:39:49Speaker 21: ik toen bij werkte toen die eerste auto begon aan
- 1:39:52Speaker 21: te bieden. Toen ging het nog heel veel over waterstofvrachtwagens.
- 1:39:54Speaker 21: Dat had ik inmiddels een jaar of twee, drie gedaan.
- 1:39:56Speaker 21: Toen dacht ik, voor mij moet ik dit voor mezelf doen.
- 1:39:58Speaker 21: Maar die waterstofauto's zijn toch helemaal uit de picture? Ja,
- 1:40:01Speaker 21: dat is helemaal niet gelukt. En dat heeft weer te
- 1:40:03Speaker 21: maken als we diezelfde vergelijking er weer bij pakken. Heb
- 1:40:05Speaker 4: jij dan
- 1:40:06Speaker 21: ook in het begin van je bedrijf mensen geadviseerd... vol
- 1:40:09Speaker 21: in te zetten op waterstof? Nee, absoluut niet. Want toen
- 1:40:12Speaker 21: ik nog aan het werk was bij mijn laatste werkgever...
- 1:40:14Speaker 21: toen had ik dat verhaal nog. En toen ik echt
- 1:40:16Speaker 21: voor mezelf aan de slag ging... en me er meer
- 1:40:18Speaker 21: in ging verdiepen in mijn eigen rekening... in plaats van
- 1:40:21Speaker 21: het napraten van iemand anders die me dat voorrekende... Toen
- 1:40:24Speaker 21: kwam ik al vrij snel achter, waterstof is echt kansloos.
- 1:40:27Speaker 21: Dat krijgen we nooit kostenneutraal met diesel.
- 1:40:29Speaker 4: Ja, maar als we het over kansen hebben en perspectieven hebben...
- 1:40:32Speaker 4: dan kunnen we niet, je zegt het is geen nul,
- 1:40:35Speaker 4: maar om die netcongestie heen. naar hoe ze hun marge
- 1:40:39Speaker 4: kunnen opkreken, of mocht het nog helpen, de planeet een
- 1:40:42Speaker 4: beetje beter kunnen krijgen, die kunnen toch moeilijk daar nu
- 1:40:45Speaker 4: toe besluiten, omdat ze simpelweg moeten wachten op een aansluiting.
- 1:40:47Speaker 21: Dat klopt, je kunt wachten op die aansluiting, maar dat
- 1:40:49Speaker 21: is natuurlijk niet het enige wat je kunt doen. In
- 1:40:52Speaker 21: heel veel gevallen zijn er andere manieren om ook stroom
- 1:40:55Speaker 21: te krijgen, die in ieder geval een gedeelte van de
- 1:40:56Speaker 21: oplossing kunnen zijn. Zo kun je bijvoorbeeld denken dat je
- 1:40:59Speaker 21: zelf zonnepanelen gaat installeren, of je gaat zelf windmolens installeren,
- 1:41:02Speaker 21: en dan kun je een gedeelte van die stroom, een
- 1:41:03Speaker 21: gedeelte van het vermogen wat je nodig hebt, kun je
- 1:41:05Speaker 21: je daarmee alsnog gaan realiseren. Dat is
- 1:41:07Speaker 4: ook een
- 1:41:07Speaker 21: investering. Je moet je dan wel meerekenen in je total
- 1:41:10Speaker 21: cost of ownership. Ja, dat is zeker waar. En als
- 1:41:12Speaker 21: je dat gaat doorrekenen, dan kom je er eigenlijk op
- 1:41:14Speaker 21: uit dat die zonnestroom zelfs in combinatie met het opslaan
- 1:41:17Speaker 21: in een batterij dat die stroom goedkoper is dan stroom
- 1:41:19Speaker 21: halen uit het stopcontact. Dus dan gaat het niet eens
- 1:41:22Speaker 21: meer over die infrastructuur regelen, maar dan gaat het ook
- 1:41:25Speaker 21: uit het kostperspectief. Is dit eigenlijk een stap die je
- 1:41:27Speaker 21: sowieso wilt gaan nemen
- 1:41:29Speaker 4: Volgens mij staan we weer op het punt om een
- 1:41:31Speaker 4: kortstondig subsidietraject in te gaan, want de regeling die wordt opengesteld,
- 1:41:35Speaker 4: die is binnen de Mumford Maar als je zegt, we
- 1:41:37Speaker 4: benaderen nu al het kantelpunt. Ja,
- 1:41:40Speaker 21: inclusief die subsidies. Hoe lang moet
- 1:41:43Speaker 4: je dit dan nog subsidiëren... als het
- 1:41:44Speaker 21: uiteindelijk toch, dat mogen we hopen, zichzelf gaat verkopen? Dat
- 1:41:48Speaker 21: ligt er natuurlijk een beetje aan hoe prijzen van auto's
- 1:41:50Speaker 21: zich gaan ontwikkelen... hoe prijzen van laden zich gaan ontwikkelen.
- 1:41:52Speaker 21: Maar ik verwacht dat we richting de tweede helft van 2030...
- 1:41:55Speaker 21: dat subsidies niet meer nodig gaan zijn om dit ook
- 1:41:57Speaker 21: kostenneutraal te maken. Nog tien jaar subsidies? Ja, als het
- 1:41:59Speaker 21: aan mij ligt wel, ja. Ik denk in alle eerlijkheid,
- 1:42:02Speaker 21: als je het echt goed regelt op een eigen terrein...
- 1:42:04Speaker 21: en je hebt die zonnepanelen en je hebt die kans
- 1:42:06Speaker 21: om die batterij te installeren... in combinatie met een kleine
- 1:42:08Speaker 21: windmolen bijvoorbeeld... dan denk ik dat we richting begin 2030
- 1:42:11Speaker 21: al op het moment zijn... dat we zelfs zonder subsidie
- 1:42:13Speaker 21: zouden kunnen. Daar wil ik wel bij gezegd hebben, die
- 1:42:15Speaker 21: subsidie betaalt de sector zelf. En dat is een unieke situatie.
- 1:42:19Speaker 21: Sinds 1 juli van dit jaar betaalde vrachtwagenheffing... Dus per
- 1:42:24Speaker 21: kilometer betalen we op de snelweg. En de opbrengsten van
- 1:42:26Speaker 21: die vrachtwagenheffing... die gebruiken we om dit subsidiepotjes mee te vullen.
- 1:42:30Speaker 21: Dus het is een subsidie die de sector zelf voor
- 1:42:33Speaker 21: zichzelf geregeld. Dus we houden dus onze eigen broek op.
- 1:42:35Speaker 4: Dus je hebt een wortel en een stok, want als je...
- 1:42:40Speaker 4: dan ben je ook vrijgesteld van die heffing.
- 1:42:42Speaker 21: Ja, in Nederland heb je een fikse korting. Er zitten
- 1:42:45Speaker 21: ongeveer 16 cent per kilometer verschillen. In Duitsland gaat het
- 1:42:48Speaker 21: nog een stapje verder. Dat betekent dat het verschil per
- 1:42:50Speaker 21: kilometer zelfs 35 cent is. Daar gaat het nog veel harder.
- 1:42:52Speaker 21: Dus ja, we hebben inderdaad een stok en een wortel.
- 1:42:56Speaker 21: En die gebruiken we. En die werken heel erg
- 1:42:58Speaker 4: goed op
- 1:42:58Speaker 21: dit moment
- 1:42:58Speaker 4: Wat zegt dat die subsidieregeling waar we het over hebben...
- 1:43:01Speaker 4: dat potje waarschijnlijk... nog voor het einde
- 1:43:03Speaker 21: van het jaar weer helemaal leeg is? Ja, dat hoort
- 1:43:06Speaker 21: bij deze regeling. En eigenlijk toon je daarmee aan dat
- 1:43:08Speaker 21: de sector... heel graag die stap wil maken naar elektrificatie.
- 1:43:11Speaker 21: Dus dat het niet aan de onwil van de sector ligt. Ja,
- 1:43:13Speaker 21: maar daar toch ook nog wel een stimulans voor nodig heeft, blijkbaar. Absoluut,
- 1:43:16Speaker 21: want we moeten natuurlijk wel winstgeven blijven... en continuïteit op
- 1:43:18Speaker 21: de lange termijn voor onszelf kunnen garanteren. En dat gaat
- 1:43:21Speaker 21: nog niet zonder die subsidiepotjes. Maar als die voorwaarden er
- 1:43:23Speaker 21: eenmaal zijn... de voertuig is er, de infrastructuur, kunnen we
- 1:43:26Speaker 21: min of meer regelen.
- 1:43:27Speaker 4: Rijkt jouw advies? Want als je kiest om je wagenpark
- 1:43:30Speaker 4: aan te passen en te elektrificeren, dan moet je ook
- 1:43:33Speaker 4: rekening houden met andere routes. Dan moet je kijken, kan
- 1:43:35Speaker 4: ik het laden beperken tot op mijn eigen terrein, mijn
- 1:43:37Speaker 4: eigen aansluiting? Of ben ik nog afhankelijk van publiek laden?
- 1:43:40Speaker 4: Moet ik misschien zelfs wel bij mijn concurrent aankloppen
- 1:43:42Speaker 21: als ik ergens onderweg ben? Nee, honderd procent. Er gaan
- 1:43:45Speaker 21: dingen in de operatie gaan veranderen. Nou is het in
- 1:43:47Speaker 21: alle eerlijkheid de vrachtwagens van vandaag de dag. De actieradio
- 1:43:50Speaker 21: is er zo groot van dat 70 à 80 procent
- 1:43:52Speaker 21: van alle vrachtwagens prima een dag kan rijden zonder dat
- 1:43:55Speaker 21: ze onderweg moeten opladen. Maar is dat nou wel nodig?
- 1:43:59Speaker 21: Dan heb je manieren om echt publiek te laden. Laten
- 1:44:01Speaker 21: we zeggen bij Mylands, dat is de fastener, maar dan
- 1:44:04Speaker 21: voor vrachtwagens die in Nederland en Europa al worden uitgerold.
- 1:44:07Speaker 21: Maar ik zie ook een grote rol voor het bij
- 1:44:09Speaker 21: elkaar opladen. Bij je conculega opladen. Want als jij een
- 1:44:12Speaker 21: lader investeert om daar s'nachts je eigen vrachtwagen aan te zetten...
- 1:44:15Speaker 21: en overdag staat die vrij. Dat is toch een mooie
- 1:44:18Speaker 21: manier om wat extra marge te maken
- 1:44:19Speaker 4: Dus iedereen is welkom op het erf. Ja, zeker. Aan
- 1:44:22Speaker 4: de pomp. Overigens zag ik dat uit cijfers van de
- 1:44:25Speaker 4: RVO blijkt... dat 11% van de nieuw aangeschafte zware bedrijfsvoertuigen...
- 1:44:29Speaker 4: op dit moment elektrisch is. En er wordt dan heel
- 1:44:31Speaker 4: optimistisch bij gezegd dat is een fikse stijging. Maar het
- 1:44:34Speaker 4: is 11%. Ja. Is dat nou in jouw ogen een
- 1:44:37Speaker 4: percentage waar een voorzichtige jubelen bij hoort? Of is dat
- 1:44:41Speaker 4: toch eigenlijk nog best wel weinig
- 1:44:42Speaker 21: Nou, ik denk niet dat dat heel veel, veel weinig is.
- 1:44:44Speaker 21: Ik denk dat dat precies past bij waar we zitten
- 1:44:47Speaker 21: in de transitie. Kijk, heel weinig is nul. En daar
- 1:44:50Speaker 21: waren we drie, vier jaar geleden. Honderd procent, dat is
- 1:44:53Speaker 21: nog een tijdje weg. Ik denk dat een 2035 ongeveer
- 1:44:55Speaker 21: moment is. Dat is over tien jaar. Dus we gaan
- 1:44:57Speaker 21: een hele snelle groei zien. En we zitten nou in
- 1:44:59Speaker 21: de onderkant van die hockeystikken, van die van die exponentiële groei.
- 1:45:03Speaker 21: Hoe lang zeg je dat al? Dat moet in die
- 1:45:06Speaker 21: onderkant zitten. Ja, een jaar of vijf. Ja, dat klopt. Ja, absoluut.
- 1:45:09Speaker 21: Maar het is wel waar, want we zien gewoon jaar
- 1:45:10Speaker 21: over jaar... gewoon ongeveer een verdubbeling van het aantal auto's...
- 1:45:12Speaker 21: dat er wordt geregistreerd die elektrisch zijn. Dus er is
- 1:45:15Speaker 21: wel degelijk sprake van een exponentiële groei. En 10% is
- 1:45:18Speaker 21: op dit moment, je zou kunnen zeggen, niet heel erg veel.
- 1:45:20Speaker 21: Maar ja, dat is net welke bril je opzet. Nee,
- 1:45:23Speaker 4: maar
- 1:45:23Speaker 21: daarom dacht ik, ik ben vooral benieuwd naar jouw bril...
- 1:45:25Speaker 21: Ik ben daar heel erg tevreden mee. Ik had gehoopt
- 1:45:28Speaker 21: dat het misschien nog iets hoger was. Maar voor mij
- 1:45:29Speaker 21: is het nooit hoog genoeg. Dus laten we dit alsjeblieft
- 1:45:32Speaker 21: gewoon lekker gaan
- 1:45:32Speaker 4: doorzetten. Als je nu kijkt naar mensen of factoren die
- 1:45:35Speaker 4: de zaak kunnen bespoedigen. Kijk je dan vooral naar de politiek?
- 1:45:38Speaker 4: Kijk je dan naar subsidies? Kijk je naar goede wil
- 1:45:40Speaker 4: bij ondernemers? Kijk je naar een ander... Een wiskundig modelletje
- 1:45:43Speaker 21: dat je moet laten. Ik denk dat het echt daar
- 1:45:45Speaker 21: aan die infrastructuur ligt. Dus daar moet gewoon shit gefixt worden.
- 1:45:50Speaker 21: We moeten gewoon kabels in de grond zetten. Mensen schrikken.
- 1:45:53Speaker 21: Er moet shit gefixt worden. Die kabels moeten in de grond.
- 1:45:56Speaker 21: Die netleders moeten gewoon aan de slag. En die moeten
- 1:45:58Speaker 21: het werk doen waar ze ooit voor zijn aangenomen. Die
- 1:46:00Speaker 21: moeten die netten gaan verzwaren. En zorgen dat mijn sector
- 1:46:04Speaker 21: kan gaan verduurzamen. Want wij willen wel. Het ligt niet
- 1:46:06Speaker 21: meer zozeer aan de sector zelf. Het is echt aan
- 1:46:08Speaker 21: die externen. Fanny Nijnhuis, die fixt een shit wel van
- 1:46:12Speaker 21: Nijnhuis Truck Solutions
- 1:46:13Speaker 9: Dank voor je komst
- 1:46:14Speaker 21: Dank je wel.
- 1:46:14Speaker 9: De podcast is terug te luisteren via je favoriete podcast-app.
- 1:46:27Speaker 4: Want je hoeft niet per se te luisteren. Maar leuk
- 1:46:29Speaker 4: dat je het nu wel doet.
- 1:46:30Speaker 22: Kan ook naar de
- 1:46:31Speaker 4: app natuurlijk. Wij
- 1:46:32Speaker 22: fixen de avondspits.
- 1:46:34Speaker 4: En wij, dan bedoel je natuurlijk ook Niels Heithuis. Goedemiddag.
- 1:46:39Speaker 4: Twee bloknootjes, opengeslagen, volgeschreven. Het gebeurt
- 1:46:42Speaker 23: weer een hoop. Zo, gelukkig maar. We hebben natuurlijk de
- 1:46:45Speaker 23: verdachte koffers die op stations waren achtergelaten. Ik lees net
- 1:46:49Speaker 23: dat de stations weer zijn vrijgegeven, maar... We bellen dan
- 1:46:52Speaker 23: nog wel even achteraan natuurlijk.
- 1:46:53Speaker 22: Zeker. En we houden ook Den Haag in de gaten.
- 1:46:56Speaker 22: RTL meldt dat er een deal is voor de begroting
- 1:46:59Speaker 4: Op deelakkoordenbasis of ene groot geheel?
- 1:47:03Speaker 22: Ja, dat hoor je vanmiddag in de avondspit. Nee, dat
- 1:47:06Speaker 22: weet ik nog niet. Maar daar zitten onze Haagse verslaggevers
- 1:47:09Speaker 22: natuurlijk achteraan. Die praten helemaal bijgedurende de hele uitzending. En
- 1:47:14Speaker 22: we moeten het ook hebben over het toegenomen conservatisme in
- 1:47:17Speaker 22: de samenleving. Als het gaat over de verhoudingen bijvoorbeeld tussen
- 1:47:20Speaker 22: mannen en vrouwen. Er is een onderzoek geweest dat stelt
- 1:47:24Speaker 22: dat er grote stappen worden gemaakt, dat mensen het steeds
- 1:47:27Speaker 22: normaler vinden dat vrouwen en mannen gelijk worden betaald voor
- 1:47:30Speaker 22: hetzelfde werk. Maar dan is er ook in dat onderzoek
- 1:47:33Speaker 22: te zien dat mensen het minder erg vinden, zo lijkt
- 1:47:37Speaker 22: het aan de cijfers, als mannen binnen het huwelijk hun
- 1:47:39Speaker 22: vrouw slaan. Ja.
- 1:47:41Speaker 4: Nou, zijn we daar weer. 2026.
- 1:47:43Speaker 22: Precies. En wat zegt dat? En daar is wel een
- 1:47:46Speaker 22: theorie over dat in tijden van crisis... mensen teruggrijpen op
- 1:47:49Speaker 22: oude patronen... die ons niet per se verder helpen in
- 1:47:52Speaker 22: de wereld.
- 1:47:53Speaker 23: We hebben een hoogleraar die dat goed kan uitleggen, toch?
- 1:47:56Speaker 23: En de EU-begroting, het verzet van inmiddels zes landen... tegen
- 1:48:00Speaker 23: het fix verhogen van... Ja, ze komen met de ultimaten,
- 1:48:03Speaker 23: waaronder dus Nederland. Dat is altijd een interessante discussie. De
- 1:48:07Speaker 23: EU moet wel van alles doen. Maar dat mag dan
- 1:48:09Speaker 23: niet te veel kosten. Hoe liggen die verhoudingen en wat
- 1:48:13Speaker 23: moeten we daarvan vinden? Dat gaan we ook behandelen.
- 1:48:16Speaker 4: Allemaal in de avondspits, gefixt door Niels en Liesbeth. Esmond
- 1:48:19Speaker 4: Berkhout is hier morgen de toppan van Vivid Money in Nederland.
- 1:48:22Speaker 4: Een Europese bedrijf begonnen als neobank voor consumenten... richt zich
- 1:48:25Speaker 4: nu ook op mkb-financiering en freelancers. Dat allemaal morgen in
- 1:48:30Speaker 4: BNR Zaken doen. Zo meteen Boekestein in de wijk en
- 1:48:32Speaker 4: om vier uur dus de avondspits. Tot morgen.
- 1:48:34Speaker 1: BNR Zaken doen wordt mede mogelijk gemaakt door Numbers en Atradius. Atradius.
- 1:48:41Speaker 1: Verzekerd van betaling.