Latest / Make Europe Great Again / Digitale soevereiniteit: practice what you preach? - 30 september 2026

Transcript

Digitale soevereiniteit: practice what you preach? - 30 september 2026 · Make Europe Great Again

• 0:05
  Speaker 1: Dit is een BNR-podcast
• 0:14
  Speaker 2: Welkom bij de podcast van BNR, waarin we je iedere
• 0:18
  Speaker 2: dag bijpraten... over de worstelingen in Europa ten tijde van Poetin,
• 0:21
  Speaker 2: Xi en Trump. Ik ben Michael van der Toorn, Europa-verslaggever
• 0:25
  Speaker 2: bij BNR... en dit is de Make Europe Great Again
• 0:27
  Speaker 2: van 30 september 2026. Europa heeft meer luchtverdediging nodig. Dat
• 0:37
  Speaker 2: zegt de Belgische defensieminister Theo Francken. De reden? Hij verwacht
• 0:42
  Speaker 2: een dark winter met veel meer dreiging vanuit Rusland. Francken
• 0:47
  Speaker 2: riep Europa ook op om veel sneller werk te maken
• 0:49
  Speaker 2: van betere luchtverdediging... om het continent te beschermen tegen Russische luchtaanvallen.
• 0:55
  Speaker 2: En hij wees daarbij op drones die met 600 kilometer
• 0:58
  Speaker 2: per uur aan kunnen komen vliegen. zegt hij op een
• 1:01
  Speaker 2: evenement allemaal van Euronews, de Defense and Space Summit... waarbij
• 1:07
  Speaker 2: allerlei gasten bespreken hoe Europa beter kan reageren op dreigingen...
• 1:11
  Speaker 2: bijvoorbeeld op hybride dreigingen en sabotageacties. Belangrijk onderwerp, maar wel
• 1:16
  Speaker 2: een gedurfde boodschap van een defensieminister van een land... dat
• 1:20
  Speaker 2: nou niet bepaald bekend staat om zijn sterke luchtverdediging... België.
• 1:26
  Speaker 2: Interessant stuk, daarover zag ik bij VRT. Daar interviewt journalist
• 1:30
  Speaker 2: Arnaud de Dekker Robert Brovdy... de commandant van de Oekraïnse drone-troepen.
• 1:35
  Speaker 2: Dat interview gaat over de Russische dreiging in België. En
• 1:38
  Speaker 2: Brovdy maakt de Belgische luchtverdediging... toch wel met de grond gelijk.
• 1:43
  Speaker 2: België had lange tijd helemaal geen luchtverdediging... maar koopt binnenkort
• 1:46
  Speaker 2: tien NASEM-systemen samen met Nederland. Dat is een luchtverdedigingssysteem gericht
• 1:50
  Speaker 2: op de middellange afstand... Een soort klein broertje van de Patriot.
• 1:56
  Speaker 2: En België schaft die onder andere aan om drones uit
• 1:59
  Speaker 2: te schakelen. Bijvoorbeeld rond de haven van Antwerpen. Nou, Brof
• 2:03
  Speaker 2: die zegt tegen die journalist van de VRT... het plaatsen
• 2:06
  Speaker 2: van nasems is alsof je een mug op de muur
• 2:08
  Speaker 2: probeert dood te slaan met een locomotief. Het is dus
• 2:12
  Speaker 2: niet effectief, in andere woorden. Het interview staat vol met
• 2:15
  Speaker 2: andere sappige quotes. Het gaat ook bijvoorbeeld over andere dreigingen, cyberdreigingen.
• 2:19
  Speaker 2: Het gaat ook over Euroclear, waar natuurlijk die Russische bevolken
• 2:22
  Speaker 2: te goede staan. Link naar het artikel in de show notes.
• 2:26
  Speaker 2: Gaan we even terug naar het event van Euronews. Wie
• 2:29
  Speaker 2: kwam daar nog meer? Niet de minste gasten. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte,
• 2:33
  Speaker 2: Andrius Kobilius, de Eurocommissaris voor Defensie. Dan hebben we nog
• 2:37
  Speaker 2: Hanna Virkoene en de Bulgaarse premier Radev. Recente incidenten met
• 2:42
  Speaker 2: drones en andere vormen van vermoedelijk hybride activiteiten hebben ook
• 2:46
  Speaker 2: de aandacht vergroot voor de bescherming van kritieke infrastructuur. en
• 2:51
  Speaker 2: het vermogen van Europa om op dit soort dreigingen te reageren.
• 2:56
  Speaker 2: En over die hybride dreiging gesproken... ik sprak gisteren voor
• 2:59
  Speaker 2: in het defensief Jack Twiss... oud-ambassadeur in Litouwen. De Baltische
• 3:04
  Speaker 2: staten weten als geen ander wat de Russische dreiging inhoudt...
• 3:07
  Speaker 2: en ook wat die hybride dreiging inhoudt. Alleen, volgens hem,
• 3:11
  Speaker 2: is dat niet helemaal de juiste term. Hij heeft het
• 3:13
  Speaker 2: liever over all domain operations. Even luisteren.
• 3:17
  Speaker 3: Nou ja, hybride zit een element in van... Je zou
• 3:22
  Speaker 3: het haast zeggen dat het onschuldig is. Vroeger had je
• 3:26
  Speaker 3: het over hybride auto's. Het onderschat in zekere zin, of
• 3:31
  Speaker 3: het lijkt te onderschatten... de ernst van de situatie. Want
• 3:34
  Speaker 3: het is inderdaad zo, waar jullie terecht ermee begonnen... dat
• 3:38
  Speaker 3: het aantal incidenten neemt toe. De hoofdactor is bekend. Die
• 3:45
  Speaker 3: motivatie is bekend en die blijft. En verschillende incidenten op
• 3:49
  Speaker 3: verschillende terreinen blijven doorgaan. En daarom denk ik dat je
• 3:54
  Speaker 3: met Old Domain geeft ook inderdaad aan... dat de actor
• 3:58
  Speaker 3: ook schakelt tussen die verschillende aanvalsvectoren, domeinen, zoals dat uitkomt
• 4:07
  Speaker 3: en zoals dat effectief lijkt te zijn en de minste,
• 4:11
  Speaker 3: noem het maar even, politieke kosten heeft ook voor de aanvaller.
• 4:16
  Speaker 3: En ik denk dat je, wanneer je dadelijk praat over
• 4:18
  Speaker 3: all domain operations, dan kan je gewoon, dan zeg je
• 4:21
  Speaker 3: ook heel duidelijk van luister, het is onderdeel van één campagne,
• 4:24
  Speaker 3: waarin verschillende domeinen betrokken worden. En hybride lijkt het een
• 4:28
  Speaker 3: beetje van, nou ja, goed, we hebben een Belarusisch winkeltje
• 4:31
  Speaker 3: in Wilm is een ruit ingegooid en wat lelijke dingen
• 4:33
  Speaker 3: op de muur gespoten.
• 4:35
  Speaker 2: Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het geen belangrijk onderwerp is.
• 4:38
  Speaker 2: Op diezelfde bijeenkomst zei bijvoorbeeld ook de stafofficier van de
• 4:42
  Speaker 2: Bundeswehr dat dit alles ook een flinke prijskaart heeft. Cyberaanvallen,
• 4:48
  Speaker 2: zegt hij, hebben Duitsland tot nu toe 270 miljoen euro gekost.
• 4:52
  Speaker 2: Dit jaar. Dus dat is flink wat geld. Dus logisch
• 4:55
  Speaker 2: dat er veel aandacht naar uitgaat. Maar waar we het
• 4:57
  Speaker 2: nou precies over hebben, daar moeten we misschien af en
• 4:59
  Speaker 2: toe wel een beetje over nadenken. Dan, Brussel pleit al
• 5:07
  Speaker 2: langere tijd voor meer soevereiniteit op techgebied. Dus geen Amerikaanse diensten,
• 5:13
  Speaker 2: of in ieder geval minder en meer Europees. Dan zou
• 5:16
  Speaker 2: je zeggen, practice what you preach. Maar nee, dat blijkt
• 5:20
  Speaker 2: toch niet helemaal het geval, lezen we vandaag bij de NOS.
• 5:23
  Speaker 2: Bijna driekwart van de instellingen van de Europese Unie laat
• 5:27
  Speaker 2: zijn e-mailverkeer via servers van Amerikaanse bedrijven lopen, blijkt het
• 5:31
  Speaker 2: onderzoek van de NOS dus. Onder andere het Europees Defensieagentschap,
• 5:35
  Speaker 2: verschillende toezichthouders op de financiële markten... en de Europese toezichthouder
• 5:40
  Speaker 2: op terrorismefinanciering en witwassen... hebben hun mailservers ondergebracht bij Microsoft.
• 5:46
  Speaker 2: De Europese Centrale Bank maakt voor haar e-mailgebruik wel een
• 5:49
  Speaker 2: andere Amerikaanse dienstverlener. Nou is dat erg, vroeg ik aan
• 5:53
  Speaker 2: tech-expert Bert Hubert.
• 5:55
  Speaker 1: De Europese Commissie draait dus zelf in hoge mate op
• 5:57
  Speaker 1: Amerikaanse servers... En dat is op zich best wel raar,
• 6:00
  Speaker 1: als dat de servers zijn... waarop je dus ook het
• 6:02
  Speaker 1: beleid over Amerika wil bespreken. En dat je dus ook
• 6:05
  Speaker 1: weet dat ieder document wat je intypt... en ieder mailtje
• 6:07
  Speaker 1: wat je typt, als eerste in Amerika leesbaar is. En
• 6:10
  Speaker 1: dan kan je natuurlijk denken, nou, we hebben een herenakkoord...
• 6:14
  Speaker 1: en de Amerikanen hebben beloofd dat ze daar niet naar
• 6:16
  Speaker 1: zullen kijken... maar daar kan je in dit stadium ook
• 6:18
  Speaker 1: echt niet meer op rekenen. Dus ja, het is best
• 6:20
  Speaker 1: wel problematisch dat men zegt... wij als Europese Commissie, die
• 6:23
  Speaker 1: toch het gezicht van Europa zijn... Kunnen alleen maar werken
• 6:26
  Speaker 1: en kunnen alleen maar printen en alleen maar communiceren. Zolang
• 6:29
  Speaker 1: de Amerikanen dat goed vinden.
• 6:30
  Speaker 2: Bij Make Europe Great Again hebben we het vaker gehad
• 6:33
  Speaker 2: over Europese alternatieven. En ook over de risico's die er
• 6:37
  Speaker 2: kunnen kleven aan je op techgebied afhankelijk maken van één land.
• 6:42
  Speaker 2: Luisteren ze dan niet naar onze podcast in Brussel? In
• 6:45
  Speaker 2: ieder geval zou je denken dat ze er toch flink
• 6:47
  Speaker 2: mee bezig zijn
• 6:49
  Speaker 1: De vraag is natuurlijk. zijn ze dan bezig in Europa,
• 6:52
  Speaker 1: in Brussel, om dit te veranderen. Om er iets anders
• 6:54
  Speaker 1: van te maken. Nou, en men zegt van wel. Men
• 6:56
  Speaker 1: heeft bij de European Sovereignty Package gezegd van... nee, we
• 6:59
  Speaker 1: gaan aan de slag en we gaan ook zelf een
• 7:01
  Speaker 1: leidende rol hebben... en we gaan het voorbeeld geven. En
• 7:04
  Speaker 1: ik wil even aangeven hoe ontzettend belangrijk dat is. Als
• 7:07
  Speaker 1: de Europese Commissie laat zien van... hé, wij kunnen het
• 7:09
  Speaker 1: zonder Amerika, dan is dat de boodschap... nou, en jullie ook,
• 7:12
  Speaker 1: want wij zijn er al mee begonnen. Maar als de
• 7:15
  Speaker 1: Europese Commissie zegt... zelfs wij kunnen niet zonder Amerika... dan
• 7:18
  Speaker 1: is dat ook een licentie voor de hele rest van Europa.
• 7:20
  Speaker 1: om te zeggen, nou, dan hoeven wij ook niet. Nou,
• 7:23
  Speaker 1: men heeft wel gezegd, we gaan wat doen. Maar wat
• 7:26
  Speaker 1: je dan vaak ziet, is dat de IT-afdeling die erover gaat...
• 7:30
  Speaker 1: zich helemaal niet geroepen voelt om zich te houden aan
• 7:32
  Speaker 1: de politieke besluiten. Want die IT-afdelingen zijn eigenlijk ook alleen
• 7:35
  Speaker 1: maar conciërges. En zoveel haast maken ze op dit moment
• 7:39
  Speaker 1: nog niet.
• 7:43
  Speaker 2: Dan is het tijd voor nog wat korte Europese nieuwtjes.
• 7:47
  Speaker 2: Ten eerste, China waarschuwt dat het krachtig zal reageren... als
• 7:50
  Speaker 2: de EU beperkingen oplegt aan Chinese bedrijven of producten. Europese
• 7:55
  Speaker 2: landen werken aan nieuwe middelen... om China harder aan te
• 7:58
  Speaker 2: kunnen pakken bij handelsconflicten. EU-handelscommissaris Maros Sefcovic zei deze week...
• 8:03
  Speaker 2: dat Beijing voor oktober met concrete resultaten moet komen... omdat
• 8:07
  Speaker 2: er anders strenge maatregelen volgen. China dreigt ondertussen met tegenmaatregelen...
• 8:12
  Speaker 2: als de EU de handelsbeperkingen tegen Chinese bedrijven aanscherpt. China
• 8:18
  Speaker 2: en Europa zijn verwikkeld in handelsbesprekingen. Begonnen deze zomer omdat
• 8:22
  Speaker 2: Europa het hoge handelstekort met China wil verkleinen... Volgende week
• 8:28
  Speaker 2: reist Sefcovic naar Beijing om die gesprekken voor te zetten.
• 8:31
  Speaker 2: En de toon lijkt gezet te zijn. Dan de lidstaten
• 8:38
  Speaker 2: hebben een voorlopig akkoord bereikt over soepelere Europese regels voor
• 8:42
  Speaker 2: onder andere bestrijdingsmiddelen. Ook Nederland stemde in met een pakket
• 8:47
  Speaker 2: dat de regels voor gewassen in de land- en tuinbouw
• 8:49
  Speaker 2: moet vereenvoudigen. Er was kritiek natuurlijk op deze versoepeling, want
• 8:54
  Speaker 2: die zou volgens critici kunnen leiden tot grotere risico's voor
• 8:58
  Speaker 2: mens en milieu. Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw liet in
• 9:02
  Speaker 2: juni bijvoorbeeld weten niet volledig tevreden te zijn met het
• 9:05
  Speaker 2: Europese voorstel, maar er toch mee in te stemmen. Volgens
• 9:08
  Speaker 2: Erkens was dat onder andere omdat er weinig zicht op
• 9:11
  Speaker 2: een beter alternatief zou zijn. De lidstaten hebben wel wijzigingen
• 9:15
  Speaker 2: geëist om de natuur en mensen beter te beschermen tegen
• 9:18
  Speaker 2: deze pesticiden. Zo mogen geen producten worden geïmporteerd die de
• 9:22
  Speaker 2: resten van schadelijke pesticiden bevatten. En ook willen lidstaten een
• 9:25
  Speaker 2: verbod op bestrijdingsmiddelen die schadelijk zijn voor grondwater of voor bijen.
• 9:31
  Speaker 2: Ondanks deze aanpassingen zijn er dus wel soepeler regels. Het
• 9:35
  Speaker 2: Europees Parlement moet zich nog over het pakket gaan uitspreken.
• 9:39
  Speaker 2: Dit was hem voor vandaag. Bedankt voor het luisteren. Vind
• 9:42
  Speaker 2: je ons leuk, abonneer je dan. Je weet ons te vinden,
• 9:44
  Speaker 2: bijvoorbeeld in de BNR-app. Morgen zijn we er weer. Tot dan.