Latest / Radio Blauwe Hap / Eén volk, één dijk, één polder - Radio Blauwe Hap #9
Transcript
- 0:00SPEAKER_03: Ik heb zo'n moeite met het woord patriotisme.
- 0:02SPEAKER_03: En nu komt het gevaarlijke standpunt.
- 0:04SPEAKER_03: Ja, ik lijk wel een dominee zeg.
- 0:05SPEAKER_03: Ik haat woorden als verbondenheid.
- 0:08SPEAKER_03: Maar toch is het zo.
- 0:09SPEAKER_03: En ik denk dat we nu echt overal in Europa met het verval bezig zijn.
- 0:14SPEAKER_03: Dat we de bloei gehad hebben.
- 0:15SPEAKER_03: Waarom moest ik stoppen?
- 0:17Omdat het net leek alsof ik me onder tafel aan het aftrekken
- 0:21was tijdens het interview.
- 0:22SPEAKER_03: Ik was zo die hond aan het aftrekken.
- 0:35SPEAKER_02: Hallo.
- 0:36SPEAKER_03: Good morning, sir.
- 0:37SPEAKER_02: Good morning.
- 0:38SPEAKER_02: Good morning.
- 0:39SPEAKER_02: We zijn vroeg vandaag.
- 0:41SPEAKER_02: Nou zeg.
- 0:42SPEAKER_02: Bent u wakker?
- 0:43SPEAKER_03: Eh, nauwelijks.
- 0:44SPEAKER_03: Helemaal.
- 0:44SPEAKER_03: Ik slaap eigenlijk nog gewoon door, maar met de ogen open.
- 0:47SPEAKER_03: Ik kan er niks aan doen.
- 0:48SPEAKER_03: Je bent een nachtdier, toch?
- 0:50SPEAKER_03: Ja.
- 0:50SPEAKER_03: Ja.
- 0:51SPEAKER_03: Ja, kan niet anders.
- 0:52SPEAKER_03: Hé, daar loopt een hondje.
- 0:55SPEAKER_03: Die wil op schoot, maar dat mag dus even niet.
- 0:58SPEAKER_03: Ja, nee, dat ken ik.
- 0:59SPEAKER_03: Ik heb de deur ook dicht gedaan.
- 1:00SPEAKER_03: Ja.
- 1:01SPEAKER_03: Hondje wil ook hier de kamer binnen.
- 1:03SPEAKER_03: Mag niet.
- 1:03SPEAKER_03: Mag voor mij ook niet.
- 1:06SPEAKER_03: Ik heb een keer de hond meegenomen naar een radiouitzending die ik had.
- 1:12SPEAKER_03: OBA.
- 1:14SPEAKER_03: OBA Live.
- 1:14SPEAKER_03: En toen had ik de hond geïnstrueerd om helemaal opkeurig...
- 1:19SPEAKER_03: ...voor me te zitten tussen mijn benen.
- 1:21SPEAKER_03: Maar tijdens het interview wilde ik hem aaien.
- 1:24SPEAKER_03: En achteraf op de camera kwam de regisseur,
- 1:29SPEAKER_03: die kwam naar me toe...
- 1:30SPEAKER_03: ...of tijdens het interview kwam de regisseur naar me toe.
- 1:33SPEAKER_03: En die deed met zijn handen, of ze deed met haar handen zo...
- 1:38SPEAKER_03: Dat ik moest stoppen.
- 1:39SPEAKER_03: Waarom moest ik stoppen?
- 1:40Omdat het net leek alsof ik me onder tafel aan het aftrekken
- 1:44was tijdens het interview.
- 1:45SPEAKER_03: Ik was zo die hond aan het aftrekken.
- 1:48Ik dacht veel onschuldiger dat het geruis van jouw hand door
- 1:51een hondenvacht...
- 1:51SPEAKER_02: dat dat storend was op zender of zo.
- 1:54SPEAKER_03: Nee, nee, nee.
- 1:56SPEAKER_03: Het was een heel, heel raar gezicht.
- 1:58SPEAKER_03: Maar goed, tot zover de beesten.
- 2:01SPEAKER_03: Jij zei...
- 2:04SPEAKER_03: Dat we misschien moesten hebben over waar we vorige keer gebleven waren.
- 2:08SPEAKER_03: Nou ja, dat waren jouw slotwoorden vorige week.
- 2:10SPEAKER_02: Ja, precies.
- 2:10SPEAKER_02: Maar ik weet niet meer waar we de vorige keer gebleven waren.
- 2:14SPEAKER_02: Ik eindigde met mijn enigszins dramatische woorden over...
- 2:19dat ik de vrijheid dermate omarm dat ik niet meer tussen de
- 2:22ondankbaren wil wonen.
- 2:23SPEAKER_02: Als ik het niet goed samenvat.
- 2:25SPEAKER_02: Ik heb het...
- 2:26SPEAKER_02: Wat ondankbare zijn heb ik nog niet helemaal toegelicht volgens mij.
- 2:29SPEAKER_02: Maar jij zei als slotwoord, wat willen we met onze samenleving?
- 2:33SPEAKER_02: Misschien moeten we het daar volgende week eens over hebben.
- 2:36SPEAKER_03: Ja, klopt.
- 2:37Waarmee dit tevens de eerste keer is dat er ook maar enige vorm
- 2:40van voorbereiding
- 2:41SPEAKER_03: aan deze podcast vooraf gaat.
- 2:47SPEAKER_03: Ja.
- 2:47SPEAKER_03: Nou ja, want jij doet een linkje.
- 2:48Ik ben er te stom voor om precies te begrijpen hoe het allemaal
- 2:51technisch werkt.
- 2:52SPEAKER_03: Ja.
- 2:52SPEAKER_03: Jij stuurt mij dan een linkje.
- 2:54SPEAKER_03: We kunnen het hebben over waar we de vorige keer gebleven waren.
- 2:57SPEAKER_03: Dat is dan de voorbereiding geweest.
- 3:01SPEAKER_03: Maar goed, inderdaad.
- 3:04SPEAKER_03: Waar willen we naartoe?
- 3:05SPEAKER_03: Is dat een goede beginvraag?
- 3:08SPEAKER_03: Waar willen we naartoe?
- 3:09SPEAKER_02: Nou, ga je gang.
- 3:12SPEAKER_02: Wat willen we met onze samenleving?
- 3:13SPEAKER_02: Was een open vraag die jij stelde.
- 3:15SPEAKER_02: Ik ben benieuwd of jij daar zelf een antwoord op hebt.
- 3:18SPEAKER_03: Wat ik met de samenleving wil, dat is dat ik altijd hink op twee punten.
- 3:27Namelijk het ene is,
- 3:30ik wil heel graag behouden wat werkt en ik wil heel graag
- 3:32vernieuwen.
- 3:34SPEAKER_03: Tegelijkertijd,
- 3:35SPEAKER_03: dat een beetje een merkwaardig conservatief standpunt is,
- 3:37SPEAKER_03: dat begrijp ik heel goed.
- 3:39SPEAKER_03: Maar dat is wat ik echt wil.
- 3:42Ik kom steeds meer zaken tegen waarvan ik denk,
- 3:45ja maar dat was toch goed.
- 3:47SPEAKER_03: Ik zal het maar iets simpels noemen.
- 3:49SPEAKER_03: Waarvan ik zeker weet dat het heel sterk achteruit gaat.
- 3:53SPEAKER_03: De zorg.
- 3:54SPEAKER_03: En de gezondheidszorg met name.
- 3:57SPEAKER_03: Vroeger kwam mijn huisarts naar mij toe.
- 4:01SPEAKER_03: En die ging dan zitten, meneer Holman, hoe is het er met u?
- 4:06En dan voelde hij mijn pols,
- 4:07mijn bloeddruk en ik vertelde wat er aan de hand was.
- 4:09En heel vroeger,
- 4:11kan ik me nog herinneren als kind,
- 4:13hadden we een arts en die rookte zelfs.
- 4:15SPEAKER_03: Dus die nam de tijd om even ook nog een sigaretje op te steken.
- 4:20SPEAKER_03: Maar goed, dat hoeft niet.
- 4:22SPEAKER_03: Maar zo'n huisarts, ik ben nu tien minuten misschien.
- 4:26SPEAKER_03: Kan ik naar die huisarts toe, hoe ziek ik ook ben?
- 4:29SPEAKER_03: Hij komt nooit meer naar mij toe.
- 4:31SPEAKER_03: En dat vind ik eigenlijk een achteruitgang.
- 4:35SPEAKER_03: En ik weet, tenzij de techniek er iets aan gaat doen...
- 4:39SPEAKER_03: Een AI of zo.
- 4:41SPEAKER_03: Ik weet dat we enorm moeten bezuinigen op de gezondheidszorg.
- 4:48En ik weet ook of ik snap ook dat we enorm gaan de welvaart
- 4:54enorm gaan op de
- 4:56SPEAKER_03: welvaart enorm gaan inleveren.
- 4:58Omdat we anders deze samenleving zoals die nou is niet meer
- 5:02kunnen betalen.
- 5:04SPEAKER_03: Maar dat wil ik eigenlijk niet.
- 5:06Dus wat dat betreft wil ik heel graag de zorg zoals we die
- 5:09hebben behouden...
- 5:11SPEAKER_03: in het besef dat we ook zullen moeten vernieuwen...
- 5:14SPEAKER_03: omdat we anders echt spaak gaan lopen.
- 5:17SPEAKER_03: En dat we gaan spaak lopen, dat komt waarschijnlijk...
- 5:21Doordat de overheid veel meer geld nodig heeft voor defensie en
- 5:28andere zaken.
- 5:29SPEAKER_03: En dat moet ergens vandaan komen.
- 5:31SPEAKER_03: En dus zullen ze,
- 5:32SPEAKER_03: terwijl de economie nu nog goed gaat,
- 5:35SPEAKER_03: maar waarschijnlijk op een gegeven moment toch achteruit kachelt...
- 5:40SPEAKER_03: omdat het nou eenmaal met economieën zo gaat...
- 5:43SPEAKER_03: en bedrijven wegtrekken uit Nederland...
- 5:45SPEAKER_03: omdat we zo'n slechte investeringsklimaat hebben.
- 5:50SPEAKER_03: Dus ik denk dan, dat gaat allemaal achteruit.
- 5:53SPEAKER_03: Wat voor samenleving wil ik dan?
- 5:55SPEAKER_03: Ik wil een samenleving waarin dat misschien wel...
- 6:00SPEAKER_03: beter geleid wordt door het niet te leiden.
- 6:02SPEAKER_03: Het klinkt belachelijk tegenstrijdig,
- 6:05maar dat we de macht aan de instituties misschien wel zouden
- 6:09moeten beperken en
- 6:10SPEAKER_03: meer over zouden moeten laten,
- 6:12SPEAKER_03: en nu komt het gevaarlijke standpunt,
- 6:14SPEAKER_03: meer over zouden moeten laten aan het bedrijfsleven.
- 6:17SPEAKER_03: En ik denk dan dat dat mijn vorm van vrijheid is.
- 6:20SPEAKER_03: Er moet meer vrijheid komen,
- 6:23SPEAKER_03: meer vrijheid om te investeren,
- 6:25SPEAKER_03: meer vrijheid aan alle mogelijke kanten,
- 6:29SPEAKER_03: want
- 6:30SPEAKER_03: De overheid heeft nu een hele beknellende functie.
- 6:36SPEAKER_03: Mag ik nou weer naar bed?
- 6:40SPEAKER_03: Ik ga het aan de dokter vragen.
- 6:42SPEAKER_03: Als ik te veel lul, haal je dat er maar uit.
- 6:47SPEAKER_02: Nee, nee.
- 6:50SPEAKER_02: Maar jij zegt meer zorg aan de bedrijven geven.
- 6:52SPEAKER_02: Mijn gedachte was toen jij net die slotzin uitsprak,
- 6:55SPEAKER_02: die aanzet,
- 6:56SPEAKER_02: die gevaarlijke gedachte,
- 6:57SPEAKER_02: dat je eigenlijk zou zeggen de zorg moet terug naar de experts.
- 7:00Want we hebben natuurlijk in de afgelopen 25 jaar de zorg
- 7:03langzaam maar zeker...
- 7:05SPEAKER_02: naar een soort van vorm van bedrijfsleven geschoven...
- 7:07SPEAKER_02: vanuit een nationaal zorgfonds...
- 7:11SPEAKER_02: ziekenfonds...
- 7:12SPEAKER_02: naar privatisering.
- 7:14En dat is vooral verzekeringstechnisch...
- 7:16en niet per se in de uitvoering.
- 7:18SPEAKER_02: Ook in de uitvoering trouwens.
- 7:19SPEAKER_02: Want ziekenhuizen specialiseren.
- 7:21SPEAKER_02: Dus waar je eerst in ieder ziekenhuis... voor alles terecht kon.
- 7:24SPEAKER_02: Grosso modo moet je nu...
- 7:26SPEAKER_02: van Amsterdam naar Groningen...
- 7:27SPEAKER_02: voor een specifieke behandeling...
- 7:29SPEAKER_02: voor een bepaalde ziekte of zo bijvoorbeeld.
- 7:32SPEAKER_02: Maar...
- 7:34Die uitbesteding aan bedrijven maakt het niet per se...
- 7:36Ik heb bedrijven van binnen gezien.
- 7:39SPEAKER_02: Ik heb er zelfs zelf een tijdje in gerund.
- 7:40Het zal je verbazen hoeveel verspilling en nutteloosheid er ook
- 7:43binnen commerciële bedrijven is.
- 7:44SPEAKER_02: Dat is niet alleen aan overheden gebonden natuurlijk.
- 7:48SPEAKER_02: En ik denk,
- 7:48SPEAKER_02: ik zou het nog veel kleiner willen maken als het ware,
- 7:51SPEAKER_02: dat er eindelijk weer eens geluisterd zou moeten worden naar degene die
- 7:54SPEAKER_02: daadwerkelijk...
- 7:56SPEAKER_02: de zorgtaak uitvoeren,
- 7:57SPEAKER_02: dus de handen aan het bed,
- 7:59SPEAKER_02: de diagnostiserende arts,
- 8:02SPEAKER_02: in plaats van de accountants die er tussen zitten tegenwoordig,
- 8:06SPEAKER_02: die de Excel-sheets opstellen,
- 8:09SPEAKER_02: die aansluiten op het modeldenken van de overheid.
- 8:12SPEAKER_02: Kunt u dit nog volgen allemaal, hoop ik.
- 8:14SPEAKER_02: Maar de overheid heeft de burger gereduceerd tot niet alleen een
- 8:17SPEAKER_02: burgerservice-nummer,
- 8:18SPEAKER_02: maar ook een pakket wensen,
- 8:20SPEAKER_02: eisen,
- 8:22SPEAKER_02: kansen en fouten.
- 8:25SPEAKER_02: Even heel globaal gezegd.
- 8:26En op basis daarvan maken ze modellen die prognoses maken van
- 8:30zoveel mensen krijgen
- 8:31SPEAKER_02: kanker per jaar.
- 8:32SPEAKER_02: Ik hou het even bij de zorgersonderwerp.
- 8:34SPEAKER_02: Zoveel mensen krijgen kanker.
- 8:35SPEAKER_02: Zoveel mensen krijgen hart- en bloedziekten.
- 8:39SPEAKER_02: Hart- en bloedvatenziekten.
- 8:40SPEAKER_02: Jeetje, het is bij mij ook vroeg.
- 8:42SPEAKER_02: Hartfalen.
- 8:43SPEAKER_02: En op basis daarvan worden modellen opgesteld over behoeften.
- 8:47SPEAKER_02: Van die modellen die de overheid maakt,
- 8:49SPEAKER_02: maken ook zorginstellingen met behulp van de Deloitte's van deze wereld.
- 8:54Maken ze Excel sheets en PowerPoints waarin ze die Excel sheets
- 8:59aankondigen om te
- 9:00SPEAKER_02: zeggen hoeveel zorg ervan ongeveer iets nodig is.
- 9:03SPEAKER_02: En als dan...
- 9:05SPEAKER_02: de behoefte,
- 9:05SPEAKER_02: de vraag overstijgt...
- 9:08SPEAKER_02: Nee,
- 9:08SPEAKER_02: sorry,
- 9:08SPEAKER_02: de vraag,
- 9:09SPEAKER_02: het aanbod overstijgt...
- 9:10SPEAKER_02: Het aanbod overstijgt,
- 9:11SPEAKER_02: ja.
- 9:11SPEAKER_02: Ja, dan loopt het dus vast.
- 9:13SPEAKER_02: Maar een ander,
- 9:15SPEAKER_02: misschien veel simpeler voorbeeldje...
- 9:16SPEAKER_02: is een oude basisschoolgenoot van mij,
- 9:20SPEAKER_02: een vriendin van vroeger...
- 9:21SPEAKER_02: is ooit in de thuiszorg terechtgekomen...
- 9:24SPEAKER_02: werkt in de thuiszorg.
- 9:26SPEAKER_02: En die is ondertussen meer tijd kwijt aan het documenteren...
- 9:29SPEAKER_02: van wat ze gedaan heeft,
- 9:30SPEAKER_02: bij wie ze steunkousen aangetrokken heeft...
- 9:31SPEAKER_02: bij wie ze hulp heeft geboden bij het wassen,
- 9:34SPEAKER_02: et cetera...
- 9:34SPEAKER_02: dan dat ze daadwerkelijk met die taken bezig is.
- 9:37SPEAKER_02: En voor die taken staan ook vastgeomlijnde tijden.
- 9:40Ze mag maar zoveel minuten over dit doen...
- 9:42en zoveel minuten over dat doen.
- 9:43SPEAKER_02: En als de tijd op is, jammer, door naar de volgende.
- 9:46En dat komt deels door een personeelstekort...
- 9:48maar deels ook door een soort...
- 9:49SPEAKER_02: Industrialisering.
- 9:51SPEAKER_02: En dat is niet alleen door de overheden gedaan, denk ik.
- 9:54SPEAKER_02: Dat komt ook vanuit het zorgbedrijfsleven.
- 9:59SPEAKER_03: Ja, nou ja, kijk.
- 10:01SPEAKER_03: Valt er wat voor te zeggen?
- 10:04SPEAKER_03: Vraag ik me af.
- 10:04SPEAKER_03: Misschien wel.
- 10:06SPEAKER_03: In zoverre, maar dan dwalen we misschien aan...
- 10:09SPEAKER_03: naar hoe wij de samenleving willen inrichten.
- 10:12SPEAKER_03: Ik kan me heel goed voorstellen dat een ziekenhuis...
- 10:15SPEAKER_03: dat zich specialiseert in hartoperaties...
- 10:22SPEAKER_03: waarbij een chirurg,
- 10:24SPEAKER_03: weet ik wel,
- 10:24SPEAKER_03: 15 of 20 of 7 hartoperaties achter elkaar uitvoert...
- 10:30dat die op een gegeven moment niet alleen goedkoper die
- 10:34hartoperaties zou kunnen...
- 10:37SPEAKER_03: Maar ook beter omdat hij niets anders doet.
- 10:40SPEAKER_03: En is het dan erg als je voor die hartoperaties...
- 10:45SPEAKER_03: 300 of 200 kilometer zou moeten reizen.
- 10:49In zoverre is dat erg omdat je je vrouw en je kinderen niet aan
- 10:53je bed hebt.
- 10:55Ik denk dat dat op zorgvlak misschien nog niet eens zo'n hele
- 10:57problematische is.
- 10:58Als het inderdaad bepaalde zorg gecentreerd kan worden door
- 11:02mensen die daar echt
- 11:03SPEAKER_02: het beste in zijn in een ziekenhuis.
- 11:04SPEAKER_02: Dat daar maximaal in investeert.
- 11:06Dan heb je volgens mij alleen maar een beter gevoel van zorg en
- 11:10veiligheid als het ware.
- 11:11SPEAKER_02: Als je je daar voor zoiets moet laten behandelen.
- 11:14SPEAKER_02: Maar je ziet natuurlijk,
- 11:16SPEAKER_02: dit zie je ook in bredere zin...
- 11:17SPEAKER_02: dat een soort schaalvergroting is opgetreden...
- 11:23SPEAKER_02: die het dienstenaanbod heeft verkleind.
- 11:26SPEAKER_02: Gemeentes zijn gefuseerd en dan heb je dat drie kleine kernen...
- 11:29SPEAKER_02: en ineens nog maar één loket hebben in één van die kernen.
- 11:33SPEAKER_02: Gemeentezwembaden sluiten,
- 11:34SPEAKER_02: politiediensten worden afgeschaald...
- 11:36SPEAKER_02: omdat er in een dorp minder nodig is,
- 11:38SPEAKER_02: terwijl er in een stad meer nodig is.
- 11:39SPEAKER_02: Maar dat geeft in het dorp dan ook...
- 11:41SPEAKER_02: toch problemen als er aanrijdingen zijn,
- 11:43SPEAKER_02: inbraken zijn,
- 11:44SPEAKER_02: dat je afspraken moet maken om aangifte te doen.
- 11:47SPEAKER_02: Dat het niet meer vanzelfsprekend is dat de politie er meteen voor je is.
- 11:51SPEAKER_02: En dat is enerzijds begrijpelijk in een land waar,
- 11:55SPEAKER_02: nog niet zo heel lang geleden,
- 11:56SPEAKER_02: maar 12,
- 11:57SPEAKER_02: 13 miljoen mensen woonden en inmiddels al 18 miljoen.
- 12:00SPEAKER_02: En midden jaren 90 waren het al 15 miljoen.
- 12:02SPEAKER_02: Het bekende liedje van Fluitsma en Van Tijn.
- 12:04SPEAKER_02: En inmiddels zitten we op de 18 en hard onderweg naar 20 en daarboven.
- 12:08Dus het wordt steeds moeilijker om voor het aantal mensen dat
- 12:13er is voldoende
- 12:14SPEAKER_02: politiemacht,
- 12:16voldoende gemeenteloketten en mensen die die kunnen mensen
- 12:19bemannen te hebben.
- 12:21SPEAKER_02: Tegelijkertijd zien we natuurlijk ook bepaalde problemen toenemen in de
- 12:24SPEAKER_02: zorgbehoeften voor de geestelijke zorg,
- 12:26SPEAKER_02: in de veiligheidsbehoeften mede vanwege de migratie.
- 12:30SPEAKER_02: Dat mag natuurlijk allemaal niet al te luidkeels uitgesproken worden.
- 12:32SPEAKER_02: Maar als je ziet wat er op AZC's allemaal gebeurt aan steekpartijen...
- 12:36SPEAKER_02: alleen al binnen de AZC's aan politieinzet nodig is...
- 12:39SPEAKER_02: om de boel daar een beetje in het gareel te houden.
- 12:41SPEAKER_02: Dat gaat ten koste van mensen zichzelf kunnen melden.
- 12:46Ik denk dat politie functioneren ook een soort zorgbehoefte is
- 12:48als het ware.
- 12:49SPEAKER_02: Veiligheid is ook een zorgbehoefte.
- 12:52SPEAKER_02: En dat wordt allemaal...
- 12:55SPEAKER_03: Minder, dat neemt af.
- 12:57SPEAKER_03: Precies, dat neemt af.
- 12:58SPEAKER_03: En die afname zal op een gegeven moment een heel kritiek punt bereiken.
- 13:02SPEAKER_03: Daar ben ik bang voor.
- 13:03SPEAKER_03: Dat dat een kritiek punt bereikt.
- 13:05SPEAKER_02: Ook daar zie je al spikes van.
- 13:07SPEAKER_02: In de zin dat er bijvoorbeeld in Groningen zo'n groepje mensen was...
- 13:11SPEAKER_02: die zelf burgerwacht gingen spelen bij de grens.
- 13:13Die gingen Duitse auto's aanhouden om te kijken of er geen
- 13:15vluchtelingen...
- 13:16SPEAKER_02: of illegale migranten in zaten.
- 13:18SPEAKER_02: Nee, precies.
- 13:18SPEAKER_03: En dan hebben we het over de gezondheidszorg.
- 13:21SPEAKER_03: Maar dan hebben we het nog niet gehad over wat ik dan...
- 13:25SPEAKER_03: Ik vind gezondheidszorg het belangrijkste.
- 13:26SPEAKER_03: Het zal wel met de leeftijd te maken hebben.
- 13:29SPEAKER_03: Maar ik vind zoiets als onderwijs ook buitengewoon belangrijk.
- 13:33SPEAKER_03: En dat zie je ook alleen maar afnemen.
- 13:36SPEAKER_03: Althans, je ziet het niet zozeer afnemen, de kwaliteit.
- 13:39SPEAKER_03: Maar je ziet wel dat in ieder geval de onderwijs zo verandert...
- 13:47SPEAKER_03: dat er andere eisen gesteld worden,
- 13:48SPEAKER_03: dat er normen verlaagd worden...
- 13:50SPEAKER_03: en dat daardoor de kwaliteit van het onderwijs achteruit gaat...
- 13:54SPEAKER_03: Dat denk ik.
- 13:55Ik ben al een hele tijd uit het onderwijs,
- 13:57maar het is wat ik in ieder geval hoor.
- 13:59SPEAKER_03: In de tweede plaats,
- 14:01SPEAKER_03: dus de normen worden verlaagd,
- 14:02SPEAKER_03: in de tweede plaats komen er minder docenten en onderwijzers...
- 14:05SPEAKER_03: omdat ze het gewoon vervelend vinden om op de scholen les te geven.
- 14:11En dat betekent dan weer dat de gehele kwaliteit van het
- 14:16onderwijs en van de kinderen...
- 14:19SPEAKER_03: Wat ze moeten leren, wat ze moeten kunnen.
- 14:21SPEAKER_03: Ja, dat gaat enorm tegenvallen.
- 14:25SPEAKER_02: Ook hier heb ik zo'n gevoel daarbij.
- 14:27SPEAKER_02: Een gevoel en ook anekdotisch bewijs misschien.
- 14:30Maar dat inderdaad de kwaliteit van onderwijs steeds meer
- 14:32afgestemd wordt op degene
- 14:34SPEAKER_02: die de lat het laagst legt binnen de groep.
- 14:36SPEAKER_02: Dat onderwijs wordt aangepast aan de...
- 14:39SPEAKER_02: Degenen die minder kunnen meekomen...
- 14:40SPEAKER_02: in plaats van dat de lat omhoog wordt getrokken...
- 14:42SPEAKER_02: door degenen die het beste zijn als het ware.
- 14:44Maar ook,
- 14:45je noemde het woord onderwijs...
- 14:47en het eerste woord dat in mij opkwam was management.
- 14:50SPEAKER_02: En ook dit geldt volgens mij weer... voor heel veel publieke sectoren.
- 14:55SPEAKER_02: Maatschappelijke sectoren.
- 14:57SPEAKER_02: Overal zitten zulke dikke...
- 15:00SPEAKER_02: leemlagen van management tussen gebouwd,
- 15:02SPEAKER_02: tussen de wens,
- 15:03SPEAKER_02: tussen wat de overheid opstelt als dit is wat we voor de zorg willen,
- 15:07SPEAKER_02: dit is wat we voor het onderwijs willen.
- 15:08En dan vervolgens gaan er managers en accountants en juristen
- 15:12en een enorme dikke tussenlaag.
- 15:15Daar gaat heel veel geld in zitten in presentaties maken en
- 15:20routemappen schrijven
- 15:22SPEAKER_02: en berekenen wat er benodigd is,
- 15:24SPEAKER_02: et cetera.
- 15:25SPEAKER_02: En er komt steeds minder geld op bij het
- 15:28SPEAKER_02: Op de plekken waar het moet zijn.
- 15:29SPEAKER_02: Dus bij de leraar,
- 15:30SPEAKER_02: bij de kwaliteit van het lesmateriaal...
- 15:33SPEAKER_02: bij degene die daadwerkelijk het onderwijs moet ontvangen.
- 15:39SPEAKER_02: Mijn moeder was ook docent.
- 15:44SPEAKER_02: Die is vier, vijf jaar geleden met pensioen gegaan.
- 15:48SPEAKER_02: Maar die gaf Engels aan de middelbare school in Etteleur...
- 15:53SPEAKER_02: En op een gegeven moment had het management daar bedacht,
- 15:55SPEAKER_02: dit is al langer geleden,
- 15:56maar op een gegeven moment had het management daar bedacht dat
- 15:59de lessen van 45
- 16:00SPEAKER_02: minuten naar 90 minuten moesten,
- 16:02SPEAKER_02: gingen naar een 90 minuten rooster.
- 16:04SPEAKER_02: En bijna alle docenten waren daarop tegen,
- 16:06SPEAKER_02: want die zeiden,
- 16:07SPEAKER_02: probeer een puber van 13,
- 16:09SPEAKER_02: 14,
- 16:1215 maar eens 90 minuten lang bij om het even welk vak te houden.
- 16:13SPEAKER_02: En dat gingen ze toch doen.
- 16:15SPEAKER_02: Dat ging meteen helemaal mis.
- 16:16SPEAKER_02: De eerste 40 minuten, dat lukt nog wel.
- 16:18SPEAKER_02: Maar daarna verliezen ze allemaal hun aandacht.
- 16:20SPEAKER_02: De zuurstof verdwijnt uit de klas.
- 16:21SPEAKER_02: De aandacht verdwijnt uit de klas.
- 16:22SPEAKER_02: De docent kan het niet meer bijbenen.
- 16:24SPEAKER_02: Het werd een drama.
- 16:26SPEAKER_02: Ook omdat er minder contactmomenten waren.
- 16:27SPEAKER_02: Dus dan moesten ze elkaar sneller opvolgen, et cetera.
- 16:32SPEAKER_02: Daar werd een hoop over geklaagd.
- 16:34SPEAKER_02: Dat had het management eigenlijk wel in de gaten dat het niet werkte.
- 16:37SPEAKER_02: Toch deden ze het nog een tweede jaar,
- 16:38SPEAKER_02: omdat ze zeiden van dat eerste jaar was een soort gewenningsperiode.
- 16:41Dus je zult zien dat het,
- 16:42die wilden dus ook niet toegeven dat het niet werkte.
- 16:45Het duurde uiteindelijk drie jaren dat ze toch weer gewoon
- 16:46terug gingen naar een 45
- 16:47SPEAKER_02: minuten rooster.
- 16:48Maar dat is drie jaar waarin heel veel leerlingen dus minder
- 16:52goed onderwijs hebben
- 16:53SPEAKER_02: gekregen door docenten die er meer vermoeidheid door opliepen.
- 16:57SPEAKER_03: Ja, ik vind dat een enorm probleem trouwens.
- 17:00SPEAKER_02: Ik vind dat echt een probleem.
- 17:03Het punt hier is dat er dus niet naar de daadwerkelijke
- 17:05uitvoerenden werd geluisterd.
- 17:07SPEAKER_02: De leraren, de mensen die voor de klas staan.
- 17:09Hun inbreng werd genegeerd omdat managers bedacht hadden dat
- 17:11een ander rooster op
- 17:13SPEAKER_02: een gunstiger zou kunnen uitpakken.
- 17:17SPEAKER_03: Maar ja,
- 17:17SPEAKER_03: dat betekent dus dat als ik daar als ouder...
- 17:22SPEAKER_03: als ik dat zou merken...
- 17:23SPEAKER_03: en ik zou de pecunia hebben om daar iets...
- 17:29SPEAKER_03: ik zou het geld hebben om daar iets aan te doen...
- 17:32SPEAKER_03: dan zou ik dat ook doen.
- 17:35SPEAKER_03: Ik acht dat mijn verantwoordelijkheid als ouder...
- 17:37SPEAKER_03: ik bedoel daarmee te zeggen...
- 17:39SPEAKER_03: dan zou ik misschien wel mijn kind naar een particuliere school doen...
- 17:45SPEAKER_03: waar ze nog ouderwetse eisen stellen...
- 17:49SPEAKER_03: en op een misschien wat ouderwetsere manier lesgeven...
- 17:53SPEAKER_03: daar staat tegenover.
- 17:54SPEAKER_03: Dat begrijp ik ook wel.
- 17:55SPEAKER_03: Dat misschien in de toekomst AI voor veel ruimte kan zorgen...
- 18:03SPEAKER_03: dat het onderwijs weer wat beter wordt.
- 18:04SPEAKER_03: Maar ik vind dat je daar niet op mag gokken.
- 18:07Ik bedoel,
- 18:07dat is toekomstmuziek en daar kunnen we helemaal niks over
- 18:09zeggen.
- 18:10SPEAKER_03: O, die experimenten zijn mislukt.
- 18:11SPEAKER_03: Ik weet nog, de iPad-school van...
- 18:13SPEAKER_03: Maar iets te rond hoor ik nooit meer iets van.
- 18:15SPEAKER_03: Het is gewoon volkomen mislukt.
- 18:17SPEAKER_02: En ik denk juist dat we naar een tijd zouden toe moeten...
- 18:21SPEAKER_02: waarin minder technologie in de klas is.
- 18:24SPEAKER_02: Dat het juist weer... Je moet natuurlijk moderne middelen gebruiken.
- 18:29Tegenwoordig hebben ze van die...
- 18:30Vroeger had je een ouderwets schoolbord met krijt,
- 18:32et cetera.
- 18:33SPEAKER_02: Die waren dan...
- 18:34SPEAKER_02: Twee keer een vierkante meter die je zo dicht kon klappen...
- 18:36SPEAKER_02: in een breder vlak van twee vierkante meter.
- 18:39SPEAKER_02: Maar tegenwoordig zijn dat allemaal digitale touchscreens...
- 18:41SPEAKER_02: waar ze op kunnen schrijven en wissen en video op kunnen vertonen.
- 18:44SPEAKER_02: Dat zullen ook niet alle scholen hebben.
- 18:46SPEAKER_02: Dus dat soort ontwikkelingen zijn wel goed.
- 18:48SPEAKER_02: Maar die mobiele telefoon zou gewoon uit de klas moeten.
- 18:51SPEAKER_02: Hier in Portugal is dat nu sinds dit schooljaar wet, geloof ik.
- 18:55SPEAKER_02: Als ik het goed gevolgd heb.
- 18:57SPEAKER_02: En ik denk over AI één dingetje...
- 19:02Dat is nu een techniek in opkomst waar vooral degenen die erin
- 19:04voorop lopen...
- 19:05SPEAKER_02: bijzonder enthousiast over zijn.
- 19:07SPEAKER_02: Maar je kan er donder op zeggen dat in het kielzocht daarvan...
- 19:12SPEAKER_02: de negatieve bijwerkingen ook nog wel aan het daglicht zullen komen.
- 19:15SPEAKER_02: En dat die sterk en fors zullen zijn, denk ik.
- 19:18SPEAKER_02: Zoals we nu ook leren met de mobiele telefoon en de sociale media.
- 19:22SPEAKER_02: Nu we dat allemaal 15, 20 jaar gebruiken.
- 19:25SPEAKER_02: De eerste iPhone is uit 2006 of 2007, geloof ik.
- 19:28SPEAKER_02: Dus we zitten nu ongeveer twintig jaar achter die smartphoneschermpjes.
- 19:31En het wordt steeds duidelijker hoe schadelijk die dingen ook
- 19:34voor ons zijn.
- 19:35SPEAKER_02: Ze zijn nuttig en goed en praktischer.
- 19:37SPEAKER_02: Je zou ze niet meer willen missen.
- 19:38SPEAKER_02: En ik ben er zelf ook volstrekt aan verslaafd.
- 19:40Ik ben ook hier weer niet ramser dan de paus of boven de
- 19:44partijen als het ware.
- 19:45SPEAKER_02: Maar je weet ook hoeveel nadelen ze met zich meebrengen.
- 19:49SPEAKER_01: Ja, ja, ja.
- 19:51Maar ja,
- 19:52goed,
- 19:52kijk,
- 19:55dat maakt het nadenken over de inrichting van een staat.
- 19:58SPEAKER_03: Hoe willen we eigenlijk leven?
- 19:59SPEAKER_03: Wat willen we eigenlijk?
- 20:00SPEAKER_03: Wat verwachten we daarvan?
- 20:01SPEAKER_03: Maakt het steeds ingewikkelder.
- 20:03SPEAKER_03: En alles wordt steeds...
- 20:06Ik probeer het paradoxaal te vermijden,
- 20:08maar laten we zeggen tegenstrijdiger.
- 20:10Alles wordt steeds tegenstrijdiger in die zin dat de
- 20:13technologische vooruitgang op
- 20:15SPEAKER_03: alle gebieden,
- 20:16SPEAKER_03: ook op de gezondheidszorg,
- 20:17SPEAKER_03: ook op het onderwijs,
- 20:19SPEAKER_03: die wordt groter.
- 20:20Terwijl de mogelijkheid om daar effectief en zorgvuldig gebruik
- 20:25van te maken,
- 20:26SPEAKER_03: die wordt in feite kleiner.
- 20:28SPEAKER_03: Ook omdat we niet goed weten welke richting we uit willen,
- 20:31SPEAKER_03: maar ook welke richting we uit moeten.
- 20:34SPEAKER_03: Laten we kijken naar Europa.
- 20:39SPEAKER_03: Is het verstandig in het kader van wat we allemaal meemaken...
- 20:42SPEAKER_03: om geopolitieke vlak om Europa...
- 20:45SPEAKER_03: om ons aan te sluiten bij een soort Verenigde Staten van Europa...
- 20:49SPEAKER_03: om zoiets te doen?
- 20:50SPEAKER_03: Of moeten we ons juist terugtrekken?
- 20:53SPEAKER_03: Voor beide valt veel te zeggen.
- 20:55SPEAKER_03: En het is heel moeilijk om iets te bedenken...
- 20:58SPEAKER_03: waarvan je zegt van nou,
- 21:00SPEAKER_03: nu worden beide behoeften bevredigd.
- 21:02SPEAKER_03: Ik zou dus heel erg ervoor zijn dat we veel meer handelsbelangen...
- 21:07zouden hebben met de verschillende landen...
- 21:09maar toch een klein Europa zouden hebben.
- 21:11Want als we één groot Europa hebben...
- 21:14dan denk ik dat dat ingewikkeld is.
- 21:18SPEAKER_03: Dat we dat niet kunnen managen.
- 21:20SPEAKER_03: Dat we daarvoor ook als Nederland te klein zijn.
- 21:22SPEAKER_03: Dat we te veel opgeven.
- 21:24Maar goed,
- 21:25dat zijn strikt particuliere opvattingen...
- 21:27die ik ook niet heel goed kan staven.
- 21:28SPEAKER_03: Want ik zie ook wel dat samenwerking nodig is.
- 21:31SPEAKER_02: Ja,
- 21:31SPEAKER_02: maar je kan ook hier wel volgens mij op een hele redelijke wijze...
- 21:35SPEAKER_02: zonder het al te emotioneel te maken als het ware...
- 21:38SPEAKER_02: of particulier te maken over sentimenten over de EU...
- 21:41SPEAKER_02: kun je ook stellen dat...
- 21:43SPEAKER_02: hoe meer macht er naar de EU gaat...
- 21:44SPEAKER_02: hoe meer er dus gecentraliseerd wordt...
- 21:46SPEAKER_02: hoe minder zeggenschap de kleine kernen...
- 21:48SPEAKER_02: en de kleinere gemeenschappen over zichzelf hebben.
- 21:51SPEAKER_02: Want als er in Brussel...
- 21:52SPEAKER_02: een one size fits none beleid gemaakt wordt...
- 21:55SPEAKER_02: waar alle lidstaten in bepaalde mate aan moeten voldoen...
- 21:58SPEAKER_02: dan krijg je dus dat Nederland...
- 22:00SPEAKER_02: aan gelijke normen gehouden wordt...
- 22:04SPEAKER_02: als aanstaande nieuwe lidstaten...
- 22:07SPEAKER_02: ergens in het Zuidoosten,
- 22:08SPEAKER_02: in de Balkanregio...
- 22:09SPEAKER_02: en dat soort plekken waar...
- 22:12SPEAKER_02: feitelijk waarneembaar is dat de kwaliteit van leven...
- 22:14SPEAKER_02: de ontwikkeling van de economie en de moderniteit van de samenleving...
- 22:18SPEAKER_02: gewoon wel echt achterlopen op die van Nederland.
- 22:21SPEAKER_03: Ja,
- 22:21SPEAKER_03: je zou eigenlijk kunnen zeggen dat Europa is een klas...
- 22:24SPEAKER_03: met allerlei leerlingen en Nederland is misschien wel een goede leerling.
- 22:28SPEAKER_03: Om de analogie van wat we daarnet over hebben door te trekken.
- 22:31SPEAKER_03: Nederland is een goede leerling en die moet eigenlijk vooraan zitten.
- 22:35SPEAKER_03: En wat gebeurt er?
- 22:36SPEAKER_03: Hij moet wachten...
- 22:38SPEAKER_03: op de andere leerlingen die niet zo verstandig en slim zijn als hij.
- 22:42SPEAKER_03: We zien dat nou trouwens bijvoorbeeld heel goed aan het kijken.
- 22:46SPEAKER_02: Dat kost ook letterlijk geld,
- 22:48SPEAKER_02: want die leerling moet wel steeds zijn schoolgeld schrokken...
- 22:52SPEAKER_02: om een tempo aan te houden wat voor hem veel te langzaam is eigenlijk.
- 22:56SPEAKER_03: Ja, dat zie ik nou met die eurobonds.
- 22:58SPEAKER_03: Tenminste, als er ergens in een zin een cijfer voorkomt, begin ik al...
- 23:03SPEAKER_03: iets niet te begrijpen.
- 23:04Maar goed,
- 23:04dat merk ik nou met de artikelen die ik lees over de eurobonds.
- 23:09SPEAKER_03: Ik heb daar ook op Twitter op een gegeven moment naar gevraagd...
- 23:11SPEAKER_03: van leg nou eens in heldere bewoordingen uit...
- 23:14SPEAKER_03: en in hele kinderachtige,
- 23:15SPEAKER_03: op lagere schoolniveau uit...
- 23:17SPEAKER_03: wat die eurobonds bedoelen.
- 23:20En dan merk ik wel dat we dan gezamenlijk bij wijze van spreken
- 23:24allemaal mooie
- 23:25SPEAKER_03: aandelen kunnen kopen.
- 23:28SPEAKER_03: Om geld te krijgen, de staat kan dat doen.
- 23:31SPEAKER_03: Maar een staat als Frankrijk hoeft dan,
- 23:33SPEAKER_03: omdat ze zoveel schuld hebben,
- 23:36SPEAKER_03: relatief minder te betalen dan Nederland.
- 23:42SPEAKER_03: Het gaat ons dus inderdaad geld kosten.
- 23:45SPEAKER_03: Ik leg het verschrikkelijk fout uit en verkeerd,
- 23:46SPEAKER_02: maar je begrijpt...
- 23:48SPEAKER_02: Frankrijk heeft ook bijna een kritieke staatsschild natuurlijk.
- 23:51SPEAKER_02: Die gaan naar, wat was het, richting de 200 procent?
- 23:53SPEAKER_02: Nee, ze zitten ruim boven de 100 procent.
- 23:56SPEAKER_03: Ja, boven de 115, 120 procent geloof ik.
- 23:59SPEAKER_03: En dat betekent dus dat als we met de eurobonds gaan werken...
- 24:04SPEAKER_03: dat zij dan makkelijker nog een tijdje kunnen uithouden.
- 24:07Maar dat inderdaad,
- 24:08ze houden het makkelijker een tijdje uit...
- 24:10en hoeven in hun samenleving...
- 24:13SPEAKER_03: geen veranderingen toe te passen.
- 24:15SPEAKER_02: Ja,
- 24:16SPEAKER_02: en dan krijg je weer dat al oude verhaal...
- 24:18SPEAKER_02: dat in Nederland de pensioenleeftijd bij wijze van spreken...
- 24:21SPEAKER_02: ieder jaar met een maand opgetrokken wordt.
- 24:23SPEAKER_02: En in Frankrijk blijven ze maar staken...
- 24:25SPEAKER_02: om met hun vijftigste met pensioen te mogen in sommige sectoren.
- 24:28SPEAKER_02: Ja, precies.
- 24:30Dus daar zitten we dan,
- 24:31met onze ideale samenlevingen,
- 24:33met Europa en dat soort zaken.
- 24:35SPEAKER_02: Je krijgt die twee snelheden,
- 24:38SPEAKER_02: of 27 snelheden met al die lidstaten,
- 24:41SPEAKER_02: waarin bepaalde dingen centraal geregeld worden,
- 24:43SPEAKER_02: maar andere dingen lokaal mogen worden blijven beslist.
- 24:47SPEAKER_02: En Nederland is altijd het beste jongetje van de klas,
- 24:49met bij tijds het oprekken van die pensioenleeftijd en het
- 24:52netto betalen aan die
- 24:53SPEAKER_02: EU,
- 24:53SPEAKER_02: terwijl in Frankrijk staat alles stil.
- 24:55SPEAKER_02: Weigeren ze?
- 24:56SPEAKER_02: Gaat het volk de straat op als er wat moet veranderen?
- 24:58SPEAKER_02: En als er geld geschrokt moet worden,
- 25:00SPEAKER_02: dan staat Frankrijk ook achteraan,
- 25:02SPEAKER_02: want die hebben er geen geld.
- 25:04SPEAKER_02: Daaraan zie je ook bijvoorbeeld het streven naar een Europees leger.
- 25:07SPEAKER_02: Dat vind ik ook een beangstigende vorm van Europese schaalvergroting.
- 25:11SPEAKER_02: Omdat als er nou iets de soevereiniteit van een land raakt...
- 25:14SPEAKER_02: is het wel de capaciteit om je eigen leger te regelen.
- 25:19SPEAKER_02: Hele andere discussies of Nederland die capaciteit überhaupt heeft.
- 25:21Want het had er allemaal vrij treurig voor volgens mij...
- 25:25met onze defensieniveaus.
- 25:28SPEAKER_02: Maar een deel van het...
- 25:31SPEAKER_02: van de motivatie achter dat streven naar een Europees leger...
- 25:34SPEAKER_02: is omdat Duitsland daarmee zijn staalindustrie...
- 25:37SPEAKER_02: een beetje uit slop kan trekken.
- 25:39SPEAKER_02: Want ja,
- 25:39SPEAKER_02: daar moet je natuurlijk een heleboel...
- 25:41SPEAKER_02: heel veel militair materieel is gewoon uit ijzer opgetrokken.
- 25:45SPEAKER_02: En de Fransen hebben daar het belang bij...
- 25:47SPEAKER_02: omdat Frankrijk een hele grote defensieindustrie heeft...
- 25:50SPEAKER_02: die nog voor grote delen in handen van de staat is.
- 25:55En uitgaven aan defensie lopen we natuurlijk al heel gauw...
- 25:57in de vele miljarden...
- 25:59SPEAKER_02: Ergo,
- 26:00met Duits staal en Franse vergatten en andere Franse producten
- 26:05kan Frankrijk een
- 26:06SPEAKER_02: beetje zijn staatsschuld drukken.
- 26:07SPEAKER_02: Duitsland kan zijn economie op gang houden,
- 26:09Frankrijk kan zijn staatsschuld drukken en de rest van Europa
- 26:12maar betalen.
- 26:13Want Nederland heeft natuurlijk zelf geen defensieindustrie om
- 26:15over naar huis te schrijven.
- 26:16SPEAKER_02: Maar je moet wel geld in die pot douwen.
- 26:19SPEAKER_02: En dat wordt dan naar buiten, naar ons toe allemaal verkocht.
- 26:21Daarmee gaan we samen een leger oprichten,
- 26:23want dan kunnen we ons tegen de Rus beschermen.
- 26:26SPEAKER_02: Terwijl iedereen die met gezond verstand naar de wereld kijkt,
- 26:28SPEAKER_02: denkt van nou,
- 26:29SPEAKER_02: de Rus staat niet vooraan in de rij om ons binnen te vallen.
- 26:31SPEAKER_02: Ik denk dat China eerder een probleem zal zijn,
- 26:33SPEAKER_02: met name door technologische en financiële infiltratie.
- 26:37Maar primair natuurlijk de botsende culturen die binnen onze
- 26:40eigen samenleving
- 26:41SPEAKER_02: steeds meer...
- 26:44De botsingen tussen culturen in onze samenleving die steeds
- 26:47meer aan de orde van de
- 26:47SPEAKER_02: dag lijkt te zijn.
- 26:49SPEAKER_03: Ja,
- 26:49SPEAKER_03: maar daar maar zie je ook weer dat wij gaan nu veel meer miljarden,
- 26:52SPEAKER_03: miljarden,
- 26:53SPEAKER_03: miljarden uitgeven aan defensie.
- 26:55Dat zal ergens vandaan moeten komen en dat gaat dus af van
- 27:02onderwijs en dat zal ook
- 27:04SPEAKER_03: afgaan van de gezondheidszorg.
- 27:05SPEAKER_03: Dit is wat Rutte,
- 27:08toen hij net NAVO-baas werd of vlak voordat hij het werd of
- 27:10toen hij net geworden
- 27:11SPEAKER_02: was,
- 27:11SPEAKER_02: letterlijk zei.
- 27:12Dat er maar bezuinigd moest worden op zorg en onderwijs,
- 27:15want het was nu zo belangrijk.
- 27:19SPEAKER_02: ...dat de man zonder ego wel altijd de marionet van zijn functie is.
- 27:23SPEAKER_02: Want op het moment dat hij baas van de NAVO werd...
- 27:26SPEAKER_02: ...moest in Nederland maar alles worden ingeleverd...
- 27:27SPEAKER_02: ...omdat zijn nieuwe functiegeld nodig had.
- 27:30SPEAKER_03: Ja, ja.
- 27:31Maar ja,
- 27:31ook dat weer drijft ons af van de ideale samenleving zoals we
- 27:35die willen hebben.
- 27:36Ik ben dus altijd heel erg...
- 27:38Ik denk dat we de ideale samenleving al gehad hebben.
- 27:41SPEAKER_03: Dat die zo ideaal als die kon zijn.
- 27:42SPEAKER_03: Dat denk ik echt.
- 27:43SPEAKER_03: Ook wat betreft de vrijheid.
- 27:45Ik beweer heel vaak dat ik in zoverre conservatief ben dat ik
- 27:49de samenleving terug
- 27:50SPEAKER_03: wil zoals die was in 1970 en in 1980.
- 27:53SPEAKER_03: Misschien wel eind jaren zestig.
- 27:54SPEAKER_03: Die ik dus heb meegemaakt.
- 27:56SPEAKER_03: De vrijheid aan het bloeien was.
- 28:02SPEAKER_03: En natuurlijk.
- 28:02SPEAKER_03: Daar gingen allemaal dingen fout op ten duur.
- 28:04SPEAKER_03: Het kan nooit lang blijven.
- 28:06SPEAKER_03: Maar je ziet voortdurend.
- 28:10SPEAKER_03: En samenlevingen zie je altijd van hoogtepunt naar dieptepunt gaan.
- 28:15SPEAKER_03: De ontstaande bloei en het verval.
- 28:21SPEAKER_03: En ik denk dat we nu echt overal in Europa met het verval bezig zijn.
- 28:26SPEAKER_03: Dat we de bloei gehad hebben.
- 28:29SPEAKER_02: Ik wil daar één zelfkritische vraag tussen gooien.
- 28:32Wordt ons beeld vertekend omdat we de hele dag op internet
- 28:35ongezellige dingen zien?
- 28:36SPEAKER_02: En omdat we ook teveel aan onze smartphone schermpjes gelijmd zijn?
- 28:40SPEAKER_02: Wat zeg je nog een keer?
- 28:41Wordt ons beeld hierover te somber gestemd omdat wij te veel
- 28:47het nieuws volgen,
- 28:48SPEAKER_02: op smartphones zitten,
- 28:49op sociale media rondstreinen en dus een eigenlijk per
- 28:54definitie ongezelliger beeld
- 28:55van de samenleving krijgen dan de dagelijkse werkelijkheid op
- 28:59straat billigt.
- 29:01SPEAKER_03: Nee,
- 29:01SPEAKER_03: ik denk dat het...
- 29:03SPEAKER_03: Natuurlijk zal het een rol spelen,
- 29:05SPEAKER_03: maar ik denk absoluut dat het ook...
- 29:08SPEAKER_03: Het is ook een natuurlijke ontwikkeling,
- 29:10SPEAKER_03: opkomst,
- 29:10SPEAKER_03: bloei en verval.
- 29:11SPEAKER_03: Dat zie je overal.
- 29:13Na de Grieken kwamen de Romeinen en na de Romeinen kregen we de
- 29:17lange tijd de
- 29:17SPEAKER_03: middeleeuwen en na de middeleeuwen de renaissance.
- 29:21SPEAKER_03: En dat zien we nou ook gebeuren, dat we in dat verval zijn.
- 29:25SPEAKER_03: In hoeverre,
- 29:26SPEAKER_03: nee,
- 29:27SPEAKER_03: schermpjes,
- 29:27SPEAKER_03: wat we op de schermpjes zien,
- 29:29dat geeft ons nog enige mate van geluk en ook wel verbondenheid
- 29:33met elkaar.
- 29:35SPEAKER_03: Die we in de samenleving niet hebben.
- 29:36SPEAKER_03: Jij lijkt wel een dominee zeg.
- 29:40SPEAKER_03: Ik haat woorden als verbondenheid.
- 29:43SPEAKER_03: Maar toch is het zo.
- 29:44SPEAKER_03: Ik kan nu met jou over grote afstand praten.
- 29:47SPEAKER_03: We kunnen het meer of meer met elkaar eens zijn.
- 29:49SPEAKER_03: En dus met elkaar verbonden voelen.
- 29:52En dat is iets wat je op straat,
- 29:55waar we het nauwelijks meer durven lopen,
- 29:57ik overdrijf.
- 29:59SPEAKER_03: Maar dat zie je dan veel minder.
- 30:02SPEAKER_03: En ik denk dat mensen zich ook vanzelf gaan terugtrekken in kleinere...
- 30:07SPEAKER_03: We moeten hier snel toch naar een andere kant doen.
- 30:09SPEAKER_03: Want ik vind dit zo rare gesprekken.
- 30:11SPEAKER_03: Maar we moeten naar een kleinere verbondenheid.
- 30:14SPEAKER_03: Zie ik wel dat we gaan.
- 30:15SPEAKER_03: Dat vinden we prettig.
- 30:17SPEAKER_03: Je eigen vriendenkring, je eigen mensen.
- 30:19SPEAKER_03: Je vriendenkring is moeilijker dan je ouderland.
- 30:21SPEAKER_03: Want iedereen gaat dood.
- 30:23SPEAKER_03: Maar je eigen buurt.
- 30:25SPEAKER_03: Dat willen we vooral klein houden.
- 30:27SPEAKER_03: Omdat we de rest niet meer aankunnen.
- 30:30SPEAKER_03: Er is geen Nederland meer.
- 30:31SPEAKER_02: Er is bijna geen Europa.
- 30:32Dus dan zijn wij dus zelf medeschuldig aan dat de maatschappij
- 30:36als geheel...
- 30:37SPEAKER_02: en de verbondenheid die je met een hele maatschappij,
- 30:39SPEAKER_02: hele samenleving,
- 30:40SPEAKER_02: heel land hebt...
- 30:42SPEAKER_02: die gaat dus teloor,
- 30:43SPEAKER_02: omdat je je terugtrekt in kleinere kernen,
- 30:46SPEAKER_02: kleinere kringen van...
- 30:48SPEAKER_02: voornamelijk gelijk gestemde waarschijnlijk.
- 30:50Ik denk dat bijvoorbeeld het Israël-Gaza-conflict is een
- 30:52accelerator daarvan,
- 30:53SPEAKER_02: een katalysator daarvan.
- 30:55Want ik merk ook dat ik met bepaalde vrienden en zelfs
- 30:58familieleden minder
- 31:00SPEAKER_02: makkelijk communiceer,
- 31:01SPEAKER_02: of zelfs letterlijk minder communiceer over wat dan ook,
- 31:04omdat dit een onderwerp is wat altijd in de lucht hangt en ik
- 31:08heel slecht ben in
- 31:08SPEAKER_02: mijn mond houden.
- 31:10SPEAKER_03: Ja, ja, ja, ja, ja.
- 31:12Ik ben bij mij gisteren weer,
- 31:13gisteren ook weer,
- 31:14een goede collega via Facebook ook gezegd.
- 31:18SPEAKER_03: Nou Theo, dit was het dan.
- 31:22SPEAKER_03: Vreselijk wat je allemaal beweert en zegt.
- 31:25Ik neem zelf nooit afscheid van mensen omdat ze het niet met
- 31:29mij eens zijn.
- 31:30SPEAKER_02: Of omdat ze een hele andere mening hebben.
- 31:32SPEAKER_02: Maar ik merk wel dat relaties opdrogen.
- 31:35SPEAKER_02: ...opdrogen en uitdrogen en ophouden...
- 31:38SPEAKER_02: ...als mensen het niet over het onderwerp hebben...
- 31:42SPEAKER_02: ...maar het persoonlijk maken.
- 31:43SPEAKER_02: Als ze je gaan betichten dat je het fout hebt...
- 31:46SPEAKER_02: ...dat je fout bent...
- 31:47SPEAKER_02: ...dan kun je nog zo'n langlopende relatie hebben...
- 31:50SPEAKER_02: ...maar dan ben je dus op een punt aangekomen...
- 31:53SPEAKER_02: ...waar je elkaar op zo'n manier niet meer begrijpt...
- 31:55SPEAKER_02: ...en dat het op zo'n persoonlijke manier wordt neergelegd...
- 31:58SPEAKER_02: ...dat het ook niet zoveel zin maar heeft om dan nog te vragen...
- 32:00SPEAKER_02: ...hoe is het met de kinderen?
- 32:01SPEAKER_03: Nee,
- 32:02SPEAKER_03: maar je bent in dat hele Israël-Gaza conflict,
- 32:05SPEAKER_03: vindt het de andere kant,
- 32:06SPEAKER_03: zal ik maar zeggen.
- 32:07SPEAKER_03: Die vinden jou een NSB'er.
- 32:09SPEAKER_03: Die vinden jou een NSB'er.
- 32:11SPEAKER_03: Die houden jou,
- 32:13SPEAKER_03: wat je er ook over vindt,
- 32:14SPEAKER_03: wat je er ook over denkt bijna,
- 32:16SPEAKER_03: op het moment dat je zegt het is geen genocide.
- 32:20SPEAKER_03: houden ze je eigenlijk voor die genocide ook verantwoordelijk.
- 32:24SPEAKER_03: Wat natuurlijk ook een volkomen idioot iets is om dat te doen.
- 32:32SPEAKER_03: Ik begrijp de andere kant ook, want op het moment dat je zegt
- 32:38SPEAKER_03: Wat wil je dan praten met een NSB'er?
- 32:40SPEAKER_03: Dat is voor jezelf moreel verwerpelijk.
- 32:43SPEAKER_03: En daar komt ook de hele agressie vandaan.
- 32:46SPEAKER_03: Iedereen voelt zich door zijn eigen standpunt gerechtvaardigd...
- 32:50SPEAKER_03: en weet niet goed hoe hij daarin moet handelen.
- 32:53SPEAKER_03: En daarom krijg je dat ze zich maar met symbolen gaan omswachtelen...
- 32:57SPEAKER_03: met vlaggen in vlaggen gaan lopen...
- 32:59SPEAKER_03: en Palestijnse jurkjes gaan aantrekken,
- 33:02SPEAKER_03: denk ik...
- 33:04SPEAKER_02: Maar dat zijn allemaal geen argumenten.
- 33:06SPEAKER_02: Dat maakt het vervelend.
- 33:08SPEAKER_02: Dat je een kant kiest en daar een symbool van draait.
- 33:10SPEAKER_02: Op deze microfoon zit ook zo'n bring them home ribbon.
- 33:14SPEAKER_02: Dus dat is ook een symbool wat ik uitdraag.
- 33:17SPEAKER_02: Maar het blijft toch wel belangrijk dat...
- 33:23SPEAKER_02: Dit is moeilijk om te zeggen,
- 33:24omdat ik wil niet de suggestie wekken dat alles wat ik vind en
- 33:27alles wat ik erover
- 33:27SPEAKER_02: gelezen heb,
- 33:28dat dat per definitie klopt en beter uitgezocht is dan degene
- 33:32die een Palestijn
- 33:32SPEAKER_02: jurkje aantrekken en op potten en pannen gaan slaan buiten.
- 33:36Maar ik durf wel de bestelling aan dat degene die met een
- 33:40jurkje aan op potten en
- 33:41SPEAKER_02: pannen slaan en from the river to the sea staan schreeuwen,
- 33:45SPEAKER_02: niet goed kunnen onderbouwen
- 33:47SPEAKER_02: Ten eerste welke rivier en welke zee,
- 33:49SPEAKER_02: maar ook niet de feiten van het conflict,
- 33:53SPEAKER_02: de historie,
- 33:54SPEAKER_02: de aanleiding,
- 33:56SPEAKER_02: de manier waarop de missie van de IDF in Gaza wordt uitgevoerd.
- 34:01SPEAKER_02: Dat ze zich daar niet in verdiept hebben omdat zij belemmerd worden.
- 34:05SPEAKER_02: Omdat ze overspoeld zijn, overmand zijn door hun emoties daarover.
- 34:10SPEAKER_02: Omdat die beelden uit Gaza zo vreselijk zijn.
- 34:12SPEAKER_02: Omdat het menselijk leed hen zo aangrijpt.
- 34:14SPEAKER_02: Ik geef toe dat menselijk leed mij minder snel aangrijpt.
- 34:18SPEAKER_02: Dierenleed kan ik niet tegen.
- 34:19Menselijk leed,
- 34:20ik denk toch heel vaak dat doen mensen zichzelf aan elkaar aan.
- 34:25SPEAKER_03: Ja, dat heb ik ook, ja.
- 34:26SPEAKER_02: En dat is misschien ook niet altijd fair.
- 34:28SPEAKER_02: Ik bedoel,
- 34:29een kind in Gaza van zes kan er ook niks aan doen dat er bommen
- 34:32om hem of haar heen
- 34:33SPEAKER_02: vallen.
- 34:34SPEAKER_02: Maar ik kijk ook naar dat kind en denk ik,
- 34:36SPEAKER_02: ja,
- 34:36SPEAKER_02: maar over tien jaar is het kind gewapend met een AK-lid van Hamas.
- 34:41En daar kan het kind ook niks aan doen,
- 34:42maar daar gaat het wel heen als je er niks aan doet.
- 34:45SPEAKER_02: En UNRWA moest daar wat aan doen en die deden het niet.
- 34:47SPEAKER_02: En andere instanties begaven geld en hulp en weet ik veel wat.
- 34:51SPEAKER_02: En niks werd ten goede gebruikt.
- 34:54SPEAKER_02: Van alles werd tunnels gegraven en raketten gefabriceerd.
- 34:57SPEAKER_02: Ja, uiteindelijk eindigt het dan op deze manier.
- 35:01SPEAKER_02: En dat is te rationaliseren.
- 35:03SPEAKER_03: Ja, maar we hebben... Kijk, argumenten zijn op een gegeven moment...
- 35:12SPEAKER_03: Ik merk het steeds meer.
- 35:13SPEAKER_03: Ze zijn volstrekt waardeloos.
- 35:15SPEAKER_03: Als ik tegen jou zeg.
- 35:16SPEAKER_03: Jij bent gewoon blind.
- 35:18SPEAKER_03: Voor het leed van het volk en die kinderen.
- 35:21SPEAKER_03: En op zichzelf.
- 35:22SPEAKER_03: Dat is al verschrikkelijk.
- 35:23SPEAKER_03: Dat je daar blind voor bent.
- 35:25SPEAKER_03: Dat is al walgelijk van jou.
- 35:27SPEAKER_03: Dan hoef je de discussie.
- 35:28SPEAKER_03: Of het wel of geen genocide is.
- 35:30SPEAKER_03: Niet eens meer te voeren.
- 35:32SPEAKER_03: Ze vinden je af fout.
- 35:34SPEAKER_03: Dus de marker is al gezet.
- 35:36SPEAKER_03: Alles wat je daarna zegt, komt in die foute hoek.
- 35:39SPEAKER_03: Ik herken dit.
- 35:41SPEAKER_03: Ik herken dit,
- 35:41SPEAKER_03: want zoals ik al vaak duizend keer al heb gezegd...
- 35:44SPEAKER_03: ik was ook een kleine Bolshevik vroeger...
- 35:47SPEAKER_03: die enorm gepakt was en geraakt was door het oefra van Karl Marx.
- 35:51SPEAKER_03: En ik zie dat nou weer helemaal terugkomen.
- 35:54SPEAKER_03: En waarom hou je zo'n ideologie aan?
- 35:59SPEAKER_03: Omdat het een hele eenvoudige...
- 36:01SPEAKER_03: ...te begrijpen,
- 36:03SPEAKER_03: ideologie is...
- 36:04SPEAKER_03: ...die,
- 36:04SPEAKER_03: als je hem doorhebt hoe het werkt...
- 36:06SPEAKER_03: ...eigenlijk de hele wereld...
- 36:08SPEAKER_03: ...in een paar zinnen...
- 36:10SPEAKER_03: ...weer ten goede zou kunnen keren.
- 36:11SPEAKER_03: Wat natuurlijk onzin is, een idioot.
- 36:14SPEAKER_03: Maar je denkt, ja, zo moet het eigenlijk.
- 36:16We moeten het kapitalisme bestrijden...
- 36:17...want het ongebreidelde kapitalisme...
- 36:20SPEAKER_03: dat is afschuwelijk en dat is vreselijk.
- 36:22En als de banken mogen best winst maken...
- 36:24en de bedrijven ook,
- 36:25maar een hele kleine winst.
- 36:27SPEAKER_03: En de rest moet aan het volk.
- 36:28En als we dan allemaal maar gelijk zijn...
- 36:30dan komt die gelijkwaardigheid vanzelf.
- 36:33SPEAKER_03: Dat is natuurlijk niet zo.
- 36:35SPEAKER_03: Maar het duurt een hele tijd voordat je dat doorhebt.
- 36:38SPEAKER_03: Hoewel, dat valt mee.
- 36:40Maar het duurt ook een hele tijd voordat je dan denkt...
- 36:42ja,
- 36:42maar hoe dan?
- 36:43SPEAKER_03: Hoe dan?
- 36:44SPEAKER_03: Weet je wel?
- 36:45SPEAKER_03: En die vraag is eigenlijk...
- 36:48SPEAKER_03: Geen slechte vraag.
- 36:48SPEAKER_03: Daar zijn wij voortdurend nog bezig.
- 36:50SPEAKER_03: Ik heb weleens beweerd dat in de journalistiek is er maar één vraag.
- 36:54SPEAKER_03: En dat is, hoezo?
- 36:56SPEAKER_03: Dat is de enige vraag die je als journalist hoeft te weten.
- 36:59SPEAKER_03: Zo dan, ja.
- 37:00SPEAKER_03: Hoe dan, ja.
- 37:01En dan mag je een hes aan met pers en met je telefoon en dan
- 37:04ben je journalist.
- 37:05SPEAKER_03: Dan kan je wel doodgeschoten worden, maar je bent het wel.
- 37:08SPEAKER_02: Wie, wat, waar, waarom, wanneer en hoe?
- 37:11SPEAKER_03: Ja, natuurlijk, de vijf wees, dat weten.
- 37:13SPEAKER_03: Maar ook dat kan allemaal als je maar doorvraagt met hoezo.
- 37:16SPEAKER_03: Ja, de hoe is de ene, ja, hoezo.
- 37:19SPEAKER_03: Dat is voor mij de belangrijkste.
- 37:21SPEAKER_03: En dus, althans, dat kan je al als je die... Waarom is dat zo?
- 37:28SPEAKER_02: Is inderdaad, hoezo, ja.
- 37:30SPEAKER_02: Dit zie je dus in dit conflict ook heel erg.
- 37:32Maaike van Chorante heeft deze week dat onderzoek,
- 37:36dat rapport uitgebracht...
- 37:38SPEAKER_02: Over hoe de NOS en de NTR en Jeugdjournaal en SchoolTV...
- 37:41SPEAKER_02: hoe die berichten over Gaza en het conflict daar...
- 37:44SPEAKER_02: en over het Midden-Oosten in bredere zin.
- 37:46SPEAKER_02: En hoeveel desinformatie en weglating...
- 37:49SPEAKER_02: en mogelijk zelfs een beetje kwaadwillendheid daar een rol speelt.
- 37:52SPEAKER_02: Ja.
- 37:55SPEAKER_02: En mijn...
- 37:58SPEAKER_02: Het antwoord in één woord daarop is gewoontegebruik.
- 38:00Ze hebben allemaal geleerd...
- 38:04en zijn gaan werken met de premisse dat de VN is goed.
- 38:07SPEAKER_02: En Amnesty is goed.
- 38:09SPEAKER_02: En het Rode Kruis is goed.
- 38:10SPEAKER_02: En UNRWA is goed.
- 38:11SPEAKER_02: En Pieter Klok zei het bij Eva Jinek in de talkshow letterlijk...
- 38:15SPEAKER_02: NGO's bedrijven geen propaganda...
- 38:18SPEAKER_02: Terwijl ze doen niks anders.
- 38:20Die worden gesubsidieerd om de hele dag boze brieven te
- 38:22schrijven naar degene die
- 38:23SPEAKER_02: de subsidie uitreikt om te zeggen dat ze hun beleid moeten aanpassen.
- 38:26SPEAKER_02: Dat is wel degelijk een vorm van propaganda.
- 38:29Ze noemen het lobby en het heeft goede bedoelingen,
- 38:31dus mag het geen propaganda heten,
- 38:33maar...
- 38:34SPEAKER_02: Maar al die journalisten stellen dus nooit de hoezo-vraag.
- 38:37SPEAKER_02: Als Amnesty een rapport schrijft,
- 38:39SPEAKER_02: Israël pleegt genocide,
- 38:40SPEAKER_02: dan zou je eerste vraag moeten zijn,
- 38:41SPEAKER_02: hoezo?
- 38:42SPEAKER_02: Niet omdat je zelf niet ziet dat het genocide is,
- 38:45SPEAKER_02: of omdat je denkt het is niet waar,
- 38:47SPEAKER_02: maar omdat je gewoon wil weten,
- 38:48SPEAKER_02: hoe is dat rapport schreven?
- 38:50SPEAKER_02: Welke voorwaarden onder welke, hoe hebben ze dat onderzoek gedaan?
- 38:53SPEAKER_02: Hoe zijn ze tot de conclusie gekomen?
- 38:54SPEAKER_02: Wat is de definitie?
- 38:55SPEAKER_02: Wat is de vraagstelling geweest?
- 38:57Niks,
- 38:57maar dan ook niks van dat was aan de orde toen Amnesty vorig
- 39:00jaar dat rapport uitbracht.
- 39:02SPEAKER_02: Terwijl als je verder kijkt,
- 39:03SPEAKER_02: zag je al,
- 39:04SPEAKER_02: en dat doen gelukkig een hoop mensen wel,
- 39:05SPEAKER_02: maar dat zijn dan opvallend vaak geen journalisten,
- 39:07SPEAKER_02: maar gewoon twitteraars,
- 39:09SPEAKER_02: die zeggen dan van ja,
- 39:10SPEAKER_02: maar wacht even,
- 39:11op pagina 100 staat hier de definitie van genocide en daar
- 39:13staat heel expliciet bij
- 39:14SPEAKER_02: dat ze die een beetje aangepast hebben,
- 39:16SPEAKER_02: zodat die juridisch gezien ook wat er nu in de Gaza gebeurt omvat.
- 39:19SPEAKER_02: Dan moet je dus al denken, er is hier iets gebeurd wat niet duurt.
- 39:23SPEAKER_02: Dat doen ze niet.
- 39:24Dat zag je toch ook onlangs met dat 85% van een of ander
- 39:31bedrijf vond ook weer dat
- 39:32SPEAKER_03: het genocide was.
- 39:34SPEAKER_03: Dat bleek helemaal niets van te kloppen.
- 39:37SPEAKER_03: Dus iedere keer wordt dat gedepunkt.
- 39:39SPEAKER_03: Iedere keer.
- 39:40SPEAKER_03: Maar ja, dat komt niet goed uit.
- 39:43SPEAKER_03: Dus zal je daar weinig aandacht voor in de kranten zien.
- 39:45SPEAKER_03: Want de kranten zijn ook ideologisch bevlogen.
- 39:47SPEAKER_03: Alle kranten zijn ideologisch bevlogen.
- 39:49SPEAKER_03: Dus misschien ook wel goed dat ze dat zijn.
- 39:51SPEAKER_03: Alleen die kranten wil ik dan niet meer lezen.
- 39:53SPEAKER_02: Nou ja,
- 39:54SPEAKER_02: ik vind het altijd heel uitstekend...
- 39:55SPEAKER_02: als journalisten gewoon laten merken waar ze zelf staan.
- 39:57SPEAKER_02: Want de activiteit bestaat niet.
- 39:59En dit is waarom de nos ergerlijker is...
- 40:03dan bijvoorbeeld een NRC over Vox krant...
- 40:05Omdat de NOS zich met heel veel zelfverzekerdheid positioneert
- 40:11als echt een soort
- 40:12SPEAKER_02: objectieve mediator in een maatschappelijk veld.
- 40:15SPEAKER_02: En dat zijn ze absoluut niet.
- 40:17SPEAKER_02: Zoals geen enkele journalist en geen enkele outlet.
- 40:19SPEAKER_02: Jij bent het niet, ik ben het niet, maar wij pretenderen het ook niet.
- 40:23SPEAKER_02: En ik heb het ook nooit gepretendeerd.
- 40:25SPEAKER_02: En ik weet gewoon,
- 40:26SPEAKER_02: ik ga ervan uit dat als ik een opinie schrijf,
- 40:29SPEAKER_02: dat mensen dat doorhebben en dat ze ook de stijlvormen begrijpen.
- 40:32Ik ga er ook van uit dat als ik iets opschrijf wat wel zuiver
- 40:34feitelijk en
- 40:36SPEAKER_02: onderbouwd is,
- 40:36dat mensen ook begrijpen dat ik op dat punt wel probeer om zo
- 40:41objectief mogelijk te
- 40:42SPEAKER_02: zijn.
- 40:43En dan nog zal ik altijd ergens laten doorschemeren wat mijn
- 40:45eigen positie is,
- 40:46SPEAKER_02: want ik wil daar geen geheim van maken.
- 40:48SPEAKER_02: Nee, natuurlijk niet.
- 40:50SPEAKER_02: Ik geloof niet dat journalisten in die zin...
- 40:53SPEAKER_02: ...boven de wet staan, zeg maar, als het ware.
- 40:55SPEAKER_02: En er zijn veel journalisten die zichzelf wel zo zien.
- 40:57SPEAKER_02: Wij zijn de scheidsrechter.
- 40:59Jullie daar op het speelveld,
- 41:00jullie doen dingen...
- 41:01...en wij zijn daar de scheidsrechter over.
- 41:03SPEAKER_02: Of de recensent.
- 41:04SPEAKER_02: Maar niet de deelnemers.
- 41:07Ze zien zichzelf niet als deelnemer...
- 41:09...terwijl ze dat wel gewoon per definitie zijn.
- 41:12SPEAKER_02: Allemaal.
- 41:12SPEAKER_02: Jij,
- 41:13SPEAKER_02: ik,
- 41:13SPEAKER_02: alle NOS-redacteuren,
- 41:14SPEAKER_02: alle Volkskrant-journalisten...
- 41:16SPEAKER_02: ...iedereen die met zijn bek op tv komt...
- 41:17SPEAKER_02: ...iedereen die achter de schermen werkt op tv...
- 41:19SPEAKER_02: ...allemaal zijn ze spelers in hetzelfde debat...
- 41:22SPEAKER_03: Hij moet zijn positie duidelijk maken.
- 41:26SPEAKER_03: En dat doe je onder andere ook door een heel duidelijk...
- 41:28SPEAKER_03: tegenwoordig is het transparante modewoord.
- 41:30SPEAKER_03: Maar ik leerde vroeger dat ik het woord navorsbaar moest gebruiken.
- 41:34SPEAKER_03: Het moet allemaal navorsbaar zijn.
- 41:36SPEAKER_03: Bij wijze van spreken als je journalistiek gebruikt.
- 41:38SPEAKER_03: Het moet op te zoeken zijn.
- 41:39SPEAKER_03: Het moet na te zoeken zijn.
- 41:40SPEAKER_03: Het moet te controleren zijn.
- 41:43SPEAKER_03: Met het moeilijk woord transparant.
- 41:44SPEAKER_03: GELACH
- 41:49SPEAKER_03: Maar dat wil ik dus niet, weet je wel.
- 41:50SPEAKER_03: Ik wil juist dat het naar forsbaar is wat je zegt en wat je schrijft.
- 41:58SPEAKER_03: Daar kan je nog wel je eigen,
- 42:02SPEAKER_03: of wat wil ik zeggen,
- 42:04SPEAKER_03: dat kan je nog wel in een bepaald licht zetten.
- 42:08SPEAKER_02: Maar die feiten moeten in ieder geval kloppen.
- 42:11SPEAKER_02: Moeten op zelfstandige wijze te volgen zijn.
- 42:14SPEAKER_02: En voor iedereen dus inderdaad controleerbaar zijn.
- 42:16SPEAKER_02: En dan niet alleen een linkje naar Wikipedia.
- 42:19SPEAKER_02: En dat geldt dus ook voor zo'n Amnesty rapport.
- 42:21SPEAKER_02: Dat ons kan schrijven wat ze willen daarover.
- 42:23SPEAKER_02: Maar als de lezer zelf doorklikt en het rapport zelf leest.
- 42:26En dat kan ook gelukkig in deze tijd veel makkelijker dan het
- 42:29vroeger kon.
- 42:30Want ooit kon je natuurlijk op tv zien wat het Polygoonjournaal
- 42:34van de samenleving
- 42:35SPEAKER_02: maakte in zwart-wit beelden met die prachtige stem,
- 42:37SPEAKER_02: die prachtige dictie die er als voice-over overheen zat.
- 42:41SPEAKER_02: En dan moest je dan maar aannemen dat het zo was.
- 42:44Ik denk overigens dat het toen ook vaker ook echt zo was als
- 42:47hoe het werd voorgesteld.
- 42:47SPEAKER_02: Dat er heel weinig opsmuk en ideologie bij kwam kijken.
- 42:52SPEAKER_03: Ja, maar de vraag is natuurlijk hoe gaat de samenleving hierop?
- 42:56SPEAKER_03: reageren op een bepaald moment?
- 42:58SPEAKER_03: Wat gaan ze...
- 42:59SPEAKER_03: op de samenleving,
- 43:00SPEAKER_03: hoe gaan de kranten...
- 43:02SPEAKER_03: hierop reageren op zo'n rapport van de Nos...
- 43:05SPEAKER_03: van Charente?
- 43:07Wat zouden de gevolgen...
- 43:09wat zijn de gevolgen...
- 43:10dat dat allemaal erg tegen gaat vallen?
- 43:12SPEAKER_02: Ja, helemaal niks.
- 43:13SPEAKER_02: Volgens mij heeft zelfs geen stijl er niks mee gedaan.
- 43:15SPEAKER_02: Terwijl dat toch volgens mij... een inkoppertje zou zijn, want...
- 43:21SPEAKER_02: Ook het rapport zelf,
- 43:22SPEAKER_02: daar heb ik het in de podcast met Mike ook gewoon openlijk over,
- 43:24SPEAKER_02: heeft ook een subjectieve lading,
- 43:25SPEAKER_02: een subjectieve taal.
- 43:27SPEAKER_02: En de overduidelijk Israël-vriendelijke positionering.
- 43:33Dus ook daar kun je heus vast wel her en der wat vragen stellen
- 43:36bij de manier
- 43:37SPEAKER_02: waarop zij bepaalde filmpjes hebben,
- 43:39SPEAKER_02: meer dan 80 volgens mij,
- 43:40SPEAKER_02: geduid.
- 43:41SPEAKER_02: Maar dat neemt niet weg dat...
- 43:44SPEAKER_02: dat veel van die context die ze bij die video's geven...
- 43:47SPEAKER_02: wel degelijk vragen oproept over de totstandkoming van het materiaal.
- 43:50SPEAKER_02: En erger nog vond ik ook dat veel dingen die de NOS maakt...
- 43:54SPEAKER_02: voor Jeugdjournaal en voor Scholtv en zo...
- 43:56SPEAKER_02: die worden vaak ook nog verwerkt in educatief materiaal.
- 44:01SPEAKER_02: Dus berichtgeving nu over dat conflict daar...
- 44:03staat over vijf jaar of misschien wel over tien jaar nog steeds
- 44:06in lesboeken.
- 44:07SPEAKER_02: En als het nu al niet klopt, dan...
- 44:10SPEAKER_02: wordt de leugen natuurlijk alleen maar verder doorgetrokken.
- 44:12SPEAKER_02: Dat is iets wat ik misschien zelf ook wel geleerd heb.
- 44:15SPEAKER_02: Vroeger op de middelbare school,
- 44:16SPEAKER_02: op de basisschool al,
- 44:16SPEAKER_02: maar ook op de middelbare school...
- 44:17SPEAKER_02: had je plaatjes als het Taptoe en het Wereld Natuurfondsblaadje en zo.
- 44:23SPEAKER_02: Dat soort dingen kreeg je altijd uitgedeeld op school.
- 44:26SPEAKER_02: En als je die met de kennis van nu,
- 44:28SPEAKER_02: met een wat volwassenere kennis,
- 44:29SPEAKER_02: niet per se nu,
- 44:29SPEAKER_02: maar al lang geleden met een wat volwassenere blik gaat teruglezen,
- 44:32dan zie je pas in hoeverre die gekleurd zijn en sturend zijn en
- 44:36vormend proberen te
- 44:37SPEAKER_02: zijn over je wereldbeeld.
- 44:39En dan denk ik dat dat nog in de meeste gevallen met de beste
- 44:44bedoelingen is
- 44:45SPEAKER_02: gedaan,
- 44:46SPEAKER_02: maar het was geen objectief,
- 44:48SPEAKER_02: neutraal en ook niet altijd een fair beeld wat er werd geschetst.
- 44:51SPEAKER_03: Nee, maar ik weet niet of dat heel erg is.
- 44:56SPEAKER_03: Ik denk namelijk dat als je nagaat, blijf het maar zeggen.
- 45:03Als je op een katholieke school zit of op een protestantse
- 45:09school of op een joodse school.
- 45:11SPEAKER_03: dan krijg je ook heel zwaar een ideologie mee.
- 45:15SPEAKER_03: En je kan je echt afvragen...
- 45:18SPEAKER_03: of dat zal in je latere leven waarschijnlijk wel een rol spelen...
- 45:22SPEAKER_03: maar ik denk dat dat ook weer meevalt op het moment dat je gewend bent...
- 45:28SPEAKER_03: uit noodzaak of hoe dan ook,
- 45:30SPEAKER_03: om zelfstandig na te denken.
- 45:32SPEAKER_03: Ik weet niet of jij op een katholieke school hebt gezeten, ik niet.
- 45:35SPEAKER_03: Ik zat wel op een soort ideologisch bevlogen school, een vrijschool...
- 45:39SPEAKER_03: Niet de vrije school, maar de vrije school.
- 45:41SPEAKER_03: Dat is weer een denominatie van binnen het onderwijs.
- 45:46SPEAKER_02: Het was een katholieke school, maar niet... Waar jij op zat.
- 45:50SPEAKER_02: Ja,
- 45:50SPEAKER_02: maar niet meer zo...
- 45:54Ooit was dat jongens en meisjes gescheiden en dat was vlak voor
- 45:56mijn geboorte
- 45:57SPEAKER_02: ongeveer is dat opgeheven.
- 45:58SPEAKER_02: Dus toen ik op mijn oud ben, je vier als je naar groep drie gaat...
- 46:02SPEAKER_02: was dat al een soort van de nieuwe, moderne route.
- 46:05Ik geloof dat wij op vrijdagochtend altijd met het Onze Vader
- 46:08de les opende,
- 46:09SPEAKER_02: maar ook niet alle leerkrachten deden dat.
- 46:11SPEAKER_02: En er was natuurlijk paasviering en kerstviering en dat soort dingen,
- 46:13SPEAKER_02: maar niet het idee dat er een heel zwaar katholiek stempel op zat verder.
- 46:17SPEAKER_03: Maar goed, stel dat dat wel het geval was geweest.
- 46:19SPEAKER_03: Dat hoeft nog niet te betekenen dat in je latere leven,
- 46:22SPEAKER_03: dat in je wijze van denken een rol zal spelen.
- 46:26SPEAKER_03: Het is wel waarschijnlijk, maar het hoeft helemaal niet.
- 46:30En het zijn juist die uitzonderingen die misschien onze
- 46:32maatschappij vormgeven.
- 46:34SPEAKER_02: Maar als je dan weer even naar het nu kijkt.
- 46:39SPEAKER_02: De grootste groei van speciale scholen is islamitisch onderwijs.
- 46:45Over katholieke scholen en ook over protestantse scholen of
- 46:48gereformeerde scholen
- 46:49kun je in ieder geval nog zeggen dat ze in de Nederlandse
- 46:50samenleving staan.
- 46:51SPEAKER_02: En dat ze,
- 46:53SPEAKER_02: zeker hoe loviger de stroming,
- 46:56SPEAKER_02: hoe vromer de stroming,
- 46:57SPEAKER_02: dus zeker de gereformeerden leren hun kinderen...
- 47:02Meer archaïsche dingen over de man-vrouw verhouding of over
- 47:05homoseksualiteit,
- 47:06et cetera.
- 47:07SPEAKER_02: Maar die staan nog steeds wel binnen de westerse,
- 47:12SPEAKER_02: Nederlandse,
- 47:12SPEAKER_02: democratische,
- 47:13SPEAKER_02: rechtsstatelijke samenleving.
- 47:15Terwijl islamitische scholen natuurlijk gewoon focussen op dat
- 47:17ene boek wat ze
- 47:18SPEAKER_02: altijd het belangrijkste vinden.
- 47:20En die moeten wel voldoen aan bepaalde Nederlandse wetgeving
- 47:22over onderwijscurricula.
- 47:24SPEAKER_02: Maar daar doen ze dan misschien het minimale aan.
- 47:27En buiten de schooltijd hebben ze natuurlijk ook nog al die
- 47:29koranlessen en dat soort dingen.
- 47:32SPEAKER_02: Waar ik heen wil is de kans dat je...
- 47:37SPEAKER_02: uit dat soort scholen mensen kweekt,
- 47:39SPEAKER_02: die mensen opleidt,
- 47:40SPEAKER_02: mensen onderwijst...
- 47:43SPEAKER_02: die na die opleiding met een meer volwassen,
- 47:46SPEAKER_02: bredere wereldse,
- 47:47SPEAKER_02: westerse blik...
- 47:48SPEAKER_02: reflecteren op wat ze geleerd hebben,
- 47:50SPEAKER_02: is kleiner,
- 47:50SPEAKER_02: denk ik,
- 47:51SPEAKER_02: dan...
- 47:52SPEAKER_02: wat wij allemaal op onze scholen gehad hebben.
- 47:54SPEAKER_02: Omdat het in een ander context staat.
- 47:56SPEAKER_03: Ja, maar ik denk ook dat dat komt door het getal.
- 48:01SPEAKER_03: Ik denk dat de kwantiteit hier een enorme grote rol bij speelt.
- 48:07SPEAKER_03: Er zijn steeds minder...
- 48:10SPEAKER_03: Westerse katholieken,
- 48:13SPEAKER_03: protestanten enzovoort...
- 48:14SPEAKER_03: en soms heel weinig joden...
- 48:17SPEAKER_03: Terwijl de islamieten steeds meer toenemen.
- 48:20SPEAKER_03: Ook in het onderwijs.
- 48:21SPEAKER_03: En op een gegeven moment.
- 48:22SPEAKER_03: Het is net water.
- 48:25SPEAKER_03: Dat het laagste punt zoekt.
- 48:26SPEAKER_03: Zal dat op een gegeven moment een grote rol spelen.
- 48:29SPEAKER_03: En dan krijg je ook.
- 48:30SPEAKER_03: Je ziet het nou al op de universiteiten.
- 48:35SPEAKER_03: De.
- 48:37SPEAKER_03: Goed hoor, dat weet ik niet.
- 48:38SPEAKER_03: Maar je hebt daar hele sterke en stevige islamitische studenten.
- 48:43SPEAKER_03: Die zeggen, ik pik het gewoon niet meer.
- 48:44SPEAKER_03: Ik wil de wetenschap op mijn eigen manier bedrijven.
- 48:47SPEAKER_03: Ik zal me houden aan de wetenschappelijke normen.
- 48:49SPEAKER_03: Maar de moraliteit die daaraan vastkleeft, daar hou ik me niet aan.
- 48:53SPEAKER_03: Dus ik wil best alles weten als beginnend arts over de...
- 48:57Over het mannelijk lichaam en ik wil heel goed weten wat een
- 49:01penis is en ballen
- 49:02SPEAKER_03: zijn,
- 49:02SPEAKER_03: maar sorry,
- 49:04SPEAKER_03: daar ga ik als vrouwelijke arts niet aankomen.
- 49:07Dat doe ik niet en er zijn ook bepaalde zaken zoals
- 49:10homoseksualiteit enzovoort,
- 49:12SPEAKER_03: daar wil ik niets mee te maken hebben,
- 49:13SPEAKER_03: want het gaat tegen mijn geloof in.
- 49:15SPEAKER_03: En mijn geloof is belangrijker dan de wetenschap.
- 49:18SPEAKER_03: En als die kwantiteit steeds groter en groter wordt en groeit en groeit,
- 49:23SPEAKER_03: dan gaat dat een maatschappij beheersen.
- 49:26SPEAKER_03: Daar kunnen we niks aan doen.
- 49:27SPEAKER_03: Waarom begon jij dit stukje met misschien is dit wel goed?
- 49:31SPEAKER_03: Ik vind het in ieder geval wel goed dat de verschillende opvattingen...
- 49:37SPEAKER_03: sterk en stevig tegenover elkaar komen te staan.
- 49:40SPEAKER_02: Ja, maar dat is dus volgens mij niet zo.
- 49:42SPEAKER_02: Want die bepaalde opvattingen,
- 49:44SPEAKER_02: zeker die islamitische...
- 49:45die met een bepaalde stelligheid en een onwrikbaarheid wordt
- 49:49neergelegd...
- 49:50SPEAKER_02: die worden ook bijna niet uitgedaagd,
- 49:51SPEAKER_02: die worden niet weersproken.
- 49:54SPEAKER_02: Kan je daar een voorbeeld van geven?
- 49:57SPEAKER_02: Nou, je hebt het net over het mannelijk lichaam en vrouwelijke artsen.
- 50:02Er was vorig jaar een keer een repo van Nieuwsuur waarin naar
- 50:05voren kwam dat...
- 50:06SPEAKER_02: Islamitische artsen.
- 50:08SPEAKER_02: Ja, vrouwelijke islamitische artsen.
- 50:10SPEAKER_02: Maar dat islamitische geneeskundestudenten ook al niet meer...
- 50:15SPEAKER_02: willen meedoen aan praktijklessen...
- 50:18SPEAKER_02: waarbij studenten ook elkaar moeten onderzoeken als het ware.
- 50:21SPEAKER_02: Want ja, je moet toch ergens beginnen met oefenen.
- 50:23SPEAKER_03: Ja, maar dat is al een fout van de universiteit.
- 50:25SPEAKER_02: Ja,
- 50:25SPEAKER_02: maar mijn punt is dat daar dus dan weinig conflict over ontstaat...
- 50:31SPEAKER_02: en dat er niet gezegd van ja,
- 50:32SPEAKER_02: sorry,
- 50:32SPEAKER_02: als je dit niet doet...
- 50:32SPEAKER_02: dan kun je deze opleiding niet volgen.
- 50:34SPEAKER_02: Het is al numerus fixes om daar binnen te komen.
- 50:36SPEAKER_00: Je moet al...
- 50:37SPEAKER_02: Je moet daar de beste mensen uit selecteren.
- 50:39SPEAKER_02: Je wil straks als iemand een open harte operatie bij je uitvoert...
- 50:41SPEAKER_02: dat dat niet iemand is die met één hand op een koran staat...
- 50:45SPEAKER_02: en met een andere hand een beetje door een lesboek gebladerd heeft...
- 50:48SPEAKER_02: maar relatief weinig praktijkoefeningen heeft gehad,
- 50:52SPEAKER_02: et cetera.
- 50:53SPEAKER_02: Dat kan niet met dat soort dingen.
- 50:55SPEAKER_02: Een meer theoretisch voorbeeld is misschien de mailwisseling...
- 51:01SPEAKER_02: die ik deze week gepubliceerd heb met het LOMC.
- 51:05Ik moet expliciet bijzeggen,
- 51:07niet met een arts gecommuniceerd,
- 51:08maar met een woordvoerder.
- 51:10SPEAKER_02: Maar daaruit kwam naar voren dat ze hebben dus een Joodse arts.
- 51:14Een Israëlische arts mocht niet een lezing geven over zijn
- 51:16ervaringen met massaal
- 51:18SPEAKER_02: trauma gebeurtenissen op 7 oktober.
- 51:20SPEAKER_02: Een praktische,
- 51:22professionele leslezing over hoe je omgaat en opschaalt als er
- 51:26iets massaals
- 51:27SPEAKER_02: gebeurt.
- 51:27SPEAKER_02: Mocht niet spreken, want Israëlisch zou de politiek zijn.
- 51:31SPEAKER_02: Ik had daar een interview over geschreven met die man.
- 51:33SPEAKER_02: Vervolgens mailt het LUMC mij...
- 51:35dat ik in dat stuk een foto had staan van twee pro-Palestijnse
- 51:39studenten...
- 51:39SPEAKER_02: slash medewerkers van het LUMC...
- 51:41SPEAKER_02: die aan de LUMC in een collegezaal een herdenkingsdienst...
- 51:45SPEAKER_02: een vermeende herdenkingsdienst hielden voor artsen in Gaza.
- 51:49En die foto moest eraf,
- 51:50want die was intern genomen...
- 51:51en niet met toestemming gedeeld.
- 51:52SPEAKER_02: En toen heb ik in totaal 34, 35 vragen teruggemaild...
- 51:59SPEAKER_02: waarin ik ook wilde weten...
- 52:01SPEAKER_02: waar nou eigenlijk dat besluit op gebaseerd was...
- 52:03SPEAKER_02: om die arts te weigeren.
- 52:04SPEAKER_02: En die antwoorden zijn eigenlijk niet minder dan ontluisterend.
- 52:07SPEAKER_02: Want er wordt gewoon niet op de vragen gereageerd.
- 52:09SPEAKER_02: Er wordt geen inhoudelijk antwoord gegeven.
- 52:11SPEAKER_02: En als je doorvraagt, dan zeggen ze gewoon... ja, we laten het hierbij.
- 52:14SPEAKER_02: Jammer dat je die foto niet weghaalt.
- 52:15SPEAKER_02: Dus de schuld is nog een beetje bij mij terugleggen.
- 52:17SPEAKER_02: En dat was dan met een woordvoerder.
- 52:21SPEAKER_02: Dus die hoef je niet aan dezelfde norm te houden...
- 52:23SPEAKER_02: denk ik misschien als een cardiovasculair arts.
- 52:27SPEAKER_02: Of een open hart, een hartschirurg...
- 52:30SPEAKER_02: Maar die is dus niet in staat om een standpunt van haar werkgever...
- 52:34SPEAKER_02: op een volwassen manier onderbouwd weer te geven.
- 52:36SPEAKER_02: Wat ook suggereert dat niet alleen zij dat antwoord niet heeft...
- 52:40SPEAKER_02: maar dat is ook vanuit haar raad van bestuur...
- 52:43SPEAKER_02: waar artsen,
- 52:43SPEAKER_02: cardiologen en hogeropgeleide specialisten in zitten...
- 52:47SPEAKER_02: niet een volwassen gekaderd...
- 52:51volwassen gekaderde afweging gemaakt hebben waarom ze hun
- 52:55medische vakgenoot uit
- 52:56SPEAKER_02: een ander land hebben geweigerd te laten spreken.
- 53:00SPEAKER_02: En dat raakt dus weer aan het feit dat dit met de islam te maken heeft.
- 53:05Want die pro-Palestijnse activisten-studenten die zagen er
- 53:09allebei uit alsof het moslims waren.
- 53:10SPEAKER_02: Dat weet ik niet,
- 53:11SPEAKER_02: maar de foto suggereerde toch dat het wel...
- 53:15Het waren in ieder geval mensen met een niet-autogetoon
- 53:18Nederlandse achtergrond.
- 53:21SPEAKER_02: En die zie je vaak en veel bij dit soort protesten.
- 53:23SPEAKER_02: En die krijgen dus alle ruimte.
- 53:24SPEAKER_02: Die worden niet weersproken.
- 53:25SPEAKER_02: Die worden zelfs beschermd door de universiteit...
- 53:27SPEAKER_02: op het moment dat er een foto van die laai op internet opduikt.
- 53:31SPEAKER_02: En daar wordt dus niet tegen ingegaan.
- 53:33SPEAKER_02: Daar wordt een ongelijke maat gehouden.
- 53:37En dat zie ik dus altijd overal de hele tijd met de...
- 53:40Ja,
- 53:41sorry,
- 53:41dat is wat jij ziet.
- 53:43SPEAKER_03: Nee, nee, nee.
- 53:43SPEAKER_03: Kijk, ik geef je natuurlijk helemaal gelijk.
- 53:45En ik heb die correspondentie tussen jullie gelezen en het was
- 53:47onluisterend.
- 53:48SPEAKER_03: Daar had ik trouwens twee opmerkingen over.
- 53:50SPEAKER_03: Maar eerste, eerste.
- 53:51SPEAKER_03: Dit is precies wat ik bedoel.
- 53:53SPEAKER_03: Ik vind het niet erg.
- 53:54SPEAKER_03: Misschien is het wel goed,
- 53:55SPEAKER_03: zei ik,
- 53:56SPEAKER_03: dat ook die islamieten in de universiteit te werk worden gesteld.
- 53:59SPEAKER_03: Maar de enige waar je echt anders gaat denken,
- 54:02SPEAKER_03: dat is in ieder geval mijn ervaring...
- 54:05SPEAKER_03: omdat je daar onderwijs ook over krijgt en behoor te krijgen...
- 54:10SPEAKER_03: waarbij je eigen ideologie bevraagd kan worden...
- 54:13SPEAKER_03: dat is,
- 54:14SPEAKER_03: vermoed ik,
- 54:15SPEAKER_03: op de universiteit waar je in een vorm van wetenschappelijk denken...
- 54:19SPEAKER_03: ...gaat krijgen.
- 54:19SPEAKER_03: En dat zou minder ideologisch bevlogen moeten zijn.
- 54:22SPEAKER_03: Daarom denk ik dat de universiteit...
- 54:24SPEAKER_03: ...de islamisering op een ander punt...
- 54:27SPEAKER_03: ...kan brengen of kan veranderen.
- 54:28SPEAKER_03: Of het zo zou kunnen maken dat ze wel samen kunnen gaan.
- 54:31SPEAKER_03: Het kan in Israël.
- 54:33SPEAKER_03: Het kan in Israël kunnen... ...islamieten wel naast joden wonen.
- 54:38SPEAKER_03: Ik weet niet hoe, dat weet jij beter dan ik.
- 54:39SPEAKER_02: Omdat de joden,
- 54:40SPEAKER_02: omdat de Israëli's...
- 54:42SPEAKER_02: ...een hele sterke eigen cultuur...
- 54:44SPEAKER_02: ...eigen karakter hebben,
- 54:45SPEAKER_02: eigen principes...
- 54:47SPEAKER_02: En gewoon voorwaarden scheppen.
- 54:48SPEAKER_02: En mensen daarvan houden.
- 54:50SPEAKER_03: En dat doen wij dus niet.
- 54:52SPEAKER_03: Nee, dat doen wij dus niet.
- 54:53SPEAKER_03: Dat doen wij niet.
- 54:55SPEAKER_03: En over je correspondentiewisseling die je hebt gehad...
- 55:00SPEAKER_03: wat ik daarvan ook weer triest vind...
- 55:02SPEAKER_03: en dat geldt ook voor wat Charante heeft gedaan...
- 55:06SPEAKER_03: is dat de invloed van dit soort zaken...
- 55:09SPEAKER_03: van bijvoorbeeld zo'n...
- 55:11SPEAKER_03: Van de stukken die wij schrijven, jij, op je sub-stekken.
- 55:16SPEAKER_03: Nou ja, ik maak alleen maar vermaak.
- 55:18SPEAKER_03: Dus dat is geen punt.
- 55:20Maar dat de invloed buitengewoon gering is omdat wij de macht
- 55:24van het getal,
- 55:25SPEAKER_03: en daar heb je het weer,
- 55:26SPEAKER_03: wij missen de kwantiteit om invloed uit te oefenen.
- 55:32SPEAKER_03: Ik vind dat het grote probleem.
- 55:34SPEAKER_03: Ik vind Substack nog steeds een meesterlijk platform...
- 55:39SPEAKER_03: om in vrijheid,
- 55:41SPEAKER_03: in de totale vrijheid...
- 55:42SPEAKER_03: je eigen ideeën naar voren te gooien.
- 55:45SPEAKER_03: Maar waarschijnlijk door hun eigen...
- 55:47SPEAKER_03: omdat ik het nog te duur vind...
- 55:50SPEAKER_03: of de inrichting,
- 55:51SPEAKER_03: daar ben ik heel slecht in.
- 55:52SPEAKER_03: Ik weet niet hoe dat moet.
- 55:53SPEAKER_03: Maar de invloed is natuurlijk gering.
- 55:56SPEAKER_03: Of althans, die dringt heel moeilijk door...
- 56:01SPEAKER_03: De journalist moet in de gaten gehouden worden door andere journalisten.
- 56:09SPEAKER_03: En die moeten het woord verder verspreiden.
- 56:11SPEAKER_03: Want anders slaat het dood.
- 56:13SPEAKER_03: En je kan met hele goede primeurs komen.
- 56:15SPEAKER_03: Maar als dat niet wordt opgepikt ergens.
- 56:18SPEAKER_03: Inderdaad, laten we het maar zeggen zoals het is.
- 56:20SPEAKER_03: Door de NOS, Volkskrant, NRC.
- 56:25SPEAKER_03: Dan heeft het weinig zin.
- 56:27SPEAKER_02: Nou ja, het gaat één stap verder terug al.
- 56:29SPEAKER_02: De feit dat ik überhaupt deze vragen stelde...
- 56:31SPEAKER_02: en dat ze daardoor overvallen leken te zijn...
- 56:34SPEAKER_02: en geen antwoord op konden formuleren...
- 56:36SPEAKER_02: laat ook zien dat er geen enkele andere journalist...
- 56:38SPEAKER_02: ooit aan de poort staat om dit soort vragen te stellen.
- 56:40SPEAKER_02: Ja, precies.
- 56:41SPEAKER_02: Het annuleren van die arts was...
- 56:46SPEAKER_02: Die artsen spreken verbieden niet alleen aan LUMC...
- 56:48SPEAKER_02: maar aan ongeveer alle medische universiteiten in Nederland...
- 56:51SPEAKER_02: waar ze geprobeerd hebben om hem een lezing te laten geven...
- 56:55SPEAKER_02: Dat heeft alleen de Telegraaf gehaald.
- 57:00Ik wil niet zeggen dat dit nou het belangrijkste verhaal was
- 57:03van de maand wat
- 57:03SPEAKER_02: iedereen had moeten hebben,
- 57:04maar het valt wel op dat in alle media die continu het
- 57:07pro-Palestijnse narratief
- 57:09SPEAKER_02: herhalen en neerleggen en herkouwen,
- 57:13SPEAKER_02: dit dan niet meepakken,
- 57:14SPEAKER_02: terwijl het in hetzelfde conflict,
- 57:16SPEAKER_02: in hetzelfde dossier hoort en past.
- 57:19SPEAKER_01: Ja, ja.
- 57:20SPEAKER_02: En ook omdat de studenten die ergens tegen zijn... Ja, zwa.
- 57:24SPEAKER_02: Daar ben je student voor.
- 57:25SPEAKER_02: Lekker dwars doen, whatever.
- 57:26Zolang je de boel niet sloopt...
- 57:27dan mag je domme dingen roepen wat je wil.
- 57:29SPEAKER_02: En ooit worden ze wel volwassen, denk ik, dan altijd.
- 57:32SPEAKER_02: Maar dit gaat vanuit een raad van bestuur top-down.
- 57:35SPEAKER_02: En niet alleen maken die dus...
- 57:38onbegrijpelijke besluiten om gewoon een professional niet aan
- 57:41een academie een
- 57:43lezing te laten geven waar mensen die daar studeren en werk
- 57:45iets aan zouden kunnen
- 57:46SPEAKER_02: hebben.
- 57:47Ook blijkt bij de eerste de beste vraag daarover dat ze gewoon
- 57:50niet op een
- 57:51SPEAKER_02: volwassen manier hebben nagedacht over waarom eigenlijk.
- 57:54SPEAKER_02: En daaraan merk je dus dat onder zo'n
- 57:57SPEAKER_02: onder zo'n artsenjas van een RVB-bestuurder...
- 57:59SPEAKER_02: die ook gespecialiseerd medicus is...
- 58:02SPEAKER_02: ook maar gewoon een mens zit...
- 58:03SPEAKER_02: dat meeloopt met bepaalde modes...
- 58:05SPEAKER_02: en modieuze bewegingen...
- 58:08SPEAKER_02: waaronder het pro-Palestijnse narratief...
- 58:10SPEAKER_02: wat nu zo heersend is.
- 58:11SPEAKER_02: En datzelfde geldt ook voor al die media...
- 58:13SPEAKER_02: al die journalisten...
- 58:15SPEAKER_02: die daar ook voor een belangrijk deel...
- 58:18SPEAKER_02: voor een significant deel ook mee besmet zijn...
- 58:21SPEAKER_02: dat kan ik maar gewoon zeggen.
- 58:23SPEAKER_00: En...
- 58:26SPEAKER_02: wat jij zegt over invloed van Substack, et cetera.
- 58:29SPEAKER_02: Ja,
- 58:29SPEAKER_02: ik heb in die dertien jaar dat ik bij Geen Stel zat...
- 58:32SPEAKER_02: eigenlijk ook altijd die ervaring gehad dat Geen Stel is groot.
- 58:35SPEAKER_02: Veel groter dan wij op Substack zijn sowieso.
- 58:38SPEAKER_02: Heeft een behoorlijk bereik,
- 58:39SPEAKER_02: heeft veel lasers...
- 58:40SPEAKER_02: en heeft ook heus rimpelingen op de vijveren veroorzaakt.
- 58:45We hebben zelfs ooit vier miljoen mensen...
- 58:48naar de stembus gekregen voor een referendum.
- 58:50SPEAKER_03: Ja.
- 58:51SPEAKER_02: Maar...
- 58:53SPEAKER_02: Veel verder dan signalering gaat het meestal niet.
- 58:57SPEAKER_02: Tot echte verandering leidt het niet.
- 58:59Met het referendum heeft het geleid...
- 59:00tot het afschaffen van het raadgevende referendum.
- 59:03SPEAKER_02: Omdat het vooral voor de politiek...
- 59:04SPEAKER_02: voor de gevestigde macht duidelijk werd...
- 59:06SPEAKER_02: dat het toch niet helemaal de bedoeling was...
- 59:07SPEAKER_02: dat burgers zich met dingen gingen bemoeien.
- 59:09SPEAKER_02: Het had een onhaalbare drempel moeten zijn.
- 59:14En toen die toch gehaald werd...
- 59:15hebben ze maar besloten om helemaal de deur dicht te gooien.
- 59:18SPEAKER_02: Maar niet om in details te verdwalen...
- 59:24SPEAKER_02: Ook al maakt het niet zoveel uit.
- 59:27SPEAKER_03: Het mag geen reden zijn om het niet te doen.
- 59:29SPEAKER_03: Nee, nee, zeker niet.
- 59:30SPEAKER_03: Nee, nee, nee.
- 59:30SPEAKER_03: Het moet juist gebeuren.
- 59:32SPEAKER_03: En het maakt niet uit of het in de marge is of niet.
- 59:34SPEAKER_03: Juist in de marge ontstaan altijd de veranderingen.
- 59:38SPEAKER_03: Maar het moet wel op een gegeven moment... Ja, het moet gezien worden.
- 59:43SPEAKER_03: Ergens.
- 59:44SPEAKER_03: En door de goede mensen...
- 59:48SPEAKER_03: buiten onze eigen kring.
- 59:49SPEAKER_03: Of het mag wel door onze eigen kring worden...
- 59:51SPEAKER_03: maar daar moeten dan ook weer contacten zijn...
- 59:53SPEAKER_03: die dat op een of andere manier naar buiten kunnen brengen.
- 59:56Wat mij in dit specifieke LOMC-voorbeeld opviel...
- 59:59en wat ik dan zelf altijd heel fijn vind...
- 1:00:03SPEAKER_02: is dat het binnen dat LUMC behoorlijk rondgaat.
- 1:00:07SPEAKER_02: En ik denk ook aan andere medische faculteiten.
- 1:00:13SPEAKER_02: En dat mensen die daar binnen rondlopen...
- 1:00:15SPEAKER_02: en zich misschien wel ongehoord en ongezien voelen in dit conflict...
- 1:00:20SPEAKER_02: en ongemakkelijk voelen over de verhoudingen...
- 1:00:22SPEAKER_02: en de houding van een raad van bestuur of van collega's.
- 1:00:25SPEAKER_02: Want die woordvoerder waar ik mee gemaild heb...
- 1:00:26SPEAKER_02: die had ook LinkedIn-uitingen over de Rode Lijn,
- 1:00:30SPEAKER_02: et cetera...
- 1:00:30SPEAKER_02: en allerlei posts over Palestina...
- 1:00:32SPEAKER_02: Terwijl ik denk, je bent een woordvoerder van een medisch instituut.
- 1:00:35SPEAKER_02: Waarom ga je op je professionele pagina dit soort?
- 1:00:37SPEAKER_02: Maar goed, dat doet iedereen tegenwoordig.
- 1:00:39SPEAKER_02: En ze heeft recht op haar mening, begrijp me niet verkeerd.
- 1:00:42SPEAKER_02: Maar je maakt het voor collega's en andere mensen die daar...
- 1:00:48SPEAKER_02: en patiënten misschien ook wel aan zo'n LOMC...
- 1:00:50maak je het ingewikkeld als zowel de raad van bestuur als de
- 1:00:53woordvoering naar
- 1:00:53SPEAKER_02: buiten toe...
- 1:00:54SPEAKER_02: allebei een specifiek gedachtegoed uitdragen...
- 1:00:56Waar andere mensen daar intern misschien moeite mee hebben of
- 1:00:59zich zorgen over
- 1:01:00SPEAKER_02: maken en nergens terecht kunnen.
- 1:01:01En dan vervolgens zo'n mailwisseling lezen en misschien een
- 1:01:03soort genoegdoening
- 1:01:05SPEAKER_02: voelen dat in ieder geval iemand het gezien heeft.
- 1:01:07SPEAKER_03: Ja, precies.
- 1:01:08SPEAKER_02: En dat alleen al,
- 1:01:09SPEAKER_02: al zijn het maar tien mensen die dat lezen,
- 1:01:10SPEAKER_02: dan heb je toch eigenlijk al iets goed gedaan.
- 1:01:12SPEAKER_03: Zeker, daarom zeg ik ook, maar het moet wel worden gezien.
- 1:01:15SPEAKER_03: Het moet worden gezien en daarom moeten we er ook zeker mee doorgaan.
- 1:01:17En zoals elke podcast op een gegeven moment hoop je dat het
- 1:01:21mensen kan raken en dat
- 1:01:23mensen gevoelig zijn voor onze manier van argumenteren en dat
- 1:01:27die argumentatie wel
- 1:01:28SPEAKER_03: invloed uit kan hebben.
- 1:01:31SPEAKER_03: ...invloed kan hebben.
- 1:01:32SPEAKER_03: Ik weet anders ook niet hoe het moet.
- 1:01:34SPEAKER_03: Ik heb al zo vaak...
- 1:01:35SPEAKER_03: Ik herinner me vroeger met Theo van Gogh...
- 1:01:37SPEAKER_03: ...dat we bezig waren met...
- 1:01:38SPEAKER_03: ...we moeten andere kranten komen...
- 1:01:40SPEAKER_03: ...en we moeten meer doen op de radio...
- 1:01:42SPEAKER_03: ...we moeten meer doen op tv...
- 1:01:44SPEAKER_03: ...en Theo was erg bevlogen...
- 1:01:45SPEAKER_03: ...die ging ook iedere keer...
- 1:01:47SPEAKER_03: ...interviews houden, maar die werd ook steeds meer weggewerkt.
- 1:01:50SPEAKER_03: Die moest weg van de NPO, weg, daar weg, daar weg.
- 1:01:54Dus tot hij op een gegeven moment ook als een van de eersten
- 1:01:58een blog had...
- 1:01:59SPEAKER_03: ...waarin hij aan het werk was.
- 1:02:03SPEAKER_03: En nu zegt iedereen, god wat liep hij voor, weet je wel.
- 1:02:06SPEAKER_03: Goh, wat was het goed.
- 1:02:07SPEAKER_03: Ja, Theo van Gok als interviewer, geweldig.
- 1:02:10SPEAKER_03: Maar ik heb van haar bij meegemaakt...
- 1:02:14SPEAKER_03: hoe ze hem hatten.
- 1:02:15SPEAKER_03: Hoe ze hem verschrikkelijk vonden.
- 1:02:17SPEAKER_03: Al die hoofdredacteuren waarmee hij aan het praten was... en beledigden.
- 1:02:23SPEAKER_03: Die wilden van hem af.
- 1:02:26SPEAKER_03: Dus ja, het is een long shot, absoluut.
- 1:02:29SPEAKER_03: Maar het moet wel gedaan worden.
- 1:02:31SPEAKER_03: En ieder naar vermogen.
- 1:02:34SPEAKER_03: Ik ben vandaag werkelijk de dominee.
- 1:02:35SPEAKER_03: Ik weet niet hoe dat komt.
- 1:02:38SPEAKER_03: Heb ik het woord solidariteit al laten vallen...
- 1:02:42SPEAKER_03: Verbinding wel, solidariteit nog niet.
- 1:02:44SPEAKER_03: Het zal het vroege uur zijn.
- 1:02:49SPEAKER_02: In de loop van de dag worden we milder.
- 1:02:51SPEAKER_02: Maar...
- 1:03:00SPEAKER_02: Ja,
- 1:03:02SPEAKER_02: wat jij net zei over,
- 1:03:04SPEAKER_02: een stukje terug alweer,
- 1:03:05SPEAKER_02: bijna een half uur geleden denk ik,
- 1:03:07SPEAKER_02: over dat je zelf vroeger ook de socialisme,
- 1:03:10SPEAKER_02: het marxisme,
- 1:03:10SPEAKER_02: het communisme een interessant idee vond,
- 1:03:12SPEAKER_02: omdat je,
- 1:03:14SPEAKER_02: en je beschreef dat communisme werkt,
- 1:03:16dat als we maar een beetje van de kapitalisten afpakken en
- 1:03:19beter verdelen onder het
- 1:03:20SPEAKER_02: volk,
- 1:03:20SPEAKER_02: dan komt uiteindelijk alles goed.
- 1:03:21SPEAKER_02: Kijk, dan heb je weer een hondje.
- 1:03:23SPEAKER_01: Ja, ik zie het, ja.
- 1:03:23SPEAKER_01: Ja.
- 1:03:27SPEAKER_02: Dat is natuurlijk een waanidee, een illusie, maar andersom.
- 1:03:36SPEAKER_02: Dat wij nu zien dat alles minder wordt.
- 1:03:39SPEAKER_02: En ook daarover schrijven.
- 1:03:40SPEAKER_02: En dat eigenlijk ook al langere tijd roepen.
- 1:03:42Ik zie ook ineens in toenemende mate...
- 1:03:45oude filmpjes van Christopher Hitchens voorbij komen.
- 1:03:48SPEAKER_02: Die maakt ook een soort revival door.
- 1:03:50Omdat hij alles wat we nu doormaken...
- 1:03:5215,
- 1:03:5320 jaar geleden al letterlijk aankondigde.
- 1:03:57SPEAKER_02: Die krijgt een beetje profetische lading.
- 1:03:59SPEAKER_02: Ik dacht toen al dat hij... Ik vond hem altijd al interessant.
- 1:04:02SPEAKER_02: Ik dacht...
- 1:04:03Toen hoopte hij nog dat het hyperbole waren die niet helemaal
- 1:04:08uit zouden komen.
- 1:04:08Als je nu luistert naar wat hij over de islam zegt en over het
- 1:04:12oprukken daarvan en
- 1:04:12SPEAKER_02: over de knellende kwesties die dat oplevert in westerse samenleving.
- 1:04:17SPEAKER_02: Iets waar Fortuyn overigens ook.
- 1:04:18SPEAKER_02: Ik moet heel vaak denken aan dat citaat van Fortuyn.
- 1:04:21SPEAKER_02: Ik wens degenen die denken dat het wel mee zal vallen met de islam.
- 1:04:27SPEAKER_02: Wens ik sterkte.
- 1:04:29SPEAKER_02: Nu heb ik hem natuurlijk niet paraat.
- 1:04:30SPEAKER_02: Nee, ik moet hem zoiets.
- 1:04:33SPEAKER_02: Maar wij zien nu dus... Volgens mij zijn we allebei van mening.
- 1:04:38SPEAKER_02: Ik zit iets meer op de jaren negentig...
- 1:04:40SPEAKER_02: jij iets meer op de jaren zestig,
- 1:04:41SPEAKER_02: zeventig...
- 1:04:41SPEAKER_02: dat dat de beste tijd ooit was.
- 1:04:44Dat kan een vertekend beeld zijn...
- 1:04:45omdat dat onze meer jeugdige jaren waren...
- 1:04:50Dus dat we daar a priori het gewoon mis hebben en dat iedereen
- 1:04:53het rond zijn
- 1:04:53SPEAKER_02: achttiende tot vijfentwintigste het beste tijd ooit vond.
- 1:04:58SPEAKER_02: Maar ik zit een beetje te... Sorry, ik ga een beetje incoherent.
- 1:05:05SPEAKER_03: Nee, geeft niet.
- 1:05:05SPEAKER_03: Zoeken naar woorden is ook een hele goede mentaliteit.
- 1:05:08SPEAKER_03: Ja.
- 1:05:11SPEAKER_02: Het ideaal wat het communisme ooit voor had.
- 1:05:13SPEAKER_02: En je ziet dus ook nu daar een revival van.
- 1:05:16SPEAKER_02: En dat begint ook headlines te maken.
- 1:05:18SPEAKER_02: Dat communisme en socialisme meer interesse bij jongeren wekken.
- 1:05:22SPEAKER_02: Ik zag het zelfs al bij de NOS of zo volgens mij.
- 1:05:24SPEAKER_02: In ieder geval ook in Nederlandse media.
- 1:05:26SPEAKER_03: Ik heb er een stukje over geschreven.
- 1:05:27SPEAKER_02: Is dat ook een soort... Ja, nou ja, precies.
- 1:05:30SPEAKER_02: In jouw column ook deze week, Blauwe Hab, verwijst daar ook naar.
- 1:05:36Dat dat ook een soort vastklampen is aan het idee dat als je
- 1:05:39dat allemaal maar doet
- 1:05:40SPEAKER_02: en misschien zelfs ook wel de islam daarin in kan passen,
- 1:05:43omdat de islam eigenlijk van nature voor moslims ook een soort
- 1:05:47zorgtaken heeft,
- 1:05:48SPEAKER_02: een bepaald socialistisch ideaal,
- 1:05:50SPEAKER_02: ja.
- 1:05:51ideaal in zich heeft,
- 1:05:53mits moslim,
- 1:05:54want alles wat niet moslim is,
- 1:05:56moet kapot.
- 1:05:56SPEAKER_02: Maar dat gold voor het communisme ook.
- 1:05:57SPEAKER_02: Ik bedoel,
- 1:05:58SPEAKER_02: daarom waren de communisten antisemitisch,
- 1:06:00SPEAKER_02: omdat de joden een niet geworteld volk waren,
- 1:06:03SPEAKER_02: die daarom ook wel dwars zouden kunnen liggen bij het stichten van een
- 1:06:07SPEAKER_02: communistische heelstaat.
- 1:06:08SPEAKER_01: Ja, ja.
- 1:06:12Ik zit nu wel echt een beetje met een wolk in mijn hoofd,
- 1:06:17een woordenwolk in mijn hoofd.
- 1:06:20Waar ik denk ik heen wil is dat waar sommigen dus vasthouden
- 1:06:23aan het idee dat het
- 1:06:24SPEAKER_02: heus goed komt.
- 1:06:25Als het kapitalisme maar een beetje wordt teruggedrongen en het
- 1:06:29multiculturalisme
- 1:06:30SPEAKER_02: omarmd wordt vanuit een soort socialistisch ideaal.
- 1:06:33SPEAKER_02: Iedereen gelijk en allemaal samen.
- 1:06:37Tegen de grote macht van de witte man is daar het symbool voor
- 1:06:42tegenwoordig.
- 1:06:43SPEAKER_02: En die is weer symbool van een kapitalistisch situatie.
- 1:06:46SPEAKER_02: Onderdrukkend mechanisme.
- 1:06:47SPEAKER_02: Onderdrukkend mechanisme inderdaad.
- 1:06:53SPEAKER_02: Maar wij zien het tegenovergestelde gebeuren.
- 1:06:55Wij zien eigenlijk een langzame implosie van samenhorigheid en
- 1:06:58samenleving.
- 1:06:59Wij zien,
- 1:07:00wat jij net betoogt,
- 1:07:02dat je eigenlijk zelf ook verlangt naar steeds kleinere
- 1:07:04kringen.
- 1:07:05SPEAKER_02: Kleinere groepen, dat dat ook een beetje op natuurlijke wijze gaat.
- 1:07:08SPEAKER_02: In het geval van jouw leeftijd, de sterfte om je heen.
- 1:07:11SPEAKER_02: Maar ook de opvattingen en posities over de samenleving en de wereld.
- 1:07:14SPEAKER_01: Zeker, ja.
- 1:07:16SPEAKER_02: En dat de samenleving,
- 1:07:17de maatschappij dus eigenlijk een beetje als los zand uit
- 1:07:20elkaar aan het vallen is,
- 1:07:22SPEAKER_02: terwijl een paar van die ideeën,
- 1:07:23SPEAKER_02: waaronder islam en socialistische idealen,
- 1:07:26SPEAKER_02: juist momentum binnen omdat ze makkelijk te verkopen zijn.
- 1:07:29SPEAKER_01: Ja, ja, ja.
- 1:07:31SPEAKER_01: Waar is mijn vraag?
- 1:07:31SPEAKER_03: Dat is een heel makkelijke ideologie.
- 1:07:35Het is een makkelijke ideologie,
- 1:07:36makkelijk te verkopen,
- 1:07:37makkelijk om er achteraan te gaan.
- 1:07:39En met behoud van je eigen islamreligie heb je ook het idee dat
- 1:07:44je iets goeds doet.
- 1:07:46Ik heb soms het idee dat mensen niet weten of dat de islam of
- 1:07:50communisten...
- 1:07:51Ik weet het van een heleboel communisten dat ze echt niet weten
- 1:07:55hoe de maatschappij
- 1:07:56SPEAKER_03: precies in elkaar zit...
- 1:07:58SPEAKER_03: Hoe dat werkt met de regeringen en bedrijven en winsten.
- 1:08:03SPEAKER_03: En dat ze niet weten dat eigenlijk de regering geen geld heeft.
- 1:08:09SPEAKER_03: Ze zeggen, daar moet meer subsidie heen, daar moet meer geld heen.
- 1:08:12SPEAKER_03: Hoe kom je dan aan dat geld?
- 1:08:15SPEAKER_03: En dat was ook al het probleem van Marx, kan ik je vertellen.
- 1:08:24Die zat er ook al over na te denken van ja,
- 1:08:26hoe moeten we dat precies inrichten?
- 1:08:30SPEAKER_03: En ik vind het juist goed dat hij,
- 1:08:36SPEAKER_03: dat denk ik soms,
- 1:08:37SPEAKER_03: ik zeg niet helemaal,
- 1:08:38SPEAKER_03: maar ik vind het juist goed dat hij...
- 1:08:40Dat er op de universiteiten zo'n waarschijnlijk marxistische
- 1:08:45religie een rol speelt
- 1:08:47omdat ik ook denk dat dat op een gegeven moment in conflict
- 1:08:51komt met hun eigen
- 1:08:54SPEAKER_03: ideologie en dat ze zullen moeten erkennen.
- 1:08:57SPEAKER_03: dat op een bepaald moment hun eigen religie ook niet werkt.
- 1:09:00SPEAKER_03: Dat dat niet werkt.
- 1:09:01SPEAKER_03: Dat ze daar op een gegeven moment afstand van moeten doen...
- 1:09:03SPEAKER_03: zoals dat ook in Rusland op een gegeven moment de consequentie was.
- 1:09:07SPEAKER_03: Dat is fout.
- 1:09:08SPEAKER_03: Dat is fout.
- 1:09:09SPEAKER_03: Maar je hebt het op een gegeven moment misschien wel nodig...
- 1:09:12SPEAKER_03: Het is een fase, dat is eigenlijk wat ik wil zeggen.
- 1:09:16SPEAKER_03: Het is een fase in de manier waarop je gaat denken.
- 1:09:18Want er is op het ogenblik een enorme...
- 1:09:23Ik vind dat echt heel erg hoor,
- 1:09:24in Amsterdam.
- 1:09:25SPEAKER_03: Ik kom zoveel jongeren tegen terwijl ik een oude man ben.
- 1:09:29SPEAKER_03: Maar als ik er dan over praat, over...
- 1:09:31SPEAKER_03: over Gaza of wat dan ook en ze weten dan niet wat ik denk...
- 1:09:34SPEAKER_03: maar ik zie wel dat ze heel erg het linkse gedachtegoed omarmen...
- 1:09:42SPEAKER_03: zonder precies te weten waarom.
- 1:09:44SPEAKER_03: Waarom ben ik links?
- 1:09:46SPEAKER_03: Het komt alleen maar uit een goede inborst voor.
- 1:09:48Dus wat zij een hoge moraliteit vinden,
- 1:09:51een goede inborst,
- 1:09:52dat betekent links...
- 1:09:54SPEAKER_03: En dat betekent ook,
- 1:09:57SPEAKER_03: waar ik het ook best mee eens zou kunnen zijn...
- 1:10:00SPEAKER_03: eigenlijk geen dieren eten.
- 1:10:02SPEAKER_03: Ik eet wel dieren, maar dat vinden zij.
- 1:10:04SPEAKER_03: Eigenlijk geen dieren eten.
- 1:10:07SPEAKER_03: En dus geen dieren eten, dus de Partij van de Dieren.
- 1:10:10SPEAKER_03: Dus wat Israël doet is genocide.
- 1:10:13SPEAKER_03: Ze leggen dus hele merkwaardige redeneringen.
- 1:10:16SPEAKER_03: En ik denk dat alleen maar echt wetenschappelijke wijze van denken...
- 1:10:21SPEAKER_03: op een gegeven moment ook...
- 1:10:23SPEAKER_03: je eigen manier van denken toetst.
- 1:10:26SPEAKER_03: Ik hoop dat de luisteraars dit nog kunnen volgen.
- 1:10:30SPEAKER_02: Die zijn net bij mijn gehakkel al afgehaald.
- 1:10:36SPEAKER_03: Het is voor mij allemaal heel duidelijk.
- 1:10:39SPEAKER_03: Ik was net voor mezelf niet eens duidelijk.
- 1:10:41SPEAKER_02: Dus ik complimenteer de genen die je tot hier voorgehouden hebben.
- 1:10:46SPEAKER_03: Dat heb je natuurlijk.
- 1:10:48SPEAKER_03: Ik denk nou dat echt mensen die...
- 1:10:51Een Alzheimer waar ik natuurlijk ook aan ga leiden,
- 1:10:53dement zijn,
- 1:10:54Alzheimer hebben.
- 1:10:56SPEAKER_03: Waarom zeggen die zulke rare en waanzinnige dingen?
- 1:10:58Omdat het eigenlijk voor hun helemaal duidelijk is wat er zich
- 1:11:00in hun hoofd afspeelt.
- 1:11:02Ze zijn in een dorp terechtgekomen met een paar straatjes en
- 1:11:05daar kunnen ze wel de weg vinden.
- 1:11:07SPEAKER_03: En de rest niet.
- 1:11:12SPEAKER_03: En een rust dat dat geeft.
- 1:11:14SPEAKER_03: En een rust, die zijn ook heel vaak gelukkig.
- 1:11:18SPEAKER_03: Als ik heel erg dement word, moet je het zeggen hoor.
- 1:11:20SPEAKER_03: En dan weet je dat ik gelukkig word.
- 1:11:23SPEAKER_02: Ik heb als taxichauffeur gewerkt, acht jaar lang.
- 1:11:27SPEAKER_02: Bijbaan voornamelijk, ook een tijdje fulltime trouwens.
- 1:11:31SPEAKER_02: En ik reed vaak mensen van dagbehandelingen naar huis...
- 1:11:35SPEAKER_02: die er op een wachtlijst stonden voor permanente opvang en zo.
- 1:11:37En dan kom je ook op gesloten vleugels van
- 1:11:39verzorgingstehuizen...
- 1:11:40in West-Brabant in mijn geval.
- 1:11:43SPEAKER_02: Echt van die vleugels waar je met een pascode naar binnen moet...
- 1:11:45SPEAKER_02: omdat de mensen die erin zitten er ook niet uit mogen.
- 1:11:47SPEAKER_02: En dan zie je inderdaad dat...
- 1:11:49SPEAKER_02: ik denk meerderheid van de dementerende ouderen...
- 1:11:52SPEAKER_02: die zijn rustig en tevreden...
- 1:11:56Er zitten er ook wel een paar bij die hebben echt trauma's en
- 1:11:59herinneringen die boven komen.
- 1:12:01SPEAKER_02: En die worden echt geplaagd door hun eigen verleden en hun eigen brein.
- 1:12:04SPEAKER_02: En dat is echt heel zielig om te zien.
- 1:12:05SPEAKER_02: Die zijn de hele dag boos en boedend en verdrietig.
- 1:12:09SPEAKER_02: Het is heel raar om een zaal binnen te lopen waar 15,
- 1:12:14SPEAKER_02: 20,
- 1:12:14soms wel meer mensen in van die kleine woonkamerachtige
- 1:12:16settingjes dan zo zitten.
- 1:12:18SPEAKER_02: En eigenlijk er helemaal niet zijn.
- 1:12:21SPEAKER_03: Ja, maar goed...
- 1:12:23Ondertussen het beginvraag was...
- 1:12:26hoe willen we de maatschappij inrichten?
- 1:12:28SPEAKER_03: Wat voor maatschappij zouden we willen?
- 1:12:30Ik zou het met een stelling willen afsluiten...
- 1:12:32die ik nog had opgeschreven.
- 1:12:33SPEAKER_02: Patriotisme is erfgoedbeheer.
- 1:12:37SPEAKER_03: Ik heb zo'n moeite... met het woord patriotisme.
- 1:12:41SPEAKER_03: Patriotisme.
- 1:12:42SPEAKER_03: Dan zie ik toch wel meteen... vendelzwaaiers.
- 1:12:47SPEAKER_03: Mensen die op grote trommels slaan.
- 1:12:49SPEAKER_03: En...
- 1:12:53SPEAKER_03: Hoe een keer die stelling patriotisme is, is erfgoedbeheer.
- 1:13:00In die waandels en die trommels zie jij dezelfde makkelijke
- 1:13:03symboliek van het
- 1:13:04SPEAKER_02: socialisme en de islam.
- 1:13:05SPEAKER_02: Ik zit precies voor eigen erf.
- 1:13:09SPEAKER_03: Ken je dat gedicht van Reven?
- 1:13:11SPEAKER_03: Voor eigen erf.
- 1:13:14SPEAKER_03: Ik kan het nou niet opzoeken.
- 1:13:15SPEAKER_03: Anders moet je dat eens een keer opzoeken.
- 1:13:18SPEAKER_02: Ik zet het erbij in de beschrijving.
- 1:13:24SPEAKER_03: Voor eigen erf.
- 1:13:25SPEAKER_03: Door dat gedicht werd hij van racisme beticht.
- 1:13:30SPEAKER_03: Dus weet wat je opschrijft.
- 1:13:31SPEAKER_03: Het is gewoon een keurig.
- 1:13:33SPEAKER_03: Ik kijk even achter me.
- 1:13:33SPEAKER_03: Nee, ik kan het niet vinden.
- 1:13:35SPEAKER_03: Ik heb het hier niet.
- 1:13:37SPEAKER_02: Een razendsnelle blik in de bibliotheek.
- 1:13:40SPEAKER_02: Maar goed, ik snap jouw initiële respons.
- 1:13:43SPEAKER_02: Omdat inderdaad patriotisme ook een vorm van platgeslagen idealisme is.
- 1:13:48SPEAKER_02: In makkelijk te vervatten beeldtaal en in leuzen.
- 1:13:53Het vereist weinig verdieping om een Nederlandse driekleur te
- 1:13:57hijsen en te roepen.
- 1:13:58SPEAKER_02: Ik hou van Nederland.
- 1:13:59SPEAKER_02: En dit is mijn grond en mijn geboortegrond en mijn bloed en bodem.
- 1:14:04SPEAKER_02: Dat soort reteriek ligt op de loer.
- 1:14:06Het wordt al heel snel een isme,
- 1:14:07een nationalisme,
- 1:14:08zoals je ook in je column schrijft.
- 1:14:09SPEAKER_02: En zoals ik jou eigenlijk altijd al ken,
- 1:14:12SPEAKER_02: dat je altijd alle ismes een beetje van je af probeert te gooien.
- 1:14:14SPEAKER_02: Behalve cynisme, zoals je in je column schrijft.
- 1:14:17SPEAKER_02: Maar dus...
- 1:14:21SPEAKER_02: Maar dan zou ik mijn stelling iets omknutselen en zeggen als communisme,
- 1:14:25SPEAKER_02: marxisme een revival doormaken en als islamisme,
- 1:14:30wat volgens sommigen niet gebruikt mag worden omdat islam
- 1:14:32altijd per definitie over
- 1:14:33SPEAKER_02: de hele linie vreselijk en bedreigend is.
- 1:14:36SPEAKER_02: Maar als we het over ismes hebben,
- 1:14:38SPEAKER_02: socialisme,
- 1:14:38SPEAKER_02: marxisme,
- 1:14:40SPEAKER_02: communisme,
- 1:14:40SPEAKER_02: islamisme,
- 1:14:42moet daar dan tegenover niet een vorm van patriotisme slash
- 1:14:45nationalisme als je
- 1:14:46SPEAKER_02: überhaupt een kans wil maken om die teleurgang van die samenleving en die
- 1:14:49SPEAKER_02: maatschappij een halt toe te roepen.
- 1:14:52SPEAKER_03: Ja, erfgoedbeheer, ja.
- 1:14:56SPEAKER_03: Zeker.
- 1:14:58SPEAKER_03: Maar dat betekent...
- 1:14:59SPEAKER_03: Kijk,
- 1:15:00SPEAKER_03: de consequentie...
- 1:15:02SPEAKER_03: als je gaat zeggen patriotisme en nationalisme...
- 1:15:04SPEAKER_03: dat betekent inderdaad grenzen.
- 1:15:08SPEAKER_03: Dat is wat je eigenlijk zegt.
- 1:15:10SPEAKER_03: We hebben grenzen, we zijn Nederlander.
- 1:15:13SPEAKER_03: Soevereiniteit.
- 1:15:14SPEAKER_03: Soevereiniteit.
- 1:15:16SPEAKER_03: Dat betekent ook dat je...
- 1:15:18SPEAKER_03: Per definitie mensen die niet tot het Nederlanderschap behoren.
- 1:15:23SPEAKER_03: Een volk, een dijk, een polder.
- 1:15:25SPEAKER_03: Wat zeg je?
- 1:15:26SPEAKER_03: Een volk, een dijk, een polder.
- 1:15:28Ja,
- 1:15:28maar goed,
- 1:15:29toch is de consequentie daarvan dat je grenzen gaat sluiten.
- 1:15:32SPEAKER_03: Of vrijwillig aansluiting zoekt bij anderen.
- 1:15:37SPEAKER_03: Kijk, of we zijn zwanen of we zijn mieren.
- 1:15:41SPEAKER_03: En ik weet niet of ik...
- 1:15:47SPEAKER_03: Moet daarover nadenken.
- 1:15:49SPEAKER_03: Ik zal volgende keer.
- 1:15:50SPEAKER_03: Laten we voor een volgende keer zeggen.
- 1:15:52SPEAKER_03: Dat we meer gaan praten over.
- 1:15:54SPEAKER_03: Patriotisme is erfgoedbeheer.
- 1:15:56SPEAKER_03: Vind ik wel leuk om daarover na te denken.
- 1:15:59SPEAKER_02: Dan hoeven we niet te hakkelen en te stuntelen.
- 1:16:01SPEAKER_02: Dan kunnen we mooi na vijf kwartier afronden vandaag.
- 1:16:04SPEAKER_02: En dan gaan we volgende week.
- 1:16:05SPEAKER_02: Dan hebben we een cliffhanger.
- 1:16:07SPEAKER_02: Ja, patriotisme is erfgoedbeheer voor nadelen.
- 1:16:11Dat is je huiswerk voor deze week in het onderwijscurriculum
- 1:16:13van de Blauwe Hap.
- 1:16:17SPEAKER_02: En ik verwacht daar dan volgende week een mooi sluitend antwoord op.
- 1:16:20SPEAKER_02: En aangezien het vandaag donderdag is dat deze podcast vandaan komt,
- 1:16:24kan ik nu tegen jou zeggen tot vanavond bij de eerste try-out
- 1:16:27van Hans Teeuwe.
- 1:16:28SPEAKER_03: Zeker.
- 1:16:29SPEAKER_02: Ah ja, heel goed.
- 1:16:30SPEAKER_02: Ik ben in de Nederlanden.
- 1:16:33SPEAKER_02: Nu hier op beeld nog niet,
- 1:16:34SPEAKER_02: maar op het moment dat u dit kijkt,
- 1:16:36SPEAKER_02: op magische wijze en dankzij Transavia toch weer wel.
- 1:16:40SPEAKER_02: All right.
- 1:16:40SPEAKER_02: Volgende week.
- 1:16:41SPEAKER_02: Patriotisme is erfgoedbeheer.
- 1:16:43SPEAKER_02: Een stelling gevolgd door een lezing van de heer Homan.
- 1:16:47SPEAKER_02: Hou zee, kameraad.
- 1:16:49SPEAKER_02: Hou zee.
- 1:16:51SPEAKER_02: Hou doe.
- 1:16:52SPEAKER_02: Komt er ook vandaan, denk ik.
- 1:16:54SPEAKER_02: Geuze retoriek.
- 1:16:56SPEAKER_02: Enfin, hou doe.
- 1:16:58SPEAKER_03: Hou zee.
- 1:17:31SPEAKER_00: They are not just joking, they really mean
- 1:17:35SPEAKER_00: ...to abolish everything you care about...
- 1:17:38SPEAKER_00: ...and they want to take away everything you love...
- 1:17:41SPEAKER_00: ...and to destroy everything you have...
- 1:17:43SPEAKER_00: ...and to replace it with a Stone Age ideology...
- 1:17:47SPEAKER_00: ...derived from the desert of Palestine...
- 1:17:50SPEAKER_00: ...in a very bad time in human history.
- 1:17:53SPEAKER_00: Just because they were there first...
- 1:17:56SPEAKER_00: Ze denken dat ze alles own.
- 1:17:56SPEAKER_00: Ze denken dat ze het recht te vertellen wat je kunt denken,
- 1:18:00SPEAKER_00: wat je kunt sleept met,
- 1:18:02SPEAKER_00: wat je kunt eten,
- 1:18:03SPEAKER_00: wat je kunt readen.
- 1:18:04SPEAKER_00: En ze voelen het recht te maken dat je afraid.
- 1:18:07SPEAKER_00: Cultuurlijk suicid.
- 1:18:08SPEAKER_00: Cultuurlijk suicid.
- 1:18:10SPEAKER_00: Niet laten het gebeuren.
- 1:18:11SPEAKER_00: Niet laten het gebeuren waar je leven.