Latest / Nie-winna Sztuka / 68. Olga Boznańska: Królowa migoczącej melancholii

Transcript

68. Olga Boznańska: Królowa migoczącej melancholii · Nie-winna Sztuka

0:00
Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
0:03
Dzisiaj opowiem wam o Oldze boznańskiej.
0:07
Wielu z was prosiło o kobiecą postać w moim podcaście.
0:10
Także nie wiem, dlaczego tak długo czekałam, ale dzisiaj
0:13
zapraszam Was na opowieść o jednej z najwybitniejszych
0:16
malarek polskich, jaką znamy. Ja też byłam ostatnio na
0:20
wystawie olgi Boznańskiej u nas w Zielonej Górze.
0:23
To wiecie, ciekawe wystawy są raz na 100 lat.
0:26
Także Olga zdecydowanie mnie nie zawiodła.
0:29
Magiczne są jej obrazy, dlatego dzisiaj podzielę się z wami
0:33
kilkoma sekretami. Na temat tej artystki.
0:36
I wiecie, prawda jest taka, że nie dość, że Olga była wybitną
0:41
artystką, to jeszcze tworzyła na przełomie 19, 20 wieku, czyli
0:46
wiecie na przełomie mojego i myślę też waszego ulubionego
0:49
okresu w sztuce. No zapewne ze względu na wiele
0:53
wybitnych nazwisk na rozpustny Paryż, ale to, co też mi się
0:57
bardzo spodobało w historii olgi, to fakt, że ona walczyła o
1:01
swoje. Ona po prostu była kobietą,
1:03
która od zawsze wiedziała, że nic nie stanie jej na drodze do
1:06
twórczości. A to dam, że moment, w którym
1:09
zaczęła tworzyć. To był okresem, w którym
1:11
kobietom wstęp do szkół wyższych był zakazany.
1:15
Rozumiecie? To jest niesamowite, że takie
1:18
rzeczy w ogóle były na miejscu, chociaż w niektórych rejonach
1:22
świata niestety nadal Kobiety nie mają możliwości do edukacji,
1:26
ale mam nadzieję, że to się zmieni.
1:28
Każdy będzie miał do niej po prostu normalny dostęp, ale moi
1:33
drodzy zacznijmy od początku nasza droga.
1:36
Olga urodziła się w Krakowie i powiem wam, że strasznie fajnie
1:40
opowiadać o polskiej artystce. Do miejscach, które faktycznie
1:44
znamy. 1865 rok to dzień urodzin Olgi.
1:48
Jej mama pani. To ciekawa postać, ponieważ
1:53
pochodziła z Francji z okolicy Lyonu i była rysowniczka, więc
1:58
no zależało jej, by Olga od małego miała kontakt ze sztuką.
2:01
Dlatego już od najmłodszych lat bejbi Olga rysuje, maluje i
2:05
rozwija swój warsztat. Wspaniała możliwość wychowywać
2:09
się i kreować siebie pod okiem uzdolnionej mamy.
2:13
Ale wiecie, jak to często bywa, że rodzice po prostu nakładają
2:18
na nas zbyt dużo oczekiwań, ale o tym może trochę później.
2:23
Tak jak wam wspominałam, na początku nie było mowy o tym, by
2:26
pan Nica boznańska poszła na Akademię Sztuk Pięknych,
2:30
ponieważ kobietom było to zabronione, ale oczywiście gdzie
2:34
jest popyt? Tam i znajdą się sprytni ludzie.
2:37
Dlatego Olga chodziła na lekcje rysunku na kursy imienia
2:41
Branickiego i właśnie w wieku 19 lat zaczęła oficjalną przygodę z
2:46
edukacją artystyczną. Oczywiście nie opowiadałabym o
2:49
niej, gdyby nie fakt, że już wtedy wykazywała się
2:52
nieprzeciętnym talentem, ale z racji, że w Polsce nie mogła
2:55
rozwijać się dalej. No to jej rodzina postanowiła
2:58
wysłać ją do Monachium. Pewnie się zastanawiacie mariko,
3:01
ale Dlaczego nie? Paryż, który był mekką
3:04
najwybitniejszych, a dlatego moi drodzy już wiem, odpowiadam, że
3:08
pan boznańskiej wiedział, że Paryż był niemoralnym i
3:11
rozpustnym miejscem, więc nie cieszył go fakt tak jak nas, ale
3:17
jak większość po prostu tatusiów nie chciał narażać swoje
3:20
ukochanej córki. Na te wątpliwe uciechy.
3:24
No i plus w Monachium rodzina poznańskich znała wielu polskich
3:27
artystów, którzy mogli mieć po prostu oko na.
3:30
Ich pannice, powiem wam, że chyba słowo pannica to jest
3:33
nasze nowe, niewinne słowo. Podoba mi się bardzo problem z
3:37
Monachium był taki, że mimo wielu wspaniałych artystów,
3:40
którzy wtedy tam tworzyli. No to jednak nadal Monachium
3:44
było mocno prowincjonalne, no i nie mogło równać się z paryską
3:48
Bohema i mam tu na myśli no fakt, że mimo rozpusty, jaka
3:52
panowała w mieście miłości. No to jednak było ono
3:55
nasiąknięte artystami, którzy łamali schematy, tworzyli nowe w
4:00
sztuce i odkrywali, poszukiwali, wiecie, no tam tworzyła się
4:03
historia, a nie tylko. Tylko absent i i Lafirynda
4:08
Łempicka, No i też co wielokrotnie było powielane w
4:11
różnych źródłach, że Monachium po prostu gwarantowało taką
4:14
średnią, czyli niby dobrze. Ale kto by chciał być
4:18
przeciętny? Także co wiemy o czasach w
4:21
Monachium Olga pobierała lekcje rysunku od artysty, którego
4:26
oceniano jako bardzo przeciętnego malarza, ale za to
4:30
bardzo dobrego nauczyciela. Powiedzmy w miarę dobrego
4:32
nauczyciela Karola Endorfina. No i Olga ma wtedy 21 lat
4:37
otacza. Nie wieloma zdolnymi artystami z
4:40
Niemiec, Anglii czy z Ameryki. Boznańska posługiwała się
4:43
wieloma językami i to w bardzo swobodny sposób.
4:46
Jest to w ogóle wspaniała sprawa.
4:48
Sama gdybym mogła coś zmienić w życiu, to właśnie byłaby nauka
4:53
więcej niż tylko angielskiego. Zobaczcie, jak bym teraz mogła
4:57
wam pięknie prowadzić podcast, znając co najmniej francuski
5:01
hiszpański, ale powolutku i do tego kiedyś dojdziemy, ale
5:05
wracając do olgi i języków, jakimi się posługiwała, no to
5:08
jest ciekawa sprawa, dlatego, że na przykład listy do swojej
5:11
mamy. Która była francuską, pisała
5:13
właśnie po francusku, za to do swojego ojca pisała po polsku, a
5:17
do swojej siostry Polki po angielsku i w jednym z listów do
5:22
mamy pisze, Tak, będę po polsku czyta.
5:25
Oczywiście moim obrazom brakuje energii siły.
5:28
Sądzę, że gdy nauczę się je osiągać, a wiem, że tak będzie,
5:32
to będę dobrze malowało. Mam więcej talentu do koloru niż
5:36
formę. Wiecie dlaczego czytam wam ten
5:38
list, bo to świadczy o jej niesamowitej świadomości swoich
5:42
mocnych i słabych. Stron a miała tylko 21 lat i dla
5:46
mnie to jest totalnie niesamowite, że była tak
5:49
świadomą młodą kobietą, młodą artystką, jak się dzisiaj
5:53
przekonacie wiedziała, jakie ma mocne strony i bardzo dobrze
5:58
potrafiła je w sztuce wykorzystać.
6:00
Olga w ogóle miała mocne zdanie na temat sztuki.
6:04
Zresztą kształtowane od najmłodszych lat przez mamę,
6:09
nawet w rozmowach ze swoim nauczycielem, tym, o którym wam
6:12
mówiłam, że był takim dosyć przeciętnym malarzem.
6:15
Ona go bardzo mocno krytykowała, a jego wskazówki brała do siebie
6:19
wyłącznie, kiedy pasowały do jej twórczej wizji sztuki.
6:22
Wspaniała prawda? No bo kto by chciał słuchać
6:25
wskazówek kogoś, kto jest gorszy od ciebie bez sensu i to, co
6:30
ważne? Boznańska też dużo kopiowała
6:33
wybitnych artystów, ale tylko by podszkolić swoją technikę na
6:37
własny użytek. Kilka dni po pierwszym liście do
6:40
mamy napisała kolejny, pamiętajmy, że to były czasy bez
6:44
Messenger, robię Wszystko, co mogę, by dobrze malować i cała
6:48
moja radość. Całe moje szczęście tutaj wynika
6:50
z poczuć. Że robię postępy, no i tutaj
6:53
mamy kolejny dowód na determinację olgi, ale też
6:56
widzimy. No jaka była ambitna?
6:58
I to właśnie dzięki temu w Monachium powstają jej pierwsze
7:01
znaczące i dojrzałe pracę, o których chcę wam opowiedzieć.
7:05
Także zaczynamy art kącik pierwszy obraz to imieniny
7:10
babuni, który powstał około 1888 roku.
7:14
Wiecie, że ja tak średnio lubię daty, ale jednak są istotne,
7:18
żebyśmy mniej więcej wiedzieli, jak ta cała historia idzie.
7:22
Jednak chronologia jest istotna. No i te imieniny babuni to był
7:26
obraz przełomowy, bo Olga postanowiła przestać
7:29
podporządkowywać się jakimkolwiek naucz.
7:31
Zielonom, którzy jak twierdziła zresztą nie tylko ona byli
7:36
gorszymi malarzami od niej także tak jak wam powiedziałam, ja
7:40
również bym nie chciała przyjmować rad od kogoś, kto
7:42
jest po prostu gorszy, prawda? Jak się wzorować, to tylko na
7:47
najwspanialej. Dalszych malarzy.
7:51
No i na obrazie widzimy młodą blond włosy są dziewczynkę,
7:54
włosy upięte ma czerwoną wstążką w ręce trzyma bukiecik kwiatów w
7:58
tle po prawej stronie jest ta symboliczna tytułowa babunia i
8:03
mina dziewczynki jest zastanawiające, czy jest
8:06
zamyślona, czy może jest smutna, może coś się stało, czy akurat
8:10
została przyłapana? Wiedzie w chwili zadumy i
8:13
moment, który Olga uchwyciła, jest no niesamowity jak na niego
8:17
spojrzycie, to zastanówcie się, czy czujecie to co ja taką
8:22
ciszę. Która jest bardzo wymowna i
8:25
myślę, że ten obraz wzbudziłby no w każdym, kto stałby
8:29
naprzeciwko wiele emocji, a chyba od tego jest sztuka, tak
8:33
mi się wydaje i bardzo podoba mi się też fakt, jaką uważnością
8:37
Olga Sportretował, a to dziecko zwracając uwagę na emocje
8:41
dziewczynki. A wiecie, że tak jak prawa
8:45
kobiet wtedy były mało znaczące, taki dzieci nie miały za wiele
8:48
do powiedzenia, więc jest to bardzo ciekawe spostrzeżenie,
8:52
nawet co do obecnych czasów to jest.
8:55
Oczywiście temat rzeka, który ostatnio poruszałam z wieloma
8:58
znajomymi, jak często rodzice i za moich czasów i na szczęście
9:02
teraz coraz rzadziej, ale wiecie na przykład dzieci i ryby głosu
9:06
nie mają. Wiecie, ty się nie odzywaj tyś
9:09
dzieckiem, co ty w ogóle Wiesz, także fajnie, że to się zmienia,
9:12
że teraz dzieci są traktowane jak po prostu Mali ludzie, a nie
9:15
jakiś tam dodatek obowiązkowy. No ale nie jest to podcast
9:20
parentingowy, na szczęście także przejdźmy dalej do obrazu, bo
9:25
chciałabym Wam jeszcze powiedzieć o kolorystyce.
9:28
Bo o, mój Boże, to jest wspaniałość jak on świeci, jak
9:33
on migocze i Olga użyła wtedy takich ciepłych barw dominuje
9:38
żółty złoty, beżowy czerwień, brąz zgaszona, zieleń i mówi się
9:43
o takim zjawisku jak porzucenie monachijskich sosów.
9:47
Bardzo mi się to spodobało i już któryś raz o tym czytałam i
9:50
chodzi o to, że odchodzi się od brązów i blistrów w malarstwie
9:53
na rzecz jaśniejszych kolorów, więc i Olga odświeżyła swoją
9:57
paletę i dodała dużo więcej pastelowych odcieni.
10:01
I ten obraz od razu robi się taki bardziej miękki, ale są tam
10:05
oczywiście też ciemniejsze Tony, bo na przykład bukiecik, który
10:09
jest namalowany w ciemnych barwach, który trzyma
10:11
dziewczynka. No to on od razu przykuwa naszą
10:14
uwagę, chociaż moją bardziej ta niestandardowa soczysta plama
10:19
zieleni przy bukieciku. Ja w ogóle zawsze na obraz
10:22
patrzę fragmentami, kadrami i od razu widzę, która część obrazu
10:27
mi się podoba. To było chyba wiele lat temu
10:30
gdzieś w liceum plastycznym. Jakaś pani profesor, właśnie
10:33
tak. Tak patrzyła na nasze jakieś w
10:36
cudzysłowie dzieła sztuki i bardzo mi się to spodobało, że
10:40
patrzę. Oczywiście też jak na całość,
10:42
albo po prostu na fragmenty plamę, która mnie zainteresuje,
10:45
czy jakieś światło, więc jak będziecie oglądać ten obraz, czy
10:49
to na żywo, czy na Instagramie, bo oczywiście go wrzucę.
10:52
No to przypatrzcie się i kadrami, i w całości jest
10:56
magiczny, ale jeszcze co do kolorów.
10:58
No to właśnie ten moment był bardzo ważny dla olgi, dlatego,
11:01
że w końcu jakby uwolniła się od takich precyzyjnych wyuczonych
11:06
ról. Owych schematów i spójrzcie na
11:08
obraz, gdyby nie lustro za dziewczynką, to perspektywa
11:12
malowana byłaby wyłącznie dzięki plamom koloru, co jest dla mnie
11:16
MEGA fascynujące, bo gdybym nie przygotowywała dla was tylu
11:20
podcastów, to ja również bym nie zwracała na to uwagi, a teraz
11:24
całkowicie inaczej patrzę na sztukę, już wam o tym
11:27
wspominałam, ale myślę, że jest to naprawdę interesujące, więc
11:32
mam nadzieję, że dzięki niewinnej sztuce też będziecie
11:35
bardziej dokładnie przyglądać. Dziełom, o którym na przykład
11:39
mówię, no i Olga bardzo szybko rozwijała swój talent i się
11:43
usamodzielniła. Nie potrzebowała już wtedy
11:46
nauczyciela zaczęła wystawiać swojej pracy już poza Monachium.
11:49
Na przykład w Warszawie, w Berlinie czy Wiedniu.
11:52
I ona bardzo często podróżowała właśnie w celach artystycznych,
11:57
ale nie tylko, by wystawiać swoje prace, ale też, żeby
12:00
zobaczyć pracę wybitnych artystów na żywo.
12:03
Brzmi jak praca marzeń, prawda? No i na przykład tak ja bym
12:07
pojechała do Barcelony, żeby zobaczyć pracę Picasso.
12:11
No to ona jechała sobie do Wiednia do galerii cesarskiej,
12:15
żeby zachwycać się pracami. Ale słuchajcie, bo większość
12:19
ludzi uważa, że dopiero w Paryżu Olga rozwinęła swoje skrzydła
12:22
jego artystka. Za to ona sama twierdzi totalnie
12:26
coś innego, ponieważ uważała, że to właśnie w Monachium nauczyła
12:30
się malarstwa i znalazła swój styl.
12:33
To tam no, jakby przyszła doskonałą klasyczną szkołę
12:37
malowania, z czego słynęła Monachijskie Akademia jej
12:40
pracownie i to tam doskonaliła rysunek i to tam zaczęła
12:45
odchodzić od wzorców akademi. No i też zwracać uwagę na kolor
12:50
początkowo ciemny, z czasem rozjaśniane bielanami i
12:52
szarościami i moi drodzy. Najpierw uczysz się podstaw w
12:56
sztuce, czyli perspektywy światło cienia.
13:00
Oczywiście anatomii, a dopiero potem szukasz swojego stylu i go
13:05
wypracowuje, bo możesz łamać zasady, które już poznałeś także
13:10
bardzo często obecnie się widzi na Instagramie osoby, które
13:14
próbują być artystami i bardzo niestety widać.
13:19
Że jest kopnięta perspektywa bardzo mocno i ziele na przykład
13:24
namalowana anatomia człowieka. No to bardzo razi nie bo widać,
13:28
że jest to zrobione z niewiedzy, a nie jakby z premedytacją taka
13:33
moja dygresja jak zwykle. No i Olga już wtedy odnosi
13:37
ogromne sukcesy. Na przykład w 1896 roku żyry SOS
13:43
Seated boza przyjmuje jej obraz na wystawę.
13:47
Olga jest tak szczęśliwa, jakby wygra kilka milionów.
13:50
I myśli, że to największy sukces, jaki mogła osiągnąć i
13:54
jakże się myliła. Powiem wam, że jest tak dużo
13:57
faktów o boznańskiej, że ja nie wiem, czy o wszystkim wam mówić,
14:02
bo nam życia nie wystarczy, a chciałabym, żeby to było
14:06
naprawdę ciekawe. Ale szukając jakiś podcastów czy
14:09
wypowiedzi na Youtube o jej twórczości, prawie umarłam z
14:13
nudów i nie żartuję te wszystkie wykłady, historyków, profesorów
14:17
albo wykłady z muzeów są tak okropnie nudne.
14:21
Absolutnie mnie nie dziwi fakt, że tyle ludzi nie interesuje się
14:25
sztuką. Ja, która kocha sztukę i żyje
14:28
dla sztuki. Jestem w stanie naprawdę dużo
14:31
poświęcić, żeby dowiedzieć się interesujących, ciekawych
14:34
ciekawostek. Dla was nie mogłam tego
14:37
zdzierżyć, więc to był ogromny problem.
14:41
Oczywiście wiecie książki, artykuły.
14:43
To Wszystko poszło w ruch, ale też chciałam dodatkowe jakieś
14:46
ciekawostki i na szczęście natrafiłam na super Wywiad z
14:51
Sylwią Ziętek autorką Polek. Co za kobieta pełna pasji z
14:56
ogromną wiedzą, także przesłuchałam co prawda tylko
15:00
fragment o boznańskiej, bo nie miałam więcej czasu, ale z
15:03
pewnością wrócę do tego wywiadu. Zresztą ja kiedyś słuchałam
15:06
audiobooka tej książki. Kiedy chodziłam na poranne
15:09
spacery i będę musiała wrócić. Myślę, że też w formie
15:12
papierowej, bo po prostu przyjemniej mi się tam zakreśla.
15:15
Ciekawostki, ale audiobooki są mega przydatne.
15:18
Jak ktoś chce 24 na dobę poszukiwać ciekawostek o sztuce,
15:23
ale wracając do naszej tytułowej artystki.
15:26
Zanim wypracujemy garsonki, założymy i wybierzemy się do
15:30
rozpustnego Paryża, jeszcze muszę wam powiedzieć o kilku
15:35
istotnych rzeczach. Po pierwsze, Olga 2 albo 3 razy
15:39
w życiu dostała propozycja objęcia Profesury w szkole Sztuk
15:42
Pięknych w Akademii Sztuk Pięknych i na przykład w
15:46
Monachium w 1895 roku objęła właśnie takie stanowisko, ale w
15:52
jako zastępstwo profesora Homla i powiem wam, że proponowali,
15:57
żeby została. Pozostałe, ale ona nie chciała.
15:59
Rok później nie podjęła przełomowego wyzwania.
16:03
Tak się wydaje wielu ludziom i odrzuciła złożoną jej przez
16:07
dyrektora krakowskiej szkoły Sztuk Pięknych Juliana fałata.
16:10
Propozycja właśnie objęcia jakby katedry malarstwa dla kobiet,
16:15
także szkoły, która 10 lat wcześniej nie chciała jej
16:18
przyjąć wy swoje progi, tylko dlatego, że była kobietą.
16:23
Także no ja rozumiem, o co tutaj chodzi, że to był według wielu
16:28
ludzi błąd. Dlatego, że to mogło być
16:30
naprawdę przełomowe, że kobieta będzie profesorką panią profesor
16:36
i jeszcze wiecie, która nie mogła być przyjęta 10 lat
16:39
wcześniej, mimo że już wtedy była wybitną młodą artystką i
16:44
mam fragment, ponieważ Boznańska pisała w liście, tak szanowny
16:48
pan ma zamiar ofiarować mi miejsce?
16:49
Profesora w Akademii krakowskiej na oddziale kobiet.
16:52
Jest to ogromny zaszczyt za nadto wielki dla mnie, bo nie
16:56
czuje się na wysokości podoła nia podobnemu zadaniu
16:59
niemoralnie, nie fizycznie. Dlatego więc nie czekając nawet
17:03
na odebranie oficjalnego mianowania, pozwalam sobie
17:06
dziękować. Łaskawe mu panu dyrektorowi za
17:09
tyle dobroci i prosić go o wybaczenie.
17:11
Jeżeli w żadnym razie tego zaszczytu przyjąć nie mogę, ale
17:15
wiecie co, bo ja sobie tak myślę, że po pierwsze bardzo
17:18
dobrze, że ona miała swoje silne zdanie.
17:19
Jeżeli nie chciała czegoś robić. No to bez sensu było się zmuszać
17:23
nawet jeżeli to był taki ogromny zaszczyt, ale myślę, że był inny
17:28
powód, dużo ważniejszy, mianowicie fakt powrotu do
17:33
Polski. Ponieważ Olga obawiała się
17:35
szarej polskiej codzienności, ona Uwielbiała Monachium,
17:38
uwielbiała ludzi, którzy mieli inną wesołą mentalność mówiła
17:42
nawet, że ludzie, którzy ją otaczają bez względu na to, czy
17:45
są artystami, profesorami czy handlarzami, no to interesują
17:49
się sztuką, muzyką i może z nimi o tym porozmawiać.
17:53
I jej zdaniem w Krakowie zawsze należało być smutnym i
17:58
zatroskanym. Nie.
18:00
Podsumowanie polskiej rzeczywistości.
18:03
No ale no wiecie, ona otaczała się tak wybitną bohem ką, że na
18:07
kolację z niej znajomymi przychodzili nawet Bracia Giery.
18:10
Mscy także naprawdę niesamowite czasy.
18:14
Bardzo mi się podoba ta historia także no moi drodzy, dlatego nie
18:20
została panią profesor, tylko wybitną malarką, więc lecę wam
18:24
dalej opowiadać i tak sobie pomyślałam, że pewnie się
18:27
zastanawiacie, co z kącikiem endowym, skoro jest mowa o
18:31
kolana? Tak bo ja wam już Wszystko mówię
18:36
i owszem, było kilku kawalerów w życiu.
18:39
Pani olgi najpierw był pan z Wiednia Wiktor bak tak bardzo
18:45
kochał Olgę i miał nadzieję na to, że się z nim ożeni, że
18:49
przyjechał do Polski, żeby przyjąć Chrzest.
18:51
I wiecie, kto był jego chrzestnym ojciec olgi Adam
18:55
poznański, ciekawa historia, ale dobra, bo Wiktor nie miał szans
19:00
u olgi, więc nie będziemy tracili na niego czasu.
19:03
Przechodzimy do miłości życia, powiedzmy, bo myślę, że raczej
19:07
miłością życia olgi była sztuka i Olga nie miała czasu na
19:11
budowanie, bo musiała zająć się zapisywaniem na kartach historii
19:14
jako najlepsza Polska malarka także usprawiedliwienie
19:18
perfekcyjne, ale opowiem wam o józefie czajkowskim ten amant
19:23
poznał Olgę w Monachium. Kim był w skrócie Wam powiem, że
19:27
był malarzem, poetą, architektem, grafikiem, ale
19:30
chyba najważniejsze to fakt, że był projektantem sztuki
19:34
użytkowej. Oraz nauczycielem akademickim, a
19:37
on pojechał do tego Monachium, żeby właśnie na jakąś wymianę
19:41
czy coś w tym stylu, ale z ciekawostek muszę powiedzieć
19:44
wam, że czajkowski wprowadził polskie wzornictwo na nowy
19:46
poziom. Zresztą miał wiele osiągnięć,
19:49
ale z racji, że zazwyczaj Kobiety są dodatkiem mężczyzn w
19:53
świecie sztuki, tym razem odwrócimy rolę, bo w tym
19:56
przypadku czajkowskim zazwyczaj wspomina się właśnie w
20:00
kontekście, że był kochankiem Narzeczonym i przyjacielem
20:03
Poznański. Tym bardziej mi się to.
20:07
Podoba bo tak niewiele jest kobiet wy historii sztuki,
20:11
szczególnie z tamtych czasów. Olga była starsza od józka.
20:14
O 7 lat nie ma co ukrywać. Bardzo mu imponowała swoim
20:18
talentem i osiągnięciami w świecie sztuki, ale myślę, że
20:23
też swoją taką samodzielnością, co jak będę podkreślała w
20:27
tamtych czasach było czymś totalnie nieoczywistym.
20:30
Jeżeli chodzi o Kobiety. Myślę też, że wielu mężczyznom
20:33
ten fakt się absolutnie by nie spodobał.
20:36
Prawdopodobnie poznali się w jej pracowni, która zawsze była
20:39
otwarta dla polskich artystów. Czy to w Monachium czy.
20:42
Mojej kolejnej pracowni w Paryżu józek bardzo szybko zakochał się
20:46
w Oldze. Pisał do niej codziennie listy i
20:50
z każdym kolejnym nazywał ją coraz bardziej czule.
20:55
Zaczął od drogiej panny olgi, potem nazywał ją złotkiem czy
20:59
też maleństwem Listy zresztą kończył takimi sformułowaniami,
21:04
jak całuję kochane łapki mojego złotka lub całuje po 1000 razy
21:08
moje maleństwo ukochane, straszne, no to my way.
21:13
Jak mam być szczera? No, ale powiedzmy, że Oldze to
21:16
odpowiadało. Mam oczywiście fragment listu,
21:19
nie mogłabym go tutaj nie umieścić, bo muszę się z wami
21:23
tym podzielić. Jakie to jest?
21:26
Fascynujące, moja złota kochana, panno olgo, żebym panią mógł
21:31
jeszcze widzieć już bym nic na razie nie pragną.
21:35
Myślę za to ciągle o kochanej, o kruszynie.
21:38
Jestem tam codzień u Pani w pracowni Odprowadzam na obiad na
21:42
spacer, na kolacyjkę do pokoiku. Wszędzie byłem wczoraj w biurze
21:47
na wolskiej. Jak wracali z wyścigu widziałem
21:50
ojca pani w oknie wyobrażałem sobie naturalnie panią w tym
21:54
otoczeniu, ale takiem się przyzwyczaił, widzieć ją na
21:57
zupełnie innym tle. Że mi bardzo ciężko szło.
22:00
Bardzo dziwna rzecz. Teraz pierwszy raz czuwam tu
22:04
ogromnie silne. Co to jest szeroki świat
22:07
europejski w porównaniu z taką dziurą jak Kraków?
22:11
Powiem wam, że Zero zahamowań naprawdę mojej drodze, jeszcze
22:15
to wszystkie zdrobnienia pokoi kolacyjka, bo ja tak mówię i
22:20
wiem, że irytuje to wiele osób, ale pan czajkowski ewidentnie
22:24
był bardzo zakochany, to jeszcze nie koniec ich historii, ale
22:29
największym marzeniem. Olgi nie było małżeństwo, nie ma
22:33
co ukrywać, tylko mekka wielkich malarzy.
22:36
Ziemia obiecana, czyli nasz ukochany Paryż w 1986 roku.
22:41
Jak wam mówiłam, została doceniona przez paryski salon i
22:45
napisała wtedy list do ojca Patuś nie wie, co to dla mnie
22:49
znaczy, otwiera się dla mnie nowy kraj dla mojej sztuki kraj
22:53
taki, o którym marzyłam i ja tylko tutaj dodam, że ona
22:57
dostała się na ten salon, czyli jeden z najbardziej prestiżowych
23:01
jakby. Salonów w historii bez żadnych
23:05
znajomości to było niesamowite, nierealne dla Kobiety, ale też
23:10
dla każdego po prostu artysty, bo każdy, kto się tam dostawał,
23:14
był nieprzeciętny i wyjechała do Paryża w 1898 roku.
23:19
Bodajże miała tam kuzyna Daniela Mordą Mordą mordą, który ją tam
23:26
wspierał i razem zorganizowali wystawę, zanim ona w ogóle
23:29
jeszcze tam się wprowadziła, na której Olga wystawiła aż 24
23:33
obrazy. I w katalogu pracy olgi były
23:36
opisane tak interesujące wibracje światła uzyskane dzięki
23:40
dokładnej obserwacji wrażeń zimnych i ciepłych, którym wybór
23:44
odcieni dodaje elegancji i zapewnia Subtelność
23:47
Kolorystyczną. No i ta wystawa została bardzo
23:51
dobrze przyjęta, co tylko zmotywowało, bo Poznańską.
23:54
No i jakby to było takie miłe powitanie na nowej drodze życia
23:59
wy Paryżu Olga znalazła piękną pracownię na paryskim Mont
24:03
Barnabasie, a dokładniej na. Włoży na 114 wy 6 dzielnicy,
24:10
czyli no przepięknym jakby montparnasse, to jest marzenie
24:13
tam i Picasso. Wszyscy degas wszyscy i mam
24:18
opis, bo do pracowni wchodziło się od podwórza.
24:21
Była dość duża z przeszklonym dachem i 2 oknami, z których
24:26
roztaczał się widok na dachy i kominy paryskich kamienic.
24:30
Wnętrze tej pracowni było urządzone dosyć skromnie i
24:32
prosto stały w nim pianino biureczko, parę foteli i piec.
24:37
Na podwyższeniu stały sztalugi na ścianach wisiały obrazy, z
24:42
którymi malarka nie chciała się rozstać między innymi portret
24:45
ojca czy Józefa Czajkowskiego, czyli narzeczonego i w różnych
24:51
miejscach pomieszczenia. Olga stawiała świeże kwiaty,
24:55
żeby po prostu robiły klimat i żeby czuła się jak w domu
24:58
panował tam naprawdę taki surowy nastrój, przypominający o tym,
25:01
że miejsce to służy do pracy, a praca ta, czyli malarstwo, jest
25:06
no najważniejsza w życiu olgi i w tym samym budynku mieściła się
25:10
też prywatna szkoła malarska. Akademii, w której nauczała
25:15
właśnie Olga, zapewne, żeby sobie dorobić i Polacy, którzy
25:20
przyjeżdżali do Paryża, odwiedzali Olgę.
25:22
Nie wszyscy znali ją osobiście, ale artystka była znana w
25:26
kręgach. No I ADRES był dostępny dla
25:28
praktycznie wszystkich. Niestety, wielu z odwiedzających
25:32
słyszało o dobroci i hojności artystki.
25:36
To już było w późniejszych czasach, no, ale wykorzystywali
25:38
jej dobre serce, ponieważ Olga rzadko odmawiała, więc pożyczała
25:43
te kilka franków, jak ktoś wymyślił jakąś ckliwą
25:46
historyjkę? Więc w jej pracowni zazwyczaj
25:48
było gwarno i przewijało się naprawdę wiele ludzi.
25:52
A co ciekawe, Boznańska wtedy po prostu w skupieniu sobie
25:56
malowała i nawet z nikim nie rozmawiała, żeby się nie
25:59
rozpraszać, ale żeby nakreślić wam te niesamowite czasy w
26:03
pracowni boznańskiej jeszcze jak była trochę młodsza.
26:06
No to mam kilka wspomnień osób, które tam bywały.
26:09
To nie budu arek mody, ani wdzięczne mieszkanko panieńskie,
26:13
ale naprawdę warsztat Malarski pokój, gdzie się pracuje dużo i
26:18
sumiennie. Sanktuarium, wysiłków, duszy
26:21
twórczej i gdyby nie kwiaty świeże, nie poznałbyś, że to
26:25
mieszkanie kobiece? Potem był Jerzy Waldorf do
26:28
pracowni Malarki szło się w głąb brudnego podwórza, obdrapany
26:32
innymi brudnymi schodami, po czym było górą Oszklone, bardzo
26:37
rozległe studio, tak pokryte kurzem i pajęczynami, jak gdyby
26:41
i w nim nie sprzątano. Od początków stulecia bez ładu
26:45
porozwieszane na ścianach ustawione pod nimi i w różnych
26:48
kątach zmarniały cudowne obrazy boznańskiej.
26:51
Która wyprostowana w obniż białym fotelu Luisa 16
26:57
przyjmowała gości z łaskawą dobrocią wymieszaną z
27:00
lekceważeniem, skoro tylko zmieszało się, skąd w wyłaziło
27:04
kilkanaście oswojonych myszy chodziły po gratach obrazach
27:08
jakiś kot tarach po dawno ogłuchłem pianinie ludzi, nie
27:13
wymijając, miałem je na ramionach, pięły się w górę
27:17
wzdłuż spodni o mój Boże. Sorry, że tak dziwnie
27:20
przeczytałam, ale bardzo ciężki język no.
27:23
I jeszcze mam jedno wspomnienie. Marcin Libicki w swoim
27:27
pamiętniku opisał wizytę u Boznańskiej tak na oknie liczne
27:32
kwiaty w doniczkach i WE flakonach kupione czy
27:35
przyniesione przez gości dokonywały powolnego konania,
27:39
ciesząc oczy malarki zanikającą barw nością podłogi, za
27:43
ścierały, chodniki, resztki dywanów oraz szmaty niewiadomego
27:47
pochodzenia i użyteczności. To i ówdzie tektura.
27:51
Kto wie, czy na spodniej stronie nawet nie będzie jakiś portret.
27:56
Moją obchodził los je obrazów w dziesiątki stały on oparto
27:59
ściany czy o 2 sztalugę pokryte grubą warstwą kurzu pogryzione
28:04
przez myszy wyciekający się o 2 turę czy inne przedmioty znała
28:09
ich wartość artystyczną, uznawała ich wartość, ale nie
28:12
dbała o ich zachowania i utrzymanie.
28:16
Jeszcze jedno, bo te opisy są naprawdę ciekawe.
28:18
Jan Szymański tym razem moi drodzy, przeczytałam właśnie
28:22
taki ogromny fragment, strasznie dziwnie Napisany także jak ja go
28:26
wam skróce swoimi słowami. Tutaj Jan Szymański opowiada o
28:30
tym, że Olga Boznańska nie lubiła w swojej pracowni pustej
28:34
przestrzeni, dlatego, że pusta przestrzenią męczyła ona szukała
28:37
stale jakiś tam linii płaszczyzn i brył i w jej pracowni była
28:41
taka ogromna Wieża stworzona z gazet z jakichś dokumentów,
28:45
bardzo ważnych paszportów z czeków gotówkowych, jakiś tam
28:49
ważnych, naprawdę przekazów i z Polski, i z Francji, i zazwyczaj
28:54
nowe osoby, które przychodziły do pracowni, niechcący psuły te
28:57
wieże Olga ją od nowa. Po prostu stawiała, bo dla niej
29:01
to Wszystko miało sens ona tam w środku właśnie tych wszystkich
29:05
papierów wiedziała, że są najważniejsze rzeczy, które jej
29:07
się mogą przydać. Strasznie to jest dziwne.
29:12
W każdym razie z tego, co wyczytałam.
29:14
No to obecnie budynek jej pracowni wygląda jak każdy inny
29:18
na Mont par nasie, na dole kamienicy, jakaś tam azjatycka
29:22
knajpa i przyznam wam się, że nie będę ukrywać, że marzy mi
29:26
się wyjazd do Paryża śladami artystów, o których wam
29:29
opowiadam. Na pewno w końcu znajdę na to
29:31
czas i z pewnością wybiorę się pod pracownie boznańskiej, ale
29:35
też chciałabym w ogóle gdzieś tam spać na mą par nasie wiem,
29:40
że to już nie to samo, co rozpustne dziewiętnastowieczny
29:42
Paryż, ale jednak teraz byłoby to całkiem inaczej niż wycieczka
29:48
szkolna, gdzie miałam 16 lat i pojechaliśmy tam z liceum także.
29:52
No jeżeli chodzi o Paryż, no to wiadomo, że był idealnym
29:56
miejscem, no bo to w nim rodziły się nowe idee odbywały się
30:00
najbardziej prestiżowe wystawy. No i to tutaj zjeżdżają po
30:04
prostu najwspanialsi z najwspanialszych i orde naprawdę
30:08
dobrze się wiodło. W tym Paryżu poznała wpływowych
30:12
ludzi, co bardzo ułatwiło jej życie artystyczne cały czas,
30:16
jakby miała zlecenia. Absolutnie nie narzekała na brak
30:19
pieniędzy czy zleceń. Ojciec też jej wysyłał
30:22
pieniądze. Oczywiście głównie ona tworzyła
30:25
portrety, najwięcej chyba dziecięcych i tutaj na chwilę
30:29
się zatrzymamy, bo obrazy olgi są znowu, to powtórzę
30:32
niesamowitej, magiczne naprawdę. I właśnie trochę jej znakiem
30:37
rozpoznawczym były te dziewczynki na obrazach te
30:39
dzieci na obrazach i to Wszystko jest owiane pewną tajemnicą, bo
30:44
wielu biografii stów sugeruje, że w życiu poznańskiej na
30:48
przykład matka była osobą, która spowodowała u niewiele
30:51
destrukcyjnych zachowań jakiś traum.
30:53
Inni za to sugerują, że to ojciec mógł skrzywdzić ją albo
30:57
jej siostrę. Tutaj jest wiele aluzji o
30:59
molestowaniu seksualnym. Olgi i jej siostry izabeli.
31:03
No ale z racji, że to były czasy, w których nikomu nie
31:05
przyszło do głowy, żeby. Komukolwiek wspominać o czymś,
31:09
co jest nieodpowiednie, czy to w listach, czy w jakichś
31:12
rozmowach. No to nie ma na to większych
31:14
dowodów. Poza na przykład faktem, że
31:16
siostra olgi całe życie zmagała się z głęboką depresją.
31:20
Bardzo dużo piła, bardzo dużo ćpała.
31:22
No i w pewnym momencie popełniła samobójstwo i nigdy nie dowiemy
31:27
się, jaka była prawda zapewne i matka, i ojciec byli toksyczni,
31:31
skoro były powody, by tak myśleć.
31:34
No ale pamiętajmy, że jakby za każdym płótnem stoi jakaś
31:37
nieznana nam. Historia i właśnie apropo tych
31:41
smutnych dziewczynek z obrazów mówi się, że mają no w sobie
31:44
taki pierwiastek lęku niepokoju, jakby skrywały jakiś sekret,
31:49
którym nie mogły się podzielić, który im ciążył.
31:53
No i bardzo często pisano obrazach Olgi w czasach, w
31:56
których ona żyła, że są smutne i ona sama mówiła, że co ma z tym
32:01
zrobić, skoro sama nie ma w sobie radości logiczne, prawda?
32:06
Tutaj wrzucę ciekawostkę, ponieważ wyczytałam gdzieś, że
32:09
ona kupiła sobie taki specjalny album i tam sobie wycinki z
32:14
prasy. Która pisała o niej i o jej
32:16
sztuce. Bardzo ciekawe, kiedy
32:19
wyprowadziła się do Paryża, przystała całkowicie używać
32:22
płócien malowała wyłącznie na kartonach na takich teksturach i
32:26
bardzo to lubiła i zrobiła to z premedytacją, ponieważ farbę
32:30
nakładała na sucho, co odbierało jakby kolorom intensywności i
32:35
nadawało matowe wykończenie, na którym oczywiście zależało
32:38
boznańskiej. Używała takich wiecie małych
32:40
plamek koloru i one właśnie nadawały niesamowity migoczący
32:45
efekt, o którym. Cały czas wam tutaj mówię, bo
32:48
tej obrazy wręcz wirowały. Jeżeli tak, mogę to nazwać
32:53
świeciły. I co jeszcze ciekawe, jak
32:56
będziecie mieli okazję zobaczyć i pracę na na żywo, to zwróćcie
32:59
uwagę na obrazy właśnie po 1886 roku, bo z każdym kolejnym
33:04
przestała skupiać się na tle jego detalach, a zaczęła skupiać
33:08
się na psychologii swoje modelki czy modela na emocjach, które
33:13
wyrażała twarz, a w sumie to raczej oczy.
33:17
Osoby, którą portretował w ogóle, to jest bardzo ciekawe,
33:21
bo jak ja byłam na wystawie olgi boznańskiej, nie wiedząc tego,
33:25
co wiem dzisiaj, a dzisiaj już wiem bardzo dużo, to zdziwił
33:30
mnie fakt, że ona malowała na tych kartonach i ja szczerze
33:33
myślałam, że to wynikało z braków środków do życia.
33:37
No bo ja jeszcze wtedy nie znałam tak dogłębnie tej
33:39
historii, bo zazwyczaj jak artyści malują na kartonach, po
33:42
prostu nie mają pieniędzy na płótna, a tutaj bardzo się
33:45
myliłam i powiem wam, że obrazy naprawdę na żywo.
33:49
Zachwycały, ale ten karton się wyginał pod wpływem ciężaru
33:53
farby i to trochę psuło efekt nawet właśnie mówiłam znajomej,
33:58
z którą wtedy byłam na wernisażu, że strasznie to jest
34:01
dziwne, że ona malowała na kartonach, ale teraz już wiemy,
34:05
że po prostu takiego efektu nie mogła osiągnąć.
34:08
Na płótnach jest taki obraz, który nazywa się dziewczynka z
34:12
Chryzantemami z 1894 roku, który najbardziej chciałam zobaczyć i
34:19
oczywiście zawsze piach w oczy. Bo akurat tego jednego tam nie
34:23
było. Wydaje mi się, że jest to jeden
34:26
z najbardziej znanych obrazów olgi, ale naprawdę jest
34:29
niesamowity. Robi wrażenie i na zdjęciach, a
34:32
co dopiero w ogóle na żywo także.
34:34
Mam nadzieję, że kiedyś będzie mi dane zobaczyć.
34:37
Chyba cała kolekcja jest wy Krakowie także, no nie jest to
34:41
aż tak daleko z tej Zielonej Góry, chociaż opiszę wam trochę
34:45
ten obraz, bo w jasnej twarzy smutnej tej panienki świecą
34:49
czarne, niczym moja dusza oczy. Jak na nią patrzę, to czuję taki
34:54
lekki niepokój, a nawet zakłopotanie trochę tak, jakby
34:58
przelewała na mnie swoje obawy i niepokoje.
35:02
Jakby się tak zastanowić. No to Wszystko w tym obrazie
35:05
jest dwuznaczne i takie niedopowiedziane, bo z jednej
35:08
strony widzimy, że dziewczynka nie jest już dzieckiem, ale
35:11
zdecydowanie też nie jest kobietą i nie wiemy czy jej
35:14
włosy są blond czy rude, bo jest tak bo tak pada cień w rękach
35:18
trzyma kwiaty, ale w sumie na pierwszy rzut oka wydaje nam się
35:23
jakby ona te kwiaty. Ja wsadzone pod pachę i niby
35:26
patrzy na nas, ale nie wiemy, jaki jest ku temu powód i nawet
35:30
ten cień, który znajduje się na ścianie, jest jakby bardziej
35:34
malarską plamą niż realnym cieniem.
35:37
Także naprawdę ten obraz robi wrażenie i tworzy taki dziwny
35:41
niedopowiedzianych magiczny klimat.
35:44
W ogóle cały obraz jest ubogi w barwy w kolory, które no w
35:48
czasach impresjonistów przecież wylewały się wręcz z płócien,
35:52
więc Olga używa stonowanych kolorów, głównie szarości.
35:57
Dziewczynka ubrana jest w taką skromną sukienkę bez żadnych
36:00
ozdób bez kołnierzyka, bez biżuterii, nawet ściana, na tle
36:05
której pozuje ta dziewczynka, jest szara.
36:07
To w ogóle jest intrygujące, że mimo tego, że jakby to są
36:10
szarości, czyli najnudniejsze kolory na świecie.
36:14
No to Olga zamieniła je w takie srebrzyste kolory w odcienie
36:18
perłowe. Oczywiście są gdzieś tam jakieś
36:21
różowości, czy na przykład gdzieś w fałdach, sukienki,
36:24
zielonko, jakieś tony, co oczywiście nadaje
36:28
przestrzenności. Ale bardzo fajny jest ten obraz
36:31
naprawdę fajny, to może nieodpowiednie słowo, ale
36:34
znalazłam też recenzję, która powstała chwilę po namalowaniu
36:38
tego obrazu. Boznańska stworzyła współczesny
36:41
ideał postaci materka. Jest to dziecko enigmatyczne,
36:46
doprowadzające do szaleństwa tych, co mu się zanadto
36:49
przypatrują. Przerażająca dziewczynka tak
36:52
Biała, że budzi dreszcz. Także widzicie, że różnie każdy
36:56
interpretuje nastrój tego obrazu.
36:59
Dla mnie jest bardziej magiczny. Niż budzący przerażenie,
37:02
aczkolwiek czuć jakiś dyskomfort i taki znak zapytania, jak się
37:08
patrzy na ten obraz, także zobaczcie, jak będziecie gdzieś
37:13
na wystawie. Czy macie podobne odczucia, czy
37:15
inne zdecydowanie jest piękne i ciężko oderwać od niego wzrok.
37:19
Jak zresztą od większości obrazów, które namalowała Olga
37:22
Boznańska, naprawdę i na zdjęciach i na żywo są
37:25
niesamowite migoczą, przyciągają, wołają wręcz, żeby
37:30
na nie patrzeć. To jest coś niebywałego i aż
37:33
żałowałam, że można było być. Jak krótko na wernisażu, powiem
37:38
wam, że wernisażu oczywiście rządzą się własnymi prawami.
37:42
Zawsze jest głośno, jest dużo ludzi, bardziej się rozmawia
37:45
między sobą, niż skupia na sztuce.
37:47
No ale pełną świadomością się idzie w dzień otwarcia.
37:51
Jaki to będzie klimat? Za to w muzeum, w którym ja
37:55
byłam pan powiedział, że każdy ma 5 minut na oglądanie tej
37:59
wystawy, więc zgadnijcie gdzie miałam jego wymyślone zasady.
38:05
Oczywiście sobie powolutku obraz po obrazie oglądałam każdy
38:10
szczegół. No bo jakby kto w ogóle ma prawo
38:13
mi mówić ile ja mam stać przy danym obrazie piękne to było
38:17
niesamowite i powiem wam, że mimo tego, że był było głośno,
38:22
było dużo ludzi. To też ma oczywiście swój
38:24
klimat. To naprawdę każdy obraz
38:26
obejrzałam dokładnie, bo każdy z obrazów wołał mnie, żebym na
38:31
niego patrzyła, ale słuchajcie, bo jeszcze można było zobaczyć
38:37
na przykład prawdziwy fotel z pracowni boznańskiej, ale to, co
38:40
mi się najbardziej podobało, to to były gablotki, w których były
38:43
wystawione jej prawdziwe palety jeszcze z zaschniętą F.
38:47
I tubki farb jakieś tam przyrządy do malowania pędzle.
38:51
No to było tak zachwycające mnie naprawdę cieszą takie smaczki,
38:55
bo oczywiście obrazy są najistotniejsze, ale to tak
38:58
trochę nas przybliża do artystki i do faktu, że faktycznie ona
39:03
była realną postacią. Ja poleciałam już bardzo daleko
39:07
z tematem, ale musimy się na chwilę zatrzymać przy
39:11
czajkowskim, czyli przy narzeczonym naszej drogiej olgi,
39:14
z którym ona była w dziesięcioletnim związku.
39:18
Co prawda widzieli się tylko kilka razy, głównie pisali przez
39:22
ten 10 lat listy, ponieważ ona w wieku 35 lat musiała dokonać
39:27
wyboru. Czy wraca do Krakowa i zostaje
39:30
go żoną, czy zostaje w Paryżu i spełnia swoje marzenia i
39:34
powołanie? I powiem wam, że 35 lat w
39:38
tamtych czasach to było bardzo dużo.
39:42
Olga zresztą zawsze mówiła, że ma mniej o 5 lat, czyli jej
39:45
zdaniem wtedy miała 30 lat, ale sam czajkowskiej powiedział, że
39:48
ona już nie jest najmłodsza. Że już musi wybrać, czy będzie
39:52
żoną i matką. Czy będzie te swoje malunki
39:56
robiła więc nie zdziwi was fakt, że wybrała Paryż i wybrała
40:02
sztukę, bo w Krakowie zapewne czekałaby ją kariera żony i
40:07
matki, a niewielkiej artystki w Polsce.
40:10
Wiecie, no, to nie był dobry czas dla kobiet.
40:12
Za to przed czajkowskim Kraków stało po prostu otworem.
40:16
Także para się rozstała, a Olga zostawiła sobie w swojej
40:20
paryskiej pracowni obraz, który namalował.
40:23
Jej Józef to były takie niebieskie kwiaty.
40:26
Zresztą ona w swojej pracowni miała też no kilka portretów
40:31
Józefa. Także myślę, że gdzieś tam go w
40:33
swoim sercu miała do końca swych dni.
40:36
Albo stwierdziła, że te obrazy są wybitne.
40:39
Je sobie zostawi także, no z pełną świadomością wybrała swoje
40:43
życie. Nie wszystkie Kobiety pragną być
40:46
matkami i żonami. Myślę, że jeszcze do dzisiaj po
40:49
prostu wiele osób, nie tylko kobiet, no ale czuję, że po
40:53
prostu to jest taki obowiązek. I norma.
40:57
Jakiś pewny schemat? Dlatego ja bardzo szanuję osoby,
41:01
które świadomie rezygnują z bycia rodzicem, no bo dzięki
41:04
temu jest mniej nieszczęśliwych osób i dzieci i rodziców.
41:08
No bo trzeba przyznać, że to nie jest łatwe, by być dobrym
41:12
rodzicem, ale ok teraz może wam opowiem, w jaki sposób Olga
41:17
pracowała, bo myślę, że to jest dosyć ciekawe.
41:19
Ona nie lubiła mocnego światła, więc malowała zazwyczaj po
41:23
godzinie 14:00 zawsze przy tym opalała sobie papieroski piła.
41:28
Swoją ulubioną mocną czarną herbatę nigdzie nie jest
41:33
wspomniane, żeby ona lubiła narkotyki albo alkohol, także
41:37
papieroski i czarna mocna herbata.
41:40
To był zestaw startowy dla olgi. Bardzo też lubiła spędzać w taki
41:46
sposób czas, bo to właśnie malowania od zawsze ją
41:49
najbardziej uszczęśliwiało. I to, co ciekawe, to, że Olga na
41:53
namalowanie obrazu potrzebowała kilku not kilkudziesięciu sesji,
41:57
więc wypełniało jej to całe dnie.
42:00
Ale jak miała wolne, to i tak na przykład to co miała pod ręką
42:04
jakieś martwe natury. Boże jakbym o sobie czytała
42:08
dlatego, że ja nawet jak mam wolną chwilę, to też coś tworzę.
42:12
Ja nie umiem odpoczywać, bardzo mnie to nudzi.
42:15
Czy mieszkając w rozpustnym Paryżu zaczęlibyśmy się w
42:18
pracowni? Nie sądzę, ale Olga jednak no
42:22
nie korzystała z uciech Paryża. Ona lubiła siedzieć w pracowni,
42:27
ale nie myślcie sobie, że siedziała sama, ponieważ.
42:31
Do jej pracowni przychodziło wiele osób.
42:34
Jej pracownia na montparnasse była otwarta w tamtych czasach
42:38
odwiedzało ją wielu ludzi z całego świata, więc no w tej
42:42
pracowni poza Polakami czy Francuzami kręcili się
42:45
Amerykanie, Włosi. Jej znajomość w ogóle tych
42:48
wszystkich języków bardzo jej pomagała.
42:50
W odnalezieniu się w tak zróżnicowanym, ale też
42:54
wyjątkowym zdecydowanie towarzystwie i oczywiście w jej
42:58
życiu działo się jeszcze wiele innych rzeczy.
43:02
Ona na przykład nigdy nie wyszła za mąż, mimo że było kilku
43:06
kandydatów Kawalerów, którzy otwarcie wyznawali jej swoje
43:10
uczucia. W pewnym roku w ogóle jej ojciec
43:13
zachorował, więc go ściągnęła do Paryża i się nim opiekowała do
43:17
końca jego życia, więc w ogóle jej nie były w głowie żadne
43:19
miłostki. Potem przyszedł czas pierwszej
43:22
wojny światowej, czyli koszmar. Wtedy nikt nie myślał o sztuce.
43:27
To jakby jest zrozumiałe i nawet sama w tamtym momencie
43:30
powiedziała. Zapomnienia szukałam jak zwykle
43:33
w pracy. Sztuka to moje szczęście.
43:35
Innego nie pragnę na świecie i w chwili, kiedy nie będę mogła
43:38
malować, powinnam przestać żyć także no piękne i mocno znaczące
43:44
i opisujące jej charakter i jej wartości życiowe.
43:47
No ale jeszcze chcę wam jedno powiedzieć, bo po 1900 którymś
43:51
roku jak ona już zerwała zaręczyny właśnie z tym
43:54
czajkowskim wiele przeżyła przez ten czas Olga, jakby zatrzymała
43:59
się w czasie, jest taka ciekawa historia, że Olga cały czas
44:02
nosiła sukienki z poprzedniej epoki.
44:05
Że ona kręciła włosy i grzywkę na na wałek.
44:08
Wiecie w taki starodawny staroświecki Kok w momencie,
44:12
kiedy po pierwszej wojnie Kobiety zaczęły w końcu nosić
44:15
to, co chciały, nosiły krótkie sukienki, ścinamy włosy, ona w
44:20
ogóle nie chciała uczestniczyć w tych nowych, modnych ruchach.
44:23
Nawet nie chciała w ogóle wymieniać swoje lampy naftowe na
44:26
elektryczną. Ona faktycznie została w chyba w
44:29
takim swoim bezpiecznym momencie, który był dla niej
44:32
najlepszy w życiu, który zapamiętała.
44:35
No i po wojnie też jej blask jako artystki zaczął blednąć
44:40
świat. Wiecie, szedł do przodu w sztuce
44:42
zaczęły pojawiać się nowe kierunki.
44:44
Sztuka tak naprawdę zaczęła być mocniejsza, bardziej agresywna.
44:48
Za to sztuka boznańskiej jeszcze bardziej się wyciszyła i
44:52
uspokoiła. No i tutaj zaczyna się ten
44:54
moment, kiedy Olga zaczyna dziwaczny być, ale to zaraz, bo
44:59
chcę wam jeszcze opowiedzieć o miłości do zwierząt, a to jest
45:02
super ciekawe, bo ona miała pieska bobiego i Kiki.
45:06
Miała kanarka o imieniu Maciuś i Papugę żaka, a nawet świnkę
45:10
morską. Miała bardzo dobre serce i nawet
45:13
myszy, które zalegały się w jej pracowni, miały dobrze rozstawia
45:17
w ogóle w nocy lampki na podłodze, by nie zrobić krzywdy
45:21
tym myszkom i tutaj są takie historie.
45:24
Na przykład te wszystkie damulki i elegancik, którzy odwiedzali
45:29
pracownię boznańskiej, byli super oburzeni tym, że te myszy
45:34
tam latały i w ogóle, że zwierzęta spały gdzieś tam w
45:36
pościeli mam cytacik. Kiedy skończyliśmy podwieczorek,
45:40
Olga Pozbierała dokładnie okruchy i powiedziała, Bóg nie
45:43
chce, żeby cokolwiek się marnowało.
45:45
Za gwizdała natychmiast otoczył ją tuzin małych, brązowych
45:49
myszek, bardzo ostrożnie nakarmiła je okruchami.
45:52
Kiedy skończyła, klasnął w ręce i myszki uciekły do Myszek.
45:56
Zawsze odnosiła się z czułością. Mówiła do nich moje maleńkie
45:59
myszy enki, moje kochane maleństwa.
46:02
Mamusia kupiła dobre biszkopciki, kochane Bielutkie,
46:05
najmilsze pieszczoszki, prawie jak czajkowski w listach do
46:10
poznańskiej. Ale, słuchajcie, bo to jest nie
46:12
koniec historii, to jest mój ulubiony moment tego podcastu,
46:16
bo po śmierci swojego pieska bobiego Olga go wypchała, więc
46:21
jakby normalne, bardzo go kochała, chciała go, jakby
46:24
zatrzymać ze sobą już na zawsze, ale moi drodzy ona go
46:28
wyprowadzała tego wypchanego psa na spacerki po mopar nasie.
46:33
No także bardzo to jest interesujące.
46:37
Moim zdaniem jeszcze pamiętam jedną historię ze zwierzątkami,
46:41
że ona otwierała okno i naprzeciwko był.
46:44
Weterynarz, który bardzo źle traktował zwierzęta, który
46:48
przeprowadzał jakieś niestety testy na nich i ona otwierała to
46:51
okno i wrzeszczała na niego, że jest mordercą bandytą także
46:56
naprawdę miała ogromne serce, jeżeli chodzi o zwierzęta.
47:01
Także no ona w ogóle była bardzo dobrym człowiekiem, tak jak wam
47:03
opowiadałam po prostu. Ludzie to niestety
47:08
wykorzystywali jej historia. Tak naprawdę kończy się w smutny
47:11
sposób, ponieważ mimo no jakiś tam zleceń jednak głównym
47:15
źródłem utrzymania olgi było wynajmowanie kamienicy, którą
47:19
odziedziczyła po śmierci ojca. Ta kamienica znajdowała się w
47:22
Krakowie. A że miała dobre serce, no to
47:25
też w pewnym wieku na przykład cierpiała na sklerozę i ludzie
47:29
ją wykorzystywali Wymyślali ckliwe historie i prosili o
47:33
zapomogę, a ona oddawała im pieniądze nawet kosztem swojego
47:38
życia codziennego. Nie miała na przykład na
47:40
jedzenie i to wielokrotnie, nawet jej siostra o tym mówiła.
47:45
No niestety jej siostra ona często się kłóciła, ale jednak
47:48
bardzo się kochały. I kiedy Olga dowiedziała się o
47:51
śmierci swojej siostry, no to już w ogóle zamknęła się w sobie
47:56
i w swojej pracowni znalazłam taki fragment, który chciałabym
48:00
wam przeczytać. Pracowni szwankował żeliwny
48:02
Piecyk, chłód, popiskiwanie myszy, szarości przepływające
48:06
pod sufitem, smugi dymu z pieca i z papierosów.
48:10
Pary unoszącej się ze srebrnego czajnika unosiły i krążyły po
48:14
pracowni przepływały między nasączonymi Terpentyną, szmatami
48:18
czarnymi chustami zawieszonymi w oknach.
48:20
Organ nie lubiła jasnego światła, malowała po 14.
48:24
Jasność doskwierają jej chorym oczom, przysłaniała czarnym
48:27
materiałem, lubiła światło rozproszone, miała też kłopoty z
48:31
oczami. Gdy doskwierało mocne światło,
48:34
nosiła okulary przeciwsłoneczne. Nagle jedna z tektur opartych o
48:38
ściany przewróciła się i wyrwała Olgę z zamyślenia.
48:41
Szybko podniosła się z krzesła i poprawiła podobrazie.
48:44
Idzie teraz zaparzyć herbatę lubi mocną, bardzo mocną.
48:49
Jak widzicie, to jest fragment. Oczywiście wam już wspominałam o
48:52
tych wszystkich rzeczach, chyba tylko nie mówiłam, że miała
48:55
faktycznie problem z oczami i to też jest w ogóle ciekawe, bo
48:59
może też dlatego jej obrazy wyglądały w taki sposób, jak
49:02
wyglądały, że malowała jej w takim rozproszonym świetle?
49:05
Tak sobie teraz pomyślałam, bo kiedyś wam w jednym z pierwszych
49:09
podcastów mówiłam o Picasso jak. On był bardzo biedny i mieszkał
49:14
na montparnasse. Nie było go stać na nic, więc
49:17
pracowni paliło się wręcz kilka świeczek.
49:20
Dlatego też na przykład malinowo bardzo ciemne obrazy, w tym
49:24
swoim niebieskim okresie. Z tego co pamiętam, Olga miała
49:28
bardzo dziwne zachowania. Jedno, który mi przychodzi do
49:31
głowy, może nie bardzo dziwna, ale chciałam wam o nim
49:33
powiedzieć. Na przykład ona oszczędzała,
49:36
chowała pieniądze na czarną godzinę, ale kiedy przychodziła
49:39
ta czarna godzina, to ona nie pamiętała, gdzie jest chowała.
49:42
To było też spowodowane tą sklerozą.
49:45
Także no to akurat jest naprawdę lajtowy przykład, ale ludzie ją
49:49
wykorzystywali. O tym już mówiłam i teraz wam
49:52
opowiem najbardziej przykry moment, ponieważ jak orga już
49:57
była w pewnym wieku, to mówiono, że jest chodzącym skansenem nie
50:01
tylko ze względu na wiek, ale na to, że ona ubierała się, jakby
50:06
zatrzymała się w 1905 roku. Stała się w ogóle obiektem
50:10
drwin. Ludzie przychodzili do jej
50:11
pracowni tylko, żeby zobaczyć ją na żywo i potem opowiadać, czy
50:15
faktycznie te myszy latają po pracowni po obrazach.
50:18
To jest naprawdę straszne, jakby Zero szacunku do 2 człowieka do
50:22
2 osoby. Nikt naprawdę nie wyciągnął do
50:25
niej ręki, jakby świat i ludzie nigdy nie przestaną mnie
50:29
zaskakiwać i to niestety negatywnie.
50:32
Na koniec jeszcze Wam powiem, no bo były czasy 2 wojny światowej.
50:37
To jest bardzo dziwne przeżyć 2 wojny światowe tak mi się
50:40
wydaje, no w każdym razie to było okropne.
50:43
No bo wojna odcięła ją od finansów i od rodziny od
50:47
przyjaciół. No bo jednak w Polsce bardzo źle
50:50
się działo podczas 2 wojny światowej.
50:52
Tam miała i właśnie swoją rodzinę i też kamienicę, która
50:55
była głównym źródłem. Jej utrzymania, no jej finansów
51:00
także właśnie 26 października 1940 roku umiera Olga Boznańska.
51:07
W paryskim szpitalu sióstr Miłosierdzia Olga Boznańska była
51:11
jedną z najwybitniejszych i najbardziej znanych polskich
51:14
malarek. Musicie przyznać, że Olga to
51:17
jedna z nielicznych, tak utalentowanych indywidualności w
51:21
świecie sztuki, którą no możemy z dumą się chwalić.
51:24
Jej sztuka była oryginalna i nie można było przypisać jej do
51:29
jakiejkolwiek kategorii. I mimo tego, że w Paryżu w
51:32
tamtych czasach zaczęli artyści tworzyć w nowy sposób, to ona
51:36
zawsze była wierna swojej stylistyce i temu, w jaki sposób
51:41
lubiła tworzyć ona, tak naprawdę osiągnęła wirtuozerię wy
51:46
posługiwaniu się kolorem i Jestem pewna, że nikt z was nie
51:50
przejdzie obojętnie koło jej melancholijnych i migoczących
51:54
obrazów mamy jeszcze na koniec fragment o boznańskiej malarz
52:00
Gustaw Wodecki powiedział, Tak. To artystka nie tylko nasza,
52:04
lecz świata całego, bo nie tylko u nas.
52:07
Ceniona artystka artystów, artystka ludzi, którzy myślą,
52:11
którzy czują. Bardzo piękne, co i powiem wam
52:15
szczerze, to jest już koniec podcastu, że ja czuję niedosyt,
52:20
ale no jak to bywa ciężko streścić życie wybitnej osoby w
52:24
krótkim podcaście? Mam nadzieję, że i tak
52:27
dowiedzieliście się sporo i że to tylko podsyci, jakby wiecie
52:30
wasz głód i zagłębić się w ten temat o naszej wybitnej malarce
52:36
bardzo ciężko mi się przygotowywało ten podcast,
52:39
dlatego, że jest bardzo dużo informacji o boznańskiej.
52:43
To jest. Naprawdę niesamowite, więc jak
52:46
ktoś chce się dowiedzieć więcej, to są książki, wywiady, wykłady,
52:50
artykuły, ale na chwilę przeniosłam się w tamte czasy i
52:55
tyle, ile wyczytałam, to po prostu wręcz czuję, jakbym
52:59
miałam osobie te staroświecką suknię.
53:02
Zresztą w mojej pracowni właśnie na biureczku co prawda nie mam
53:05
herbaty, to jest niewinny podcast, ale palą się świece,
53:09
więc jest trochę klimat tego dziewiętnastowiecznego Paryża.
53:14
Bardzo dziękuję. Za dzisiejszy podcast oczywiście
53:18
dajcie znać, czy wam się podobał i czy chcecie więcej kobiecych
53:22
postaci. Czywiście, że będzie także ja
53:27
wracam moi drodzy do pisania i słyszymy się już za tydzień w
53:34
czwartek pa. Aha, jeszcze chciałam
53:38
podziękować moim najwspanialszym niewinnym patron Kom i patronowi
53:43
czy rysik za was moi drodzy?